T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 354
KARAR NO : 2018 / 373
KARAR TR : 25.6.2018
ÖZET : 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
K A R A R
DavacıAsıl :Z.D.
DavacıVasi: H.D.
Diğer
Davacılar :1-H.D.
2-A.D.
3-F.D.
4-M.T.
5-S.D.
6-M.D.
7-SA.D.
Vekili : Av.T.S.
Davalılar :1- Sarıyer Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. O.B.
2- İstanbul Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili :Av. S.Y.
O L A Y :Davacı asıl Z.D.’ın Vasisi vekili dilekçesinde; Y.Y.Y.idaresindeki 34 G... Plakalı motosikletin, 18.08.2015 tarihinde saat 01:15sularında Tarabya Bayırı Cad. Tarabya Polis MerkeziKarşısı Mevkiinde, ilgili belediyenin denetimi vesorumluluğu altında bulunan yol yapımçalışması nedeniyle kapatılmayan çukuraçarptığını, tek taraflı trafik kazasımeydana geldiğini; motosiklette yolcu konumunda bulunan Z.D.’ınağır yaralandığını, pek çok ağırameliyat geçirdiğini, halen bakıma muhtaç olduğunu; davacı asilin bilinci yerinde olmadığındandolayı, abisi olan H.D.’ın vasi olarak atandığını;kaza tespit tutanağında, kusurun yüzde yüz olarakbelediyeye yerildiğini; Uyuşamazlık Mahkemesi Kararlarında,trafik kazasında, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundanbahisle maddi ve manevi tazminat istemi ile açılan davaların adliyargı yerinde çözümlenmesi gerektiğinin sabitolduğunu ifade ederek; davacı lehine şimdilik 1.000,00 TL madditazminata, davacının bakım giderleri için 1.000,00 TLtazminata hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle 1- SarıyerBelediye Başkanlığı ile 2- İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığınakarşı, 12.5.2016 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL17.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 11.5.2017 gün ve E:2016/224,K:2017/302 sayı ile “(…) Dosya kapsamıincelendiğinde, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2015/18942 esas,2016/4411 karar ve 2016/6112 esas, 2016/8774 karar sayılıilamlarında da belirtildiği üzere kamu hizmeti görmekleyükümlü olan kurumlar, hizmet sırasında verdiklerizarardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabideğillerdir. Kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafındankendilerine verilen görev ve yetkileri kullanması sırasındaoluşan zararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklananzararlar olup bu zararların tazmini amacıyla idari yargı yerindetam yargı davası ikame edilmesi gerekeceğinden idari yargıyerinin görevli olduğu anlaşılarak aşağıdakişekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1-DavanınHMK 114/1-b maddesi gereğince YARGI YOLU NEDENİYLE usuldenREDDİNE,
(…)
Dair, tarafvekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararıntebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf kanun yoluaçık olmak üzere…” karar vermiş; davadosyasından kararın kesinleşip kesinleşmediğianlaşılamadığından, durumun sorulmasıüzerine Mahkemece verilen 7.6.2018 tarihli cevap yazısında;“…kararın tebliğeçıkarılamadığı ve bu nedenle kararınkesinleşmediği…” belirtilmiştir.
Davacılar,asıl Z.D., Vasi H.D. ile diğer davacılar 1-H.D., 2-A.D., 3-F.D.,4-M.T., 5-S.D., 6-M.D., 7-SA.D.’ın vekili bu kez; ilgili idareninkusur ve eyleminden kaynaklı bu kaza sonucu davacı asilin tümaile fertlerinin maddi-manevi zarara uğradığını ifadeederek; ağır yaralanan davacı lehine fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla (maluliyet sebebi) bedengücü kaybı içinin 1.000,00TL maddi tazminata; davacılehine bakım giderleri için fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL tazminata; davacı asıl için 200.000,00 TL, anne için 150.000,00 TLmanevi tazminata, baba için 100.000,00TL manevi tazminata, abla M.T.için 50.000,00 manevi tazminata, diğer kardeşleri S.D.için 30.000,00TL, M.D. için 20.000,00TL, SA.D. için20.000,00TL ve H.D. için ise 30.000,00TL manevi tazminatahükmedilmesine karar verilmesi istemiyle; İstanbulBüyükşehir Belediye Başkanlığınakarşı, 2.11.2017 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL8.İDARE MAHKEMESİ; 27.3.2018 gün ve E:2017/2084 sayı ile“(…) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve malgüvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak vetrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın Belediye Trafik birimleriningörev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlarailişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” hükmü yer almıştır.
2918sayılı Yasa'nın 110. maddesinde yer alan hükümnedeniyle öncelikle görevli yargı yerinin belirlenmesigerekmektedir. 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1. maddesiyleTürkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli,idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkeme olan UyuşmazlıkMahkemesinin bu konudaki kararlarının irdelenmesi de yararlıolacaktır.
18.06.2012gün ve 28327 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'deyayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarınabakıldığında, köprüde trafik kazası yaparakyaşamını yitiren şahsın yakınlarıtarafından, yolun ve köprünün yol bakım, onarımve yapımının uygun olmadığı, hiçbirişaretlemenin bulunmadığı, bu eksiklerin oluşan kazayabüyük ölçüde sebebiyet verdiği, kazanınhizmet kusuru nedeniyle meydana geldiği ileri sürülerekaçılan tazminat davasında çıkan görevuyuşmazlığı sonucu Uyuşmazlık Mahkemesi'nin04.06.2012 gün ve E:2012/107, K:2012/134 sayılı kararı ile"2918 sayılı Yasanın 110. Maddesinin 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe girdiği gözetildiğinde,göreve ilişkin hükmün bu tarihten önce idariyargı yerinde açılmış olan davalarauygulanmayacağı açıktır. Bu durumda, görev maddesininyürürlük tarihi olan 19.1.2011 tarihinden önce (14.5.2010tarihinde) idari yargı yerinde açılmış olan işbu davanın idari yargı yerinde çözümlenmesigerektiği"ne karar verilmiş, yine resmi bir aracın yoldabulunan rögar kapağına çarpması nedeniyle hasarauğraması sonucu açılan dava sonucundaçıkarılan görev uyuşmazlığı sonucuMahkemenin, 04.06.2012 gün ve E:2012/101, K:2012/133 sayılıkararı ile "2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi gözetildiğindemeydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan davanınadli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği"nekarar verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; Yılmaz YÜCE idaresindeki 34 G... plakalımotosiklet ile 18/08/2015 tarihinde Tarabya Bayırı Caddesi TarabyaPolis Merkezi Mevkiinde seyir halindeyken yol yapımçalışmasında kapatılmayan çukuraçarpılması suretiyle tek taraflı trafik kazasısonucu uğranıldığı ileri sürülen fazlayailişkin haklar saklı tutularak şimdilik 2.000,00-TL Maddi ve600.000,00-TL Manevi tazminatın tazmini istemiyle İSTANBULBÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI'nakarşı ilk olarak İstanbul 17.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde davaaçıldığı, açılan davada yapılanyargılama neticesinde İstanbul 17.Asliye Hukuk Mahkemesi'ninE:2016/224, K:2017/322 sayılı kararıyla görevsizlikkararının verildiği, kararın tebliğ edilmesiüzerine ise Mahkememizde bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılandavanın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'ndadavalı idareye verilmiş görev, yetki ve sorumluluklarıngereği gibi yerine getirilmediğinden bahisleaçıldığı ve zararın bu kapsamdagerçekleştiği, Kanunun; karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve trafikle ilgili kuralları,şartları, hak ve yükümlülükleri, bunlarınuygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları vebunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim,Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 11.04.2016 günlü, E:2016/163,K:2016/110 sayılı kararı da aynı yöndedir.
Açıklanannedenlerle; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun uyarınca davadosyasının, İstanbul 17.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2016/224,K:2017/322 dava dosyası temin edildikten sonra görevli yargı yerininbelirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesineve Uyuşmazlık Mahkemesi karar sonucuna kadar davanınbekletilmesine…” karar vermiş; Mahkemece 2.5.2018 tarihliüst yazıyla gönderilen dava dosyaları 14.5.2018 tarihindekayıtlarımıza girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Süleyman Hilmi AYDIN, AydemirTUNÇ ve Birgül KURT’un katılımlarıylayapılan 25.6.2018 günlü toplantısında: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, başvurunun reddi yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın başvurunun reddi gerektiği yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesinde,“Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.”denilmiş; Yasanın 27. maddesinde ise, UyuşmazlıkMahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir.
Anılandüzenlemelere göre, 19.madde kapsamında kendisine gelen birdavayı inceleyen yargı yerinin Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurabilmesi için, önceki görevsizlikkararının kesin veya kesinleşmiş olduğunugözetmesi ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesi’nin karar vermesine değin ertelemesi gerekmektedir
Olayda, İstanbul17.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilmiş olan görevsizlikkararı kesinleşmeden İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nebaşvurulduğu anlaşılmakla, ortada adli yargı yerineait kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığından, 2247 sayılı Yasa’nın19.maddesinde öngörülen kararın kesin veyakesinleşmiş olması koşulu gerçekleşmemiştir.
Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı Yasanın 19. maddesindeöngörülen koşulları taşımayan ve İstanbul8.İdare Mahkemesince, 27.3.2018 gün ve E:2017/2084 sayı ile yapılanbaşvurunun, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca reddigerekmiştir.
S O N U Ç : 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşulları taşımayan ve İstanbul8.İdare Mahkemesince, 27.3.2018 gün ve E:2017/2084 sayı ile yapılan BAŞVURUNUN, aynıYasa’nın 27. maddesi uyarınca REDDİNE, 25.6.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy