T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/427
KARAR NO : 2018/417
KARAR TR: 25.06.2018
ÖZET : Davanın açıldığı tarihte davalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan T. Elektrik Dağıtım(EDAŞ)A.Ş.’nin olması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevli olduğu hk.
KA R A R
Davacı : A.Y.
Vekili : Av. N. G. E.
Davalı:Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
Vekilleri:Av. E. Y. Av. F. A. S.
OL A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş bünyesindetaşeron firma elemanı olarak çalışandavacının, Çalışma ve Sosyal GüvenlikBaşkanlığı İş Teftiş KuruluBaşkanlığı tarafından hazırlanan raporlar ve buraporlarda yapılan tespitlere karşı açılan davadaverilen İstanbul 1. İş Mahkemesinin 2013/16 sayılıkararına göre, taşeron şirketler nezdinde muvazaalıolarak çalıştırıldığından bahisleİŞKUR üzerinden mesleği ile alakalı kamu kurum vekuruluşlarında istihdam edilebilmesi için BoğaziçiElektrik Dağıtım A.Ş firmasındaçalıştığını gösterir bir belgeverilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinişlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerekiptali istemiyle 15/08/2016 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA5. İDARE MAHKEMESİ: 22.11.2016 gün ve E:2016/3212 K:2016/4702sayılı kararı ile “2577 sayılı idariYargılama Usulü Kanununun dilekçeler üzerineyapılacak ilk inceleme esaslarını düzenleyen 14üncü maddesinin (3) numaralı bendinin (a) alt bendinde, davadilekçelerinin görev ve yetki yönünden inceleneceğibelirtilmiş, aynı Kanun 15.maddesinin (1) numaralı bendinin (a)alt bendinde ise, 3/a bendine göre adli ve askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların görevyönünden reddedileceği hükmü yeralmıştır.
Öteyandan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde;İş Kanununa göre işçi sayılan kişilerle (okanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren vekilleri arasında iş akdinden veyaİş Kanuna dayanan her türlü hak ve iddialarındandoğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerler iş mahkemelerinin kurulacağı kuralabağlanmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü'nebağlı Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.Bünyesinde taşeron firma elemanı olarak çalışandavacının, Çalışma ve Sosyal GüvenlikBaşkanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığıtarafından hazırlanan raporlar ve bu raporlarda yapılantespitlere karşı açılan davada verilen İstanbul 1.İş Mahkemesinin 2013/16 sayılı kararma göre,taşeron şirketler nezdinde muvazaalı olarakçalıştırıldığından bahisleİŞKUR üzerinden mesleği ile alakalı kamu kurum ve kuruluşlarındaistihdam edilebilmesi için Boğaziçi ElektrikDağıtım A.Ş firmasındaçalıştığını gösterir bir belgeverilmesi istemiyle yaptığı başvurunun taşeronşirketler nezdinde çalışıldığındanbahisle talebinin yerine getirilmesinin mümkünolmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerinebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bakılandavada, davacının çalıştığıBoğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş hakkındaÇalışma ve Sosyal Güvenlik Müfettişlerince"muvazaalı işçi" çalıştırılmasıhususunda yapılan inceleme sonucu hazırlanan raporda,davacının da çalıştığı altişveren ile Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Şarasında yapılan sözleşmenin muvazaalı bir işlemedayandığı ve alt işveren firmalarındaçalışan işçilerin başlangıçtanitibaren asıl işveren olan Boğaziçi ElektrikDağıtım A.Ş'nin işçileri sayılarakişlem görmesi gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerineBoğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş tarafındanmuvazaalı bir işlem olmadığının tespitiamacıyla Enerji-Sen, Tes-İş ve Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığı'na karşı İstanbull. İş Mahkemesinde açtığı dava sonucuanılan Mahkemenin 07.02.2013 gün ve E:2011/681, K:2013/16sayılı kararında BEDAŞ ile taşeron arasındayapılan sözleşmelerin muvazaalı olduğu ve İşMüfettişlerince hazırlanan tespit raporlarının yerindeolduğu belirtilerek davanın reddine karar verildiğianlaşılmıştır.
Davakonusu olayda; davacının iş hukuku dahilinde TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş GenelMüdürlüğü'ne bağlı BoğaziçiElektrik Dağıtım A.Ş. bünyesinde taşeron firmaişçisi olarak çalıştığı,uyuşmazlığın da İş Kanunu'nda düzenlenenasıl işveren- alt işveren ilişkisindenkaynaklandığı, davacının kendisine verilmesiniistediği belgenin, başka bir ifadeyle talebinin, aslındataşeron şirketler nezdinde çalıştığısürelerin asıl işveren olan BEDAŞ bünyesindeçalışmış gibi kabul edilmesi veÇalışma ve Sosyal Güvenlik Başkanlığıİş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafındanhazırlanan raporlar ve bu raporlarda yapılan tespitlerekarşı açılan davada verilen İstanbul 1. İşMahkemesinin 2013/16 sayılı kararı doğrultusunda BEDAŞişçisi sayılması istemine yönelik olduğu, 5521sayılı Kanunun 1.maddesi uyarınca, iş akdinden veyaİş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarındandoğan uyuşmazlıkların İş Mahkemelerindedüzenleneceği hükmü karşısındagörülmekte olan davanın görüm ve çözümebağlanmasının iş mahkemesinin görev alanınagirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanannedenlerle; davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine” karar vermiş, verilen karartaraflarca istinaf edilmeksizin 20/01/2017 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle 03/02/2017 tarihinde adli yargı yerindedava açmıştır.
İSTANBUL32. İŞ MAHKEMESİ: 05.12.2017 gün ve E:2017/49, K: 2017/606sayılı dosyasında "Tüm dosya kapsamına göre;davacı kesintisiz daha önce TEDAŞ, sonrasında BEDAŞ bünyesindeçalıştığını, 2013 yılındaözelleştirme olduğunu, muvazaa ilişkisinin sabitgörüldüğünü, kuruma başvurarak öncelikbelgesinin verilmesini talep ettiğini, ancak reddedildiğini ilerisürerek adı geçen işlemin iptalini talep etmiştir.
Davalıadli yargının görev alanına girdiğini, usulikazanılmış hak teşkil etmeyeceğini ilerisürmüştür. Davacının talebi ile benzerİstanbul 33. İş Mahkemesi'nde adli yargınıngörevli olup, davanın reddine, Bölge İdare Mahkemesi'ninise idari yargının görevli olduğuna dair karar verdiğianlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki muvazaa iddialarıhükmen kesinleşmiş olduğundan inceleme dışıbırakılmıştır. Davalı TEDAŞözelleştirme suretiyle Boğaziçi ElektrikDağıtım A.Ş hisselerini BEDAŞ Enerjiye devretmiş,davacının 17.06.2016 tarihli başvurusu BEDAŞ' ıntaşeron şirket elemanı olduğu,özelleştirildiğinden bahisle öncelik belgesi verilmesigerektiği, ancak bağlı şirketçalışanı olduğundan reddedildiğianlaşılmaktadır. Özelleştirilmeden önce davadışı Boğaziçi Elektrik DağıtımA.Ş kamu kurumudur, sonrasında Beda Enerji’ye devredilmiştir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda iseözetle, idari işlem ve eylemlerden dolayı açılacakdavalara idare mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. 4857sayılı yasa ise işçi ve işveren arasındakiuyuşmazlıklarda yetkilidir. 27314 sayı, 9.8.2009 tarihliyönetmeliğe göre ise emsal durumlardaki işçialımının İş-Kur aracılığıylayapılması öngörülmektedir. Adı geçenyönetmeliğin 5. Maddesinin 2. Fıkrasında ise kurumtarafından öncelik hakkı tanınacaklar belirlenmiş,şartları açıklanmıştır. Davacınıntalebi kısaca kamu kurum ve kuruluşunda sürekli olarakişçi sıfatıylaçalıştığına yönelik belge olup, adıgeçen belgenin verilip verilmemesi tek taraflı işlem veyaeylem niteliğindedir ve bu işlem idari nitelikte olup belgeninteminine yönelik uyuşmazlığınçözümünde de İdare Mahkemeleri yetkilidir."görüşüyle Görevsizlik kararı vermiş,aleyhine istinaf yoluna başvurulmayan kararın 20/02/2018 tarihiitibarıyla kesinleştiği anlaşılmıştır.
Oluşanolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiiçin davacı vekili 13/02/2018 tarihli dilekçeylemüracaat etmiş, her iki dava dosyası İstanbul 32.İş Mahkemesinin 24/05/2018 gün 2017/49 Esas sayılıüst yazısı ile Mahkememize gönderilmiş, başvuru06/06/2018 tarihinde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Birgül KURT’unkatılımlarıyla yapılan 25.06.2018 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacının İŞKUR üzerinden mesleği ilealakalı kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilebilmesiiçin daha önce Boğaziçi Elektrik DağıtımA.Ş firmasında çalıştığınıntespit edilmesi istemiyle açılmıştır.
Ortayaçıkan görev uyuşmazlığınınçözümü açısından davalıkuruluşun hukuki yapısını incelemek gerekirse: TürkiyeElektrik Kurumu (TEK), Elektrik sektöründeki yapınınyeniden düzenlenmesi amacıyla 1970 yılındaçıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş;özelleştirme politikaları çerçevesinde, BakanlarKurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile,Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) veTürkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adıaltında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarakyeniden yapılandırılmış ve 1994 yılındatüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır. Dahasonra,dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisidağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine kararverilmiş ve Yüksek Planlama Kurulu’nun 17.03.2004 tarih ve2004/3 sayılı Kararı İle kabul edilen “ElektrikSektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi”çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun02.04.2004 tarih, 2004/22 sayılı kararı ile davalıŞirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirmekapsam ve programına alınmış, dağıtımbölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtımbölgesine ayrılmıştır.
ÖzelleştirmeYüksek Kurulu’nun 11.07.2013 tarih. 2013/105 K. sayılıkararı doğrultusunda da Sabancı Holding – E.ONortaklığı olan Enerjisa, 15.03.2013 tarihinde T.ElektrikDağıtım A.Ş.’nin hisselerinin tamamını1.725 milyon ABD Doları karşılığında devralmayahak kazanmış, davalı Şirketin %100 Kamu hissesi, EnerjisaElektrik Dağıtım A.Ş.’ye 30.09.2013 tarihindedevredilmiş; davalı Şirket, 01.10.2013 tarihi itibariyle kamukurumu yani idare olma vasfını kaybederek,bu tarih itibariyleözel bir şirket statüsünedönüşmüştür.
Davacınıntaşeron firma elemanı olarakçalıştığını ilerisürdüğü Boğaziçi ElektrikDağıtım A.Ş' de Özelleştirme YüksekKurulunun 10/05/2013 tarih ve 2013/20 sayılıkararıylaözelleştirilerek, çalışan personeliile beraber 28/05/2013 tarihinde BE-DA Enerji Dağıtım vePerakende Satış Hizmetleri A.Ş’ ne devredilmiştir.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde:
“a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları,
b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları,
c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir.
Bunagöre, davanın açıldığı tarihte davalımevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan T.ElektrikDağıtım(EDAŞ) A.Ş.’nin olmasıkarşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, İstanbul 32.İş Mahkemesinin 05.12.2017 gün ve E:2017/49 K:2017/606sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
SO N U Ç: Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 32. İşMahkemesinin 05.12.2017 gün ve E:2017/49 K:2017/606 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.06.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Birgül
AYDIN TUNÇ KURT
Full & Egal Universal Law Academy