T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/359
KARAR NO : 2018/411
KARAR TR: 25.06.2018
ÖZET : Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı personel olarak çalışanların işverenleriyle aralarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin olarak 25/10/2017 tarihinden sonra açılan dava ve işlerin ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı: H.O.
Davalı:Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
Vekilleri:Av. A. B.Av. M.Ş. Av. Ö.K.
O L A Y: Davacı dava dilekçesinde özetle;Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Trakya BölgeMüdürlüğü'nde kapsam dışı personel statüsündeavukat olarak görev yapmakta iken, adli yargı hakimadaylığını kazandığından bahisle istifaettikten sonra, kıdem tazminatının ödenmesi istemiyleyaptığı davalı kuruma yaptığıbaşvurunun reddedilmesine dair işlemin iptali ile hesaplanacakkıdem tazminatının idareye başvuru tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesiistemiyle 02/11/2017 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
EDİRNE İDARE MAHKEMESİ: 31.01.2018 gün veE:2017/1775 K:2018/105 sayılı kararı ile “25 Ekim 2017günlü, 30221 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37.maddesiyle 399 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasına Dair KanunHükmünde Kararnameye eklenen ek 3.maddede; "Bu KanunHükmünde Kararnamenin ek 1 inci ve geçici 9 uncu maddelerinetabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu işsözleşmesi kapsamı dışındaçalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlıortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler işmahkemelerinde görülür." düzenlemesine yerverilmiştir.
Aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 uncumaddesinde "Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuşolup yönetim kademelerinde iş kanunlarıçerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlıortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenlemeyapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabioldukları iş kanunu hükümleri uygulanır."hükmü yer almaktadır.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı AnaStatüsünün 1 .maddesinde; "Bu Ana Statününamacı; 8/6/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabiolarak ve söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameçerçevesinde faaliyette bulunmak üzere, TürkiyePetrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) adı altındateşkil olunan İktisadi Devlet Teşekkülü’nün hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları,organları ve teşkilât yapısı, müessese,bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındakiilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektir."hükmü,
21.maddesinde; "TPAO, müessese ve bağlıortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve sonverme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tespiti,ücret, prim, ikramiyeler, yurtdışına gönderme, siyasifaaliyet yasağı, vekâlet ücretlerinindağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçive tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve haklan konusunda KHK vesöz konusu KHK'ye uygun olarak çıkarılacak Kamuİktisadi Teşebbüsleri Personel rejimi esaslarınıdüzenleyen kanun hükümleri uygulanır." hükmüyer almaktadır.
Uyuşmazlık, 399 ve 233 sayılı KanunHükmünde Kararnamelere tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklardan olan Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı Trakya BölgeMüdürlüğü'nde kapsam dışı personelstatüsünde avukat olarak görev yapmakta iken, adli yargıhakim adaylığını kazandığından bahisleistifa ederek kıdem tazminatının ödenmesini talep edendavacı tarafından, talebinin reddine ilişkin işlemin iptaliile kıdem tazminatının idareye başvuru tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesiisteminden kaynaklanmaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birliktedeğerlendirilmesinden; 7036 sayılı İş MahkemeleriKanununun 25 Ekim 2017 günlü, 30221 sayılı ResmîGazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte,anılan Kanunun 37.maddesiyle, 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye eklenen ek 3.madde doğrultusunda, 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişlerin iş mahkemelerinde görüleceğiaçıktır.
Bu durumda, 25 Ekim 2017 günlü, 30221 sayılıResmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 37.maddesiyle 399sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel RejimininDüzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde KararnameninBazı Maddelerinin Yürürlükten KaldırılmasınaDair Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 3. maddesi uyarınca,399 ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere tabiteşebbüs ve bağlı ortaklıklardan olan TürkiyePetrolleri Anonim Ortaklığı bünyesinde kapsamdışı personel statüsünde avukat olarak görevyapmakta iken, adli yargı hâkim adaylığınıkazandığından bahisle istifa ederek kıdemtazminatının ödenmesini talep eden davacı tarafından,talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ile kıdemtazminatının idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecekyasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde, adli yargı görevli olup idaremahkemesi görevli olmadığından” şeklindekigerekçe “davanın görev yönünden reddine”kararı vermiş, istinaf edilmeyen kararın 19/03/2018 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı aynı istemle 13/03/2018 günü adli yargıyerinde dava açmıştır.
LÜLEBURGAZ İŞ MAHKEMESİ: 10.05.2018 gün veE:2018/42 sayılı ara kararı ile “7036 sayılıyasanın geçiş hükümleri başlığıaltında düzenlenen geçici 1. Maddenin 1. Fıkrasıgereğince; "Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur." ve aynı maddenin 3. Fıkrası gereğince;"Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur"hükmüne istinaden görevli yargı yolunun idari yargıolduğu” şeklindeki gerekçeyle görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar vererek 16/05/2018 gün ve201842 esas sayılı üst yazı Mahkememizebaşvurmuş, başvuru 22/05/2018 tarihinde Mahkememizce kayıtaltına alınmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Süleyman Hilmi AYDIN, AydemirTUNÇ ve Birgül KURT’un katılımlarıylayapılan 25.06.2018 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İşMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargıdosyasının Mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı kurumda avukat olarak görev yapmakta iken, adliyargı hâkim adaylığını kazanması sebebiyleistifa eden davacının kıdem tazminatı istemiyleaçılmıştır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlıortaklıklarında, işveren ile sendikalar arasında akdedilentoplu iş sözleşmelerinin kapsamı dışındatutulan ve bu nedenle “ kapsam dışı personel” olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüneyaklaşmakta; nitekim 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılıYasa’nın 22. ve Geçici 9. maddesinde de yasa koyucutarafından, memur ve sözleşmeli personel ile birlikteanılmaktadır.
Öte yandan, 29.11.2006 tarih ve 26361 sayılı ResmiGazetede yayımlanıp yürürlüğe giren TürkiyePetrolleri Anonim Ortaklığı Personel Yönetmeliği'nin,“Amaç ve Kapsam” başlıklı1.maddesinde,"Bu Yönetmelik, Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı daimi kadrolarında toplu-işsözleşmesi kapsamı dışında kalan belirsizsüreli hizmet akdi ile çalışan personelin; tayin, nakil,terfi, kadro, çalışma esasları, sosyal, idarî,malî ve diğer özlük hakları ile disiplinyönünden tabi olacakları hükümlerikapsar.";“Dayanak” başlıklı 2.maddesinde“Bu Yönetmelik, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamuiktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun HükmündeKararname, 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu iktisadiTeşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun HükmündeKararname ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine dayanılarakhazırlanmıştır.” denilmiştir.
Kapsam dışı personelin sosyal güvenlikyönünden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabikılınması veya bir kısım hak veyükümlülüklerinin 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine paralel olması ya da anılan Kanuna atıftabulunulmasının, idare ile kamu personeli olan görevlileriarasındaki idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisiniortadan kaldıramayacağı;teşebbüs veya bağlıortaklıktaki kamu kesimi paylarının %50’nin altınadüşmesi ve kuruluşun kamu kurumu niteliğini kaybetmesihalinde işveren ile personeli arasındaki hukuki ilişkininözel hukuk ilişkisi niteliğine dönüşeceğikuşkusuzdur.
Olayda, 233 sayılı KHK’ ye tabi, Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiş birTeşekkül olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı(T.P.A.O); sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticariesaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür.
Yapılan açıklamalar ışığındaMahkememizin benzer olaylara ilişkin verdiği 1.3.1996 tarih ve 22567sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 22.1.1996 gün veE:1995/1, K:1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamındabulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelinkurumları ile olan ilişkilerinden doğananlaşmazlıkların çözüm yerinin idari yargıolduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da, 25/10/2017 tarihve 30221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37 nci maddesi ile 399 sayılı KHK nin ek 3ncü maddesi; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirilmiştir.
Görev uyuşmazlığına konu dava 02.11.2017tarihinde yani yukarıda anılan 25/10/2017 tarihli mevzuatdeğişikliğinden sonra (sehven) idari yargı yerindeaçılmıştır. İş Mahkemesiningerekçesinde değinilen 7036 sayılı Yasanıngeçici 1. maddesinin 1. ve 3. fıkralarındaki düzenlemenin25/10/2017 tarihinden önce açılmış davalarailişkin olduğu Yasa metninden açıkçaanlaşılmaktadır. Bu sebeplerle 25/10/2017 tarihinden sonraaçılan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı personel olarak çalışanlarınişverenleriyle aralarında iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere işmahkemelerinde bakılacağı tartışmasızdır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü adli yargı yerinin görevinegirdiğinden, Lüleburgaz İş Mahkemesinin 10/05/2018 tarih,2018/42 esas sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
SO N U Ç: Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Lüleburgaz İşMahkemesinin 10/05/2018 tarih, 2018/42 esas sayılı BAŞVURUSUNUNREDDİNE, 25.06.2018 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Birgül
AYDIN TUNÇ KURT
Full & Egal Universal Law Academy