T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/435
KARAR NO : 2018/418
KARAR TR: 25.06.2018
ÖZET : 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce öğretmen olarak emekli olan davacının geçirdiği ameliyatta kendisine takılan ortez ile operasyon ve tedavi gideri bedelinin tarafına ödenmesi yönündeki başvurusunun zımnen reddine kurum işlemin iptali isteminin İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : A.Y.
Vekili : Av. B. Y.
Davalı:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. T.Ç.
OL A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Emekliöğretmen olan davacının 09.08.2016 tarihinde özel birhastanede geçirdiği Sol Atrial Apendiks kapama operasyonuylakendisine takılan ortez ve operasyon ile tedavi giderleri bedelininödenmesi istemiyle 23.08.2016 tarihinde yapmış olduğubaşvurunun zımnen reddine ilişkin işlemlerin iptali ile19.918,94 TL tedavi giderinin, yasal faizi ile birlikte davalı idaredentahsiline karar verilmesi
istemiyle15.11.2016 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA9. İDARE MAHKEMESİ: 30.11.2016 gün ve E:2016/4869, K:2016/3783sayılı “25434 sayılı Emekli SandığıKanunu'nun Geçici 139. maddesi, 1 10,2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, 5502sayılı Sosyal Güvenlik Kanununun I. maddesinin 2.fıkrasında; bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğerKanunların (5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu,506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu. 1479 sayılıBağ-Kur Kanunu) hükümlerini uygulamak üzere kamu tüzelkişiliğini haiz Sosyal Güvenlik Kurumunun kurulduğubelirtilmiş, 5510 sayılı Kanunun Geçici 12. maddesinin 2.fıkrasında yer alan "Kamu idarelerinin sağlıkhizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevleri,yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak veyükümlülükler çerçevesinde ilgili kayıtve işlemler Kuram tarafından devralman tarihe kadar devam eder. Devirsüreci üç yıl içinde tamamlanır."kuralı uyarınca Maliye Bakanlığınca çıkanlan ve 31/12/2009 tarih ve 27449 (5. Mükerrer) sayılı ResmiGazetede yayımlanan "Kamu Personelinin Sağlık HikmetlerininSosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin Tebliğ" ilede kamu personelinin 14/1 2010 tarihine kadar (bu tarih dâhil)almış olduğu sağlık hizmetlerinin kamu personelininkurumlan tarafından karşılanacağı, bu tarihten sonrakisağlık hizmetlerinin ise kamu personelinin sağlık hizmetlerinindevredildiği Sosyal Güvenlik Kurumuncakarşılanacağı kurala bağlanmıştır.
Yukarıdaanılan Yasa hükümleri uyarınca, kamu personelininsağlık hizmetlerinin 14/01/2010 tarihi itibariyle SosyalGüvenlik Kurumuna devredilmesi sonucunda 5510 sayılı Kanun, kamupersoneli ve bunların emeklileri yönünden 14/01/2010 tarihiitibariyle bütünüyle uygulanabilir hale gelmiş olup kamupersoneli ve emeklilerinin 14/01/2010 tarihine kadar (bu tarih dahil)almış olduğu sağlık, hizmetleri bedelininödenmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların, kamu personelive emeklileri yönünden ayrım yapılmaksızın idariyargıda, bu tarihten sonra, yani kamu personelinin ve emeklilerihakkında 5510 sayılı Kanunun bütünüyleuygulanmaya başlamasından sonraki süreçte ortayaçıkan uyuşmazlıkların, düzenleyiciişlemler hariç aynı Kanunun 101. maddesi uyarınca adliyargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
Dosyanınincelenmesinden, Emekli öğretmen olan davacı tarafından, M.Sağlık Yatırımları A.Ş.' ye ait M. AnkaraHastanesinde 09.08.2016 tarihinde Sol Atrial Apendiks kapama operasyonu ilekendisine takılan ortez ve operasyon ve tedavi giderleri bedelininödenmesi istemiyle 23.08.2016 tarihinde yapmış olduğubaşvurunun zımnen reddine ilişkin işlemlerin iptali ile19.918,94 TL tedavi giderinin, yasal faizi ile birlikte davalı idarelerdentahsiline karar verilmesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Budurumda, uyuşmazlık konusu protezin 15/01/2010 tarihinden sonraki,bir tarihte satın alınmış olması nedeniyle, bedelinin ödenmemesineilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanıngörüm ve çözümünde adli yargınıngörevli bulunduğu sonucunaulaşılmıştır” gerekçesiyle davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a. maddesi hükmü görev yönünden reddine"dair verdiği kararın istinaf edilmeksizin 10/04/2017 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacıvekili, bu kez aynı istemle 14.07.2017 tarihinde adli yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA33. İŞ MAHKEMESİ: 20.03.2018 gün ve E:2017/208, K:2018/125sayılı “17.04.2008 günlü 5754 sayılı“Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuİle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile Anayasa Mahkemesi’nin15.12.2006 günlü, E. 2006/111, K.2006/112 sayılı iptalkararı doğrultusunda 5510 sayılı Kanunda düzenlemeleryapılmış ve anılan Kanun’a eklenen Geçici 1inci ve Geçici 4 üncü maddelerle 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibariyle buKanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının(c) bendi kapsamına almanlar ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerinegöre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce memur ve diğer kamu görevlisi olarakçalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434sayılı Kanun hükümlerine tâbi olacaklar vebunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılı Kanun’unyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510sayılı Kanun’un 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tâbi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil 5510 sayılı Kanun’unöngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilafhalinde de adli yargı görevli bulunacaktır.
5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dulve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceğiişlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğinikorumaya devam edeceğinden bunlara ilişkin ihtilaflarda idariyargının görevli olmaya devam edecektir.
Hemenbelirtmek gerekir ki; Uyuşmazlık Mahkemesinin 04.09.2012 tarihli2012/64-83 Esas ve Karar sayılı kararında da 5510sayılı Yasanın yürürlüğe girmesindenönce iştirakçi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğerkamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep; konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları kapsamında bulunan, emekli kamu personeli olandavacı tarafından açılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği, 5510 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adliyargı yerinde çözümleneceği kabuledilmiştir" gerekçesiyle uyuşmazlığınçözümü İdari Yargının görevalanına girdiğinden davanın reddine dair verdiğikararistinaf edilmeksizin 14/05/2018 günü kesinleşmiştir.
Davacıvekili Ankara 33. İş Mahkemesine verdiği dilekçesiylegörev uyuşmazlığının giderilmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasınıtalep etmiş olmakla, dava dosyaları Ankara 33. İşMahkemesinin 06.06.2018 tarih ve 2017/208 esas sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş, başvuru 08.06.2018tarihinde Mahkememizde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Birgül KURT’unkatılımlarıyla yapılan 25.06.2018 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Emekli Sandığı iştirakçisi davacınıngeçirdiği operasyonda kendisine takılan ortez ile operasyon vetedavi gideri bedeli olan 19.918,94 TL'nin tarafına ödenmesiyönündeki başvurusunun zımnen reddine kurum işleminiptali istemiyle açılmıştır.
31.5.2006tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış veanılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncümaddelerle, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğegirdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4ncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaolanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dulve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyleaçılan dava Anayasa Mahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E:2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
5510sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “…bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar ve bunlarınemeklileri bakımından da aynı Kanun hükümleriuygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılı Kanun’unyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerinetabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434 sayılıKanun değil, 5510 sayılı Kanun’un öngördüğükural ve esaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargı görevlibulunacaktır. 5754 sayılı Kanununyürürlüğüyle birlikte, artık SosyalSigortacılık esasına göre faaliyet gösteren veyaptığı, tesis ettiği işlem ve muameleler idariişlem sayılamayacak bir sosyal güvenlik kurumununvarlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır. 5754sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dulve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceğiişlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğinikorumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğugibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra,prim esasına dayalı yeni sistemin içeriği ve Kanunkapsamındaki iş ve işlemlerin niteliği gözönünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkemeolması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortayaçıkan uyuşmazlıkların çözümündeiş mahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idariişlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…”
Yukarıdasözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesikararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce memur vediğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, dahaönce olduğu üzere 5434 sayılı Kanunhükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleribakımından da aynı Kanun hükümlerininuygulanmasına devam edileceği; ancak, bu Kanununyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanun’un değil 5510sayılı Kanun’un öngördüğü kural veesasların uygulanacağı dolayısıyla ihtilaflarında adli yargı yerinde çözümleneceği açıktır.
Kaldıki; T.C. Anayasası’nın 158.maddesindeki“…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ninkararı esas alınır ” hükmü uyarınca AnayasaMahkemesi kararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır.
Budurumda, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğegirmesinden önce iştirakçi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlarve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilenişlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem” ve“idari eylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'unyürürlüğe girdiği tarihten önceöğretmen olarak emekli olan davacı tarafındanaçılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü idariyargı yerinin görevine girdiğinden, Ankara 9. İdareMahkemesi’nin 30.11.2016 gün ve E:2016/4869, K:2016/3783sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
SO N U Ç: Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 9.İdare Mahkemesi’nin 30.11.2016 gün ve E:2016/4869, K:2016/3783sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,25.06.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Birgül
AYDIN TUNÇ KURT
Full & Egal Universal Law Academy