T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2018/368 KARAR NO : 2018/398 KARAR TR : 25.06.2018 ÖZET: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesine aykırılık nedeniyle aynı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrası (e) bendi uyarınca Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerek-tiği hk. K A R A R Davacı : E.Alışveriş Merkezleri Tic. A.Ş. Vekili :Av. M.C.P., Av. P.Y. Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili : Av. C.P. O L A Y : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü Küçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezinin 27.11.2015 gün ve …../6029552 sayılıişlemi ile, davacı şirkette 13.8.2015 ve 17.9.2015 tarihlerindemeydana gelen, Mümin Çelikler isimliçalışanın yaralanması ile sonuçlanan işkazalarının, 6331 sayılı İş Sağlığıve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesinin ikincifıkrasında belirtilen sürede bildirilmediğinden bahisle,söz konusu Kanun’a aykırılık nedeniyle, aynıKanun’un 26. maddesinin birinci fıkrası (e) bendi uyarıncadavacı şirket adına 9.864,00 TL idari para cezasıverildiği davacıya bildirilmiş, davacının itirazıaynı Kurumun 16.12.2015 gün ve 163 sayılı komisyonkararı ile reddedilmiştir. Davacı vekili, idari paracezasının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. İSTANBUL 3. İDAREMAHKEMESİ: 10.3.2017 gün ve E:2016/29, K:2017/584 sayı ile, 6331sayılı Kanun’da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarınakarşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemebulunmadığı açıklanarak, 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 3 ve 27. maddeleri gereğince davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusuİstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesinin7.9.2017 gün ve E:2017/1415, K:2017/1447 sayılıkararı ile kesin olarak reddedil-miştir. Davacı vekili, bu kezaynı istemle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur. Küçükçekmece2. Sulh Ceza Hakimliği, başvurunun esasını inceleyerek,itiraz edenin süresi içinde kanun yolunabaşvurmadığı gerekçesiyle başvurununsüreden reddine karar vermiş, verilen karara davacı vekiliitiraz etmiştir. KÜÇÜKÇEKMECE1. SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 10.5.2018 gün veD.İş:2018/3523 sayı ile; 6331 sayılı Yasa’da,Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen para cezalarınakarşı açılan davalarda 5510 sayılıYasa’nın 102. maddesine atıf yapıldığı ve5510 sayılı Yasa uyarınca yapılan başvurukonusunda karar verme görevinin idari yargı yerine ait olduğununaçıkça düzenlendiği gerekçesiyle veUyuşmazlık Mahkemesinin konu ile ilgili kararları emsalalınarak, başvurunun görev yönünden reddine kararverilmesi gerekirken süre yönünden ret kararıverilmesinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Küçükçekmece 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 24.4.2018gün ve D.İş:2017/5903 sayılı kararınınkaldırılmasına, başvurunun görev yönündenreddine kesin olarak karar vermiştir. Davacı vekilinin 14.5.2018tarihinde Küçükçekmece 2. Sulh CezaHakimliğine vermiş olduğu dilekçesi ile, idari ve adliyargı yerlerince verilmiş olan görevsizlik kararlarınedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğü olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyleUyuşmazlık Mahkemesine Başvurulmasını talep etmesiüzerine, dava dosyası Küçükçekmece 2. SulhCeza Hakimliğinin 21.5.2018 tarih ve E:2017/5903 sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş olup, 25.5.2018tarihinde kayda girmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Süleyman Hilmi AYDIN, AydemirTUNÇ ve Birgül KURT'un katılımlarıyla yapılan25.06.2018 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 11.7.1988 günlü,E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında, “2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği…” açıkça belirtilmiştir. Budurum göz önüne alındığında, olaybölümünde yazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdari veadli yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece, 15. maddede belirtilenyönteme uygun olarak idari yargı kararları da teminedilerek Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi . II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 6331sayılı Kanun’un 14. maddesine aykırılıknedeniyle aynı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrası (e)bendi uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 6331 sayılıİş Sağlığı ve GüvenliğiKanunu’nun “İş kazası ve meslekhastalıklarının kayıt ve bildirimi”başlığı altında düzenlenen 14. maddesinde,“(1) İşveren; a)Bütün iş kazalarının ve meslekhastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleriyaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler. b)İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme nedenolmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanınınzarara uğramasına yol açan veya çalışan,işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeliolan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler. (2)İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen süredeSosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur: a) İşkazalarını kazadan sonraki üç iş günüiçinde. b)Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimitarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını,öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde. (3)İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslekhastalığı ön tanısı koyduklarıvakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilensağlık hizmeti sunucularına sevk eder. (4)Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden işkazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularıise meslek hastalığı tanısı koyduklarıvakaları en geç on gün içinde Sosyal GüvenlikKurumuna bildirir. (5) Bu maddeninuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, SağlıkBakanlığının uygun görüşü alınarakBakanlıkça belirlenir” denilmiş; “İdaripara cezaları ve uygulanması” başlığıaltında düzenlenen 26. maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanunun; (……) e)14üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilenyükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her biryükümlülük için ayrı ayrıbinbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işvereneikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyensağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen sağlıkhizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası, (……) idari paracezası verilir.” denilmiş; aynı maddenin ikincifıkrasında, “(Değişik:4/4/2015-6645/4 md.) BuKanunda belirtilen idari para cezaları, 14 üncü maddedebelirtilen bildirim yükümlülüğünü yerinegetirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları hariçgerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İşKurumu il müdürünce verilir. 14 üncü maddedebelirtilen bildirim yükümlülüğünü yerinegetirmeyenler için uygulanan idari para cezaları hariçtahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelirkaydedilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenlereuygulanacak idari para cezaları ise doğrudan Sosyal GüvenlikKurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari paracezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılıKanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanır. Verilen diğeridari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içindeödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliğibulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına dadüzenlenebilir.” hükmü yer almış; 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu’nun 102. maddesinde ise, “(.......) İdarîpara cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumunilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süreiçinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumcaitirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihindenitibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir. İdarîpara cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yolunabaşvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtteüçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari paracezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkınıetkilemez. (.......)” denilmiştir. Olayda, davanın, SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul SosyalGüvenlik İl MüdürlüğüKüçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezinin27.11.2015 gün ve …../6029552 sayılı işlemi ile,davacı şirkette meydana gelen ve Mümin Çelikler isimliçalışanın yaralanması ilesonuçlanan iş kazasının, 6331 sayılıİş Sağlığı ve GüvenliğiKanunu’nun 14. maddesinde belirtilen sürede Kurumabildirilmediğinden bahisle, aynı Kanun’un 26. maddesininbirinci fıkrası (e) bendi uyarınca İstanbulSosyal Güvenlik İl MüdürlüğüKüçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacı şirket adına, 6331sayılı Kanun uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açıldığı, 6331sayılı Kanun’da idari para cezası verilecekhususların düzenlendiği, buna karşın idari paracezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeyeyer verilmediği, ancak bu Kanun uyarınca, dahaaçık bir ifadeyle, Kanunun 14 üncümaddesinde belirtilen bildirim yükümlülüğünüyerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezalarınındoğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verileceği ve Sosyal GüvenlikKurumunca verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz vetahsilinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesi hükümlerinin uygulanacağıanlaşılmıştır. Öteyandan, 30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğişik 3. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun; a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin1. fıkrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir.” düzenlemeleri yeralmıştır. Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının6331 sayılı İş Sağlığı veGüvenliği Kanunu uyarınca, İstanbul Sosyal Güvenlikİl Müdürlüğü KüçükçekmeceSosyal Güvenlik Merkezi tarafından verildiği, 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 6331 sayılıKanun’da bu Kanun uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumunca verilenidari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510sayılı Kanunun 102. maddesi hükümlerininuygulanacağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesinde ise, idaripara cezalarına karşı idari yargı yerine itirazedileceği düzenlenmiş olup, itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterildiği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, Sosyal GüvenlikKurumunca verilen idari para cezasına karşı açılandavanın görüm ve çözümünde idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, İstanbul 3. İdare Mahkemesince verilen 10.3.2017 günve E:2016/29, K:2017/584 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S ON U Ç: Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, İstanbul 3. İdareMahkemesince verilen 10.3.2017 gün ve E:2016/29, K:2017/584sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,25.06.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY Üye Üye Üye Süleyman Hilmi Aydemir Birgül AYDIN TUNÇ KURT
Full & Egal Universal Law Academy