T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 341
KARAR NO : 2018 / 332
KARAR TR : 28.05.2018
ÖZET : İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A. Sigorta A.Ş
Vekili : Av. M.G.
Davalı : Diyarbakır Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. P.D.A.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigortaşirketine 96129514 poliçe numarası ile sigortalanan 06 F...plakalı aracın Diyarbakır iliYukarıkılıçtaşı Mahallesine seyir halinde ikenyolda çalışma yapan Diyarbakır BüyükşehirBelediyesinin yola çakıl ve kum dökmesi ve bununla ilgiliherhangi bir işaret levhasını asmaması sonucunda yolgüvenliğinin tehlikeye düşmesi nedeni ile yaralamalıbir trafik kazasının oluşmasına sebebiyet verildiğini,meydana gelen bu zarar neticesinde sigortalı araç sahibine22/09/2015 tarihinde tazminat ödendiğini, bu hasarınoluşumunda davalı kurumun Trafik Kazası TespitTutanağına göre aslî derecede kusurlu bulunduğunu,davalı kurum aleyhine Diyarbakır 6. İcraMüdürlüğünün 2016/8356 esas sayılıdosyasından alacağın tahsili için icra takibinegeçildiğini, davalının hem borca hem de faize itirazettiğini ve takibin durduğunu, davanın haksız vekötü niyetle yaptığı alacağa karşıitirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesi istemiyle05/12/2016 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 09/03/2017 gün E:2016/1003,K:2017/172 sayılı dosyasında "Dava; Trafik kazasınedeniyle oluşan zararın rücuen tahsili istemineilişkindir.
Yargıtay17. H.D. devamlılık arz eden içtihatlarına göre;"Belediyelerin de içerisinde bulunduğu kamu tüzelkişileri, kamu hizmeti görmekle yükümlübulunmaları nedeniyle kamu hizmetleri sırasında verdikleri iddiaolunan zararlardan dolayı oluşan sorumlulukları özel hukukhükümlerine tabi değildir. Kamu tüzel kişilerininyasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerinkullanılması sırasında oluşan zararlar niteliğiitibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararlarıntazmini amacıyla anılan idarelere karşı hizmetkusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama UsulüHakkındaki Kanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idariyargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerekmektedir. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemecekendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur."
Somut olayda;davacı taraf davalı kamu kurumunun kamu hizmetiningörülmesi sırasında kusurlu hareket ettiğini bunedenle zararın oluştuğunu iddia ettiğinden, hizmetkusuruna dayanan işbu davanın idari yargının görevalanına girdiği" gerekçesiyle Davanın HMK 114/1-bmaddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan UsuldenReddine karar vermiş, aleyhine istinaf yoluna gidilmeyen kararın02/03/2018 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır.
Davacıvekili bunun üzerine 20/03/2018 havale tarihli dilekçe ile vealacağın rücuen tazmini talebiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR2. İDARE MAHKEMESİ: 27/04/2018 tarih ve E:2018/315 sayılıkararında "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun110. maddesinde : "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğerkamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün,uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmüneyer verilmiştir.
2918sayılı Yasa'nın 110. maddesinde yer alan hükümnedeniyle öncelikle görevli yargı yerinin belirlenmesi gerekmektedir.2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 1. maddesiyle TürkiyeCumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli, idari veaskeri yargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkeme olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin bu konudakikararlarının irdelenmesi de yararlı olacaktır.
18/06/2012gün ve 28327 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlananUyuşmazlık Mahkemesi kararlarına bakıldığında,köprüde trafik kazası yaparak yaşamını yitirenşahsın yakınları tarafından, yolun veköprünün yol bakım, onarım ve yapımınınuygun olmadığı, hiçbir işaretlemeninbulunmadığı, bu eksiklerin oluşan kazaya büyükölçüde sebebiyet verdiği, kazanın hizmet kusurunedeniyle meydana geldiği ileri sürülerek açılantazminat davasında çıkan görevuyuşmazlığı sonucu Uyuşmazlık Mahkemesi'nin04/06/2012 gün ve E.2012/107, K.2012/134 sayılı kararı ile"2918 sayılı Yasanın 110. maddesinin 19/01/2011 tarihindeyürürlüğe girdiği gözetildiğinde,göreve ilişkin hükmün bu tarihten önce (14/05/2010)idari yargı yerinde açılmış olan iş budavanın idari yargı yerinde çözümlenmesigerektiği" ne karar verilmiş, yine resmi bir aracın yoldabulunan rögar kapağına çarpması nedeniyle hasarauğraması sonucu açılan dava sonucundaçıkarılan görev uyuşmazlığı sonucuMahkemenin, 04/06/2012 gün ve E.2012/101, K.2012/133 sayılıkararı ile " 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi gözetildiğindemeydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan davanınadli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğine kararverilmiştir" görüşüyle 2247 sayılıYasanın 19. Maddesi gereği Mahkememize başvurulmasına kararvererek, aynı tarih ve esas sayılı üst yazı ile heriki dava dosyasını Mahkememize göndermiş, başvuru11/05/2018 günü kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 28.05.2018 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının, ekindeki adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, trafikkazası sonucu oluşan hasar sebebiyle davacı tarafındansigortalıya ödenen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır 6.İcra Müdürlüğünün 2016/8356 esassayılı dosyasında icra takibibaşlatıldığı, davalının ödeme emrineitiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu belirtilerek,davalı idarenin yapmış olduğu itirazın iptali iletakibin devamına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş, değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkinhükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede,süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu, takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı,diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağıolmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ileicra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarhariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar olarak sayılmıştır.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanıngörüm ve çözümü adli yargı yeriningörevine girdiğinden Diyarbakır 2. İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Diyarbakır 3. AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 09.03.2017 gün ve E:2016/1003, K:2017/172sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır2. İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileDiyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 09.03.2017 gün veE:2016/1003, K:2017/172 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.05.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Suna TÜRE Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy