T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 275
KARAR NO : 2018 / 312
KARAR TR : 28.05.2018
ÖZET : Ek aylık prim hizmet belgelerinin davacı şirketçe davalı kuruma sunulmasına dair işlemin iptaline ilişkin davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A.Patent Marka Fikri Hakları DanışmanlıkMatbaacılık Ve Yayıncılık Ticaret Limited Şirketi
Vekilleri :Av. T. O. - Av. A. Y. - Av. M. K.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekilli : Av. U.Ç.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurumtarafından düzenlenen 02/02/2017 tarihli ve E.597011 sayılıve 3.294,00 TL bedelli idari para cezası ve 02/02/2017 tarihli ve 596983sayılı eksik bildirilen kazanç bildirimine dair idariişleminin dayanağı denetmen raporunda, Nuran Ünlü veSelda Geçkin isimli kişilerin bildirimlerinin müvekkilifirmadan eksik yapıldığının tespit edildiğigerekçesiyle 5510 sayılı kanunun 102/c-4 maddesigereğince idari para cezası uygulanması gerektiğininbildirildiğini, ancak söz konusu denetmen raporu ile rapora dayanılarakyapılan dava konusu idari işlemlerin usul ve yasaya aykırıolduğunu ileri sürerek, davalı kurum tarafındandüzenlenen 29/01/2016 tarih ve ek 2016/14 sayılı rapor ilemüvekkili şirket adına tahakkuk ettirilen ek primalacağına dair 02/02/2017 tarihli ve E.596983 sayılıişlemin iptali ve dava konusu işlemin yürütmesinindurdurulmasına karar verilmesi istemiyle 06/03/2017 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL19. İŞ MAHKEMESİ: 13/03/2017 gün, E:2017/85, K:2017/152sayılı dosyasında; "Mahkemece yapılan inceleme sonundatüm dosya kapsamı ve davacı beyanı birliktedeğerlendirilerek, davacı tarafça davalı kurum aleyhineaçılan kurum işleminin iptali davasında; davaya konuişlemlerin idari para cezasından kaynaklanan davacınınborçlu olmadığının tespiti, tutanak ve sairişlemlerin iptaline ilişkin dava olup, idari yargı görevliolduğundan" gerekçesiyle Davanın yargı yolu caizolmadığından HMK 114/1-b HMK 115/2 maddeleri uyarıncausulden reddine karar vermiş, istinaf edilmeyen kararın 15/04/2017tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacıvekili 15/05/2017 tarihinde idari yargı yerine müracaatetmiştir.
İSTANBUL12. İDARE MAHKEMESİ: 01/02/2018 gün, E:2017/863, K:2018/206sayılı dosyasında; "5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prim belgeleri veişyeri kayıtları" başlıklı 86. Maddesinin(17/4/2008-5754/50 md ile değişik) T nci fıkrasında"Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmişmemurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyerikayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinindenetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacaklarısoruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum vekuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veyaalınan bilgilerden çalıştığıanlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kurumaverilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ayiçinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumcare’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumcatespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeyegöre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğtarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itirazedebilir. İtiraz, takibi durdurur, itirazın reddi halinde,işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisindeyetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeyebaşvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. MahkemeninKurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcunailişkin hükümleri uygulanır" hükmügetirilmiştir.
Kezaaynı kanunun "Uyuşmazlıkların çözümyeri" başlıklı 101 inci maddesinde ''bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür"hükmüne yer verilmiştir.
Yineaynı kanunun "Kuramca verilecek İdarî paracezaları" başlıklı 102' nci maddesinde''...İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkukeder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kurumaya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynısüre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur.Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğtarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir. " hükmü bulunmaktadır…
Yukarıdaaktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden;Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarıncayapılan denetimler ve tespitler sonucundaçalıştığı anlaşılansigortalılara ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun uyarıncaverilmesi gereken belgelerin (APHB, sigortalı işegiriş-işten ayrılış bildirgeleri) ilk önce biraylık süre verilerek işverenlerden isteneceği, verilmemesihalinde bu belgelerin Kurumca re'sen düzenleneceği ve tahakkukettirilen primlerin işverene ayrıca tebliğ edileceği, işverenintebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren1 ay içerisinde Kurum nezdinde itirazda bulunabileceği,itirazın takibi durduracağı, itirazın reddi halinde ise biray içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği,diğer taraftan çalıştığıanlaşılan sigortalılara ilişkin 5510 sayılı Kanunuyarınca verilmesi gereken belgelerin (aylık prim ve hizmet belgelerive sigortalı işe giriş-çıkış bildirgeleri)gerek işverence 86/7' inci madde uyarınca yapılan tebligatüzerine 1 ay içerisinde verilmesi, gerekse de bu belgelerinişverence bir ay içerisinde verilmeyip Kurum'ca resendüzenlenmesi durumunda yasal süresi dışında verilenbelgeler için 5510 sayılı Kanunun 102' inci maddesinin ilgilifıkraları uyarınca idari para cezası uygulanacağı,bu idari para cezalarına karşı 15 gün içinde Kurum'aitiraz edilebileceği, itirazın reddedilmesi halinde ise 1 ayiçerisinde yetkili idare mahkemesine başvurulabileceğianlaşılmaktadır.
Bu durumda,ortada henüz 5510 sayılı Kanunun 102' nci maddesi uyarıncauygulanan bir idari para cezası bulunmadığı da dikkatealındığında; Kurum denetmen rapora ile davacışirkete ait işyerinde çalıştığıanlaşılan sigortalıya ilişkin 5510 sayılı Kanunuyarınca verilmesi gereken belgelerin (aylık prim ve hizmet belgeleriile sigortalı işe giriş ve işten ayrılışbildirgeleri) işveren tarafından Kurum'a verilmesi, aylık primve hizmet belgesi muhteviyatı primlerin gecikme zammı ile birlikteödenmesi, aksi halde primlerin re'sen tahakkuk ettirilerekalacağın tahsili cihetine gidileceği yönünde 5510sayılı Kanunun 86/7' nci maddesi uyarınca tesis edilenişleme karşı Kuruma yapılan itirazın zımnenreddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılandavanın çözümünde, 5510 sayılıYasa'nın 86 ve 101' inci madde hükümleri uyarıncaİş Mahkemeleri'nin (adli yargının) görevlibulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanannedenlerle; davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 15/1 -a maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine" karar vermiş, aleyhine yasa yolunabaşvurulmayan bu kararın da 15/03/2018 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Oluşan olumsuzgörev uyuşmazlığının çözümüiçin davacı vekilinin 29/03/2018 havale tarihli dilekçesi,İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 06/04/2018 tarih, 2017/863 Esassayılı üst yazısı ve dava dosyaları ile birlikteMahkememize gönderilmiş, başvuru 16/04/2018 tarihiitibarıyla kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 28.05.2018 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı firmaya davalı SGK tarafından eksik ücret bildirimigerekçesiyle davacı şirket tarafından ek aylık primhizmet belgeleri düzenlenerek gönderilmesine dair 02/02/2017 günve 596983 sayılı işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
5510Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun:
“Primbelgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86.maddesi; “Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabisigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabisigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gerekenaylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri,ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlarKurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir
İşveren,işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgiliolduğu yılı takip eden yıl başından başlamaküzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle,tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevlerisüresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilenmemurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibrazetmek zorundadır...
...Sigortalınınçalıştığı bir veya birden fazla işte, buKanunda yazılı şartlan yerine getirmiş olmasına rağmen,kendisi için verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesinin veyamuhtasar ve prim hizmet beyannamesinin işveren tarafındanverilmediği veya verilen aylık prim ve hizmet belgesinde veyamuhtasar ve prim hizmet beyannamesinde kazançların veya prim ödemegün sayılarının eksik gösterildiği Kurumca tespitedilirse, hastalık ve analık sigortalarından gerekliödemeler yapılır”
“Uyuşmazlıklarınçözüm veri başlıklı 101. maddesinde: “BuKanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür”
“Kurumcaverilecek idari para cezaları başlıklı 102. maddesinde:“Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlardaaşağıda belirtilen fiiller için idari para cezasıöngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;
... c) 86ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gerekenbelgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usulde vermeyenler ya da Kurumcainternet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlututulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenensüre içinde vermeyenlere her bir fiil için...
...2)Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katımgeçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlısigortalı sayısı başına, aylık asgariücretin sekizde biri tutarında...
idari paracezası uygulanır...
...e) 86ncı maddesinin ikinci fıkrasındakiyükümlülüğü Kurumca yapılan yazılıihtara rağmen onbeş gün içinde mücbir sebepolmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;
1) Bilançoesasına göre defter tutmakla yükümlü olanlariçin, aylık asgari ücretin oniki katı tutarında,
2) Diğerdefterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylıkasgari ücretin altı katı tutarında,
3) Deftertutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretinüç katı tutarında...
idari paracezası uygulanır...
...İdarîpara cezası uygulanması 8 inci, 9 uncu, 11 inci ve 86 ncımaddelerde belirtilen belgelerin Kuruma verilmesiyükümlülüğünü kaldırmaz
İdarîpara cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumunilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süreiçinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumcaitirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihindenitibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir”
Hükümlerineyer verilmiştir.
Davadosyalarının incelenmesinden; davacı şirket hakkındaSosyal Güvenlik Denetmenlerince inceleme yapıldığı,inceleme sonucunda 29/01/2016 tarih ve EK 2016/14 sayılı raporuntanzim edildiği, iş bu rapor gereği 2 7022 02 02 1089828 03412-95 sicil numarası ile işlem gören davacı şirketeait işyeri ile ilgili olarak Şişli Sosyal Güvenlik MerkezinceSelda Geçkin ve Nuran Ünlü isimli sigortalıların2015/12 dönemlerine ilişkin aylık prim hizmet belgelerinindüzenlenerek bir ay içerisinde verilmesi, aksi halde Sosyal Sigortaİşlemleri Yönetmeliği gereği işlemyapılacağı yönünde tesis edilen 02/02/2017 tarih veE.596983 sayılı işlemin iptali istemine ilişkin olarakİş ve İdare Mahkemelerince görev yönünden reddinekarar verildiği, her iki kararın da aleyhine yasa yolunabaşvurulmaksızın kesinleştiği belirlenmiştir.
Davaaçıldığında idari para cezasına yapılanitirazın idare mahkemesinde halen derdest olduğu, ancak ek aylıkprim hizmet belgelerinin davacı şirketçe davalı kurumasunulmasına dair işlemin iptali talebinin ise idare ve işmahkemelerinin karşılıklı görevsizlik kararlarınakonu olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıdayapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümlerigereğince, davaya konu olayda 5510 Sayılı Kanunun 86.maddesinin7.fıkrasında belirtilen yükümlülüğüyasal süresi içinde yerine getirmediğinden bahisle, yine aynıfıkra uyarınca re'sen düzenlenen belgelere ilişkinborçtan kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510sayılı Yasa’nın 86. ve 101. maddeleri uyarıncaiş mahkemesi görevli bulunmaktadır. Mahkememizin emsalnitelikteki E:2017/714, K:2017/804 sayılı ilamı da buyöndedir.
Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, İstanbul 19. İşMahkemesinin 13/03/2017 gün, E:2017/85, K:2017/152 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul19. İş Mahkemesinin 13/03/2017 gün, E:2017/85, K:2017/152sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.05.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Suna
TÜRE
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy