T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/737
KARAR NO : 2018/339
KARAR TR: 28.05.2018
ÖZET :Yaşlılık aylığı bağlanan davacı tarafından, son olarak görev yaptığı yer olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığından (T.P.A.O.) önce 657 sayılı Kanuna tabi memur statüsünde görev yaptığı E.Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünde geçen hizmet süreleri ile askerlikte yedek subay olarak geçen hizmet sürelerinin T.P.A.O.'da geçen hizmetleriyle birleştirilerek bu sürelere ilişkin kıdem tazminatı farkının sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminiistemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M.A.
Vekili : Av. M.S.
Davalı : TürkiyePetrolleri A.O. Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. L. İ.B.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle;müvekkilinin 8.1.1976 tarihinde 657 sayılı Yasayatabi memur statüsünde E.Maden İşletmeleri GenelMüdürlüğü emrinde çalışmayabaşladığını; 16.11.1976 tarihinde askerlik içinistifa ettiğini; 16.11.1976-31.1.1978 tarihleri arasında askerlikhizmetini yaptıktan sonra, 29.5.1978 tarihinde tekrar aynı kurumdaçalışmaya başladığını; 1.8.1987tarihinde istifaen görevinden ayrıldığını;T.P.A.O. Hizmet Belgesinden, 22.07.1987 tarihinde jeofizikçi olarakgöreve başladığını; T.P.A.O. PersonelYönetmeliği uyarınca yaş haddi nedeniyle iş akdinin23.2.2015 tarihinde feshedildiğini; Sosyal Güvenlik Kurumuncayaşlılık aylığıbağlandığını ve 16.10.2014 tarihinden başlamaküzere 18 hafta ihbar öneli verildiğini; T.P.A.O.'da geçenhizmetlerine ilişkin mevzuattan kaynaklanan diğerhaklarının (kıdem tazminatı dahil) verildiğini ilerisürerek, davacının E.Maden İşletmeleri ile askerliktegeçen hizmet sürelerinin T.P.A.O.'da geçen hizmetleri ilebirleştirilerek bu sürelere isabet eden 10.000,00-TL kıdemtazminatı farkının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı İdare vekili, süresinde verdiği cevapdilekçesinde görev itirazında bulunmuştur.
Ankara 36. İş Mahkemesi: 25.3.2016 gün veE:2016/524 sayı ile, davalı vekilinin yargı yolu itirazı vederdestlik itirazının reddine karar vermiştir.
Davalı Türkiye Petrolleri Anonim OrtaklığıGenel Müdürlüğü vekilince süresiiçerisinde verdiği beyan dilekçesinde, davada idariyargının görevli olduğu ileri sürülerek, olumlugörev çıkarılması yolundaki süresiiçindeki dilekçesi üzerine, dava dosyasıDanıştay Başsavcısına gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI; 6.7.2017 gün ve E:2017/65 sayıile, Türkiye Petrolleri A.O. Genel MüdürlüğüPersonel Yönetmeliği uyarınca iş akdi feshedilendavacının gerek daha önceçalıştığı kamu kurumlarında gerekse songörev yaptığı T.P.A.O.'da statüsü itibariyle kamupersoneli olması karşısında, bu süreçtedavalı idare ile arasındaki ilişkinin, idare hukuku ilkelerinedayanan kamu hukuku ilişkisi olduğu açık olduğundan,davacının E.Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğündekihizmet süreleri ile yedek subay olarak yaptığı askerlikhizmet süresine ilişkin parasal haklarının (kıdemtazminatının) yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesiisteminden doğan uyuşmazlığa ilişkin davanıngörüm ve çözümünde idari yargı yeriningörevli olduğu sonucuna ulaşıldığıgerekçesiyle; 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncu maddesiuyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; 3.4.2018 gün veYY-2017/65388 sayı ile, ; T.P.A.O. Personel Yönetmeliğiuyarınca iş akdi feshedilen davacının gerek daha önceçalıştığı kamu kurumunda gerekse son görevyaptığı T.P.A.O.'da statüsü itibariyle kamu personeliolması karşısında, bu süreçte davalı idareile arasındaki ilişkinin, idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukukuilişkisi olduğu açık olduğundan, davacınınE.Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğündekihizmet süreleri ile yedek subay olarak yaptığı askerlikhizmet süresine ilişkin parasal haklarının yasal faiziylebirlikte tazminine hükmedilmesi isteminden doğanuyuşmazlığa ilişkin davanın görüm veçözümü idari yargının görev alanınagirdiği gerekçesiyle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulüile Ankara 12. İş Mahkemesinin 18.9.2015 tarih ve 2015/456 Esassayılı (Bu mahkemeden devredilen Ankara 36. İş MahkemesininE.2016/524 sayılı dosyası) görevlilik kararınınkaldırılması yönünde yazılıdüşünce vermiştir.
Dava dosyası Ankara 36. İş Mahkemesinin3.10.2017gün ve E:2016/524 sayılı üst yazısı ileMahkememize gönderilmiş olup, 15.11.2017 tarihinde kaydagirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 28.05.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idareninanılan Yasa’nın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcılığınca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, yaşlılık aylığı bağlanandavacı tarafından, son olarak görev yaptığı yer olanTürkiye Petrolleri Anonim Ortaklığından (T.P.A.O.)önce 657 sayılı Kanuna tabi memur statüsündegörev yaptığı E.Maden İşletmeleri GenelMüdürlüğünde geçen hizmet süreleri ileaskerlikte yedek subay olarak geçen hizmet sürelerinin T.P.A.O.'dageçen hizmetleriyle birleştirilerek bu sürelere ilişkin10.000,00-TL kıdem tazminatı farkınınsözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren işletilecekyasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Olayda, 233 sayılı KHK.’ye tabi, Enerji ve TabiiKaynaklarBakanlığı ile ilgilendirilmiş birTeşekkül olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı(T.P.A.O), sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticariesaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlıortaklıklarında, işveren ile sendikalar arasında akdedilentoplu iş sözleşmelerinin kapsamı dışındatutulan ve bu nedenle “ kapsam dışı personel” olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüneyaklaşmakta olup; 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılıYasa’nın 22. ve Geçici 9. maddesinde, ( daha önce de,Ana. Mah. 5.2.1992 gün ve E:1990/22, K:1992/6 sayılıkararıyla iptal edilmiş olan 9.4.1990 tarih ve 418 sayılıK.H.K.’nin 40. maddesinde) yasa koyucu tarafından, memur vesözleşmeli personel ile birlikte anılarak “ kamupersoneli” olduğu ifade edilmiştir.
Öte yandan, Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı Personel Yönetmeliği'nin, “Amaçve Kapsam” başlıklı 1.maddesinde,"Bu Yönetmelik,Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı daimi kadrolarındatoplu-iş sözleşmesi kapsamı dışında kalanbelirsiz süreli hizmet akdi ile çalışan personelin;tayin, nakil, terfi, kadro, çalışma esasları, sosyal,idarî, malî ve diğer özlük hakları ile disiplinyönünden tabi olacakları hükümleri kapsar." ,“Dayanak” başlıklı 2.maddesinde “Bu Yönetmelik,8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu iktisadi TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname, 22/1/1990 tarihli ve 399sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Personel RejimininDüzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde KararnameninBazı Maddelerinin Yürürlükten KaldırılmasınaDair Kanun Hükmünde Kararname ve 22/5/2003 tarihli ve 4857sayılı İş Kanunu hükümlerine dayanılarakhazırlanmıştır.” denilmiştir.
Bu duruma göre anılan mevzuata dayanılarakyürürlüğe konulan TPAO Personel Yönetmeliğininyasal dayanaktan yoksun olduğu söylenemez.
Anılan Yönetmelik ile bu Yönetmelik hükümlerinedayanılarak akdedilen hizmet sözleşmesinde, kapsamdışı personelin sosyal güvenlik yönünden 506sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na (mülga) , tabikılınması veya bir kısım hak veyükümlülüklerinin 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine paralel olması ya da anılan Kanuna atıftabulunulması, idare ile kamu personeli olan görevlileriarasındaki idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisiniortadan kaldıramaz. Ne zaman ki,teşebbüs veya bağlıortaklıktaki kamu kesimi payları %50’nin altınadüşer ve kuruluş kamu kurumu niteliğini kaybederse,işte o zaman işveren ile personeli arasındaki hukuki ilişkiözel hukuk ilişkisi niteliğine bürünecektir.
Belirtilen tüm bu hususlar ile Uyuşmazlık Mahkemesi’nin,1.3.1996 tarih ve 22567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan,22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunan ya da bulunmayan Kamuİktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğuna ve konunun 2247 sayılı Yasa’nın30. maddesi doğrultusunda ilke kararına bağlanmasına kararverilmiş olması, anılan 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişiHakkında Kanun’un 30. maddesinin dördüncüfıkrasında yer alan “Bir ilke kararınındeğişmesi veya kaldırılması yeni bir ilkekararıyla olur.” hükmü ile yedinci fıkrada yerverilen “Görev konusundaki ilke kararları; UyuşmazlıkMahkemesini ve bütün yargı mercilerini (...) bağlar.”hükmü karşısında, yaş haddi nedeniyle davalıidare ile arasındaki iş sözleşmesi feshedilerekgörevine son verilen davacının talep ettiği haklarınhizmet sözleşmesi ve dayanağı olan Yönetmelikhükümlerine göre ödenip ödenemeyeceğineilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde sayılan idaridava türleri arasında yer alan, genel hizmetlerden birininyürütülmesi için yapılan her türlüsözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar kapsamında idari yargıyerinde çözümleneceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde idari yargı yeri görevliolduğundan, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile, davalı Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı Genel Müdürlüğü vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Ankara 36. İşMahkemesince verilen 25.3.2016 gün ve E:2016/524 sayılıkararın kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı Genel Müdürlüğü vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Ankara 36. İşMahkemesince verilen 25.3.2016 gün ve E:2016/524 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 28.05.2018 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZERAKSU TÜRE
Üye Üye Üye
Alaittin Ali Süleyman HilmiTurgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
Full & Egal Universal Law Academy