T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/328
KARAR NO : 2018/345
KARAR TR: 28.05.2018
ÖZET : Meslek Lisesi Uygulama Oteli'nde "usta öğretici" olarak görev yapmakta iken 11.6.2015 tarihinde kendi isteğiyle ayrılan davacı tarafından, kıdem tazminatı ile fazla mesai, milli ve dini bayram, gece ücreti farkı alacağı, resmi tatil çalışmasından kaynaklanan alacaklar ve yıllık izin ücreti alacağının tazmini istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : S.E.
Vekili : Av. K.S.
Davalı: Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili: Av. K.G.
O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde;müvekkilinin davalı Bakanlığabağlı Bursa N.H.A. Otelcilik Ve Turizm Meslek Lisesi UygulamaOteli'nde çalışmasına devam etmekteyken iş akdini,gece ücreti farkları ile fazla mesai ve ulusal bayram genel tatilücretlerinin ödenmemesi sebebiyle haklı nedenle feshettiğini;Bursa Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğü'nün raporu ile çalışmasüresinin tespitinin yapıldığını; buna göresözleşmede kararlaştırılan 40 saatlikçalışma süresini aşarak haftada 48 saatçalıştığı ancak hak ettiği fazlasürelerle çalışma ve fazla çalışmaücretlerinin ödenmediğini; 2014 Ekim ayından itibaren iseeksik ödendiğini; Ulasal bayram genel tatil günlerindeçalışmasının devam ettiğini; ücretininödenmediğini; 657 sayılı Kanun'un 4359 sayılıKanunla değişik 176. Maddesi uyarınca saat 18.00'den sonrayaptığı çalışmalar ile yarıyıl, yaztatilleri ve Cumartesi/Pazar günleri yapmış olduğuçalışmaları açısından gece ücretiödendiğini ancak tüm dönem için anılanödemenin yapılmadığını ileri sürerek,kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ücreti, ulusalbayram genel tatil ücreti ve ücret (gece ücreti) farkıalacağının davalıdan tahsili istemiyle 9.2.2017 tarihindeadli yargı yerinde dava açmıştır.
Bursa 7. İş Mahkemesi : 9.2.2017 gün veE:2015/449, K:2017/40 sayı ile, davalı bakanlığabağlı okulda çalışan davacının kıdemtazminatının, yıllık izin ve fazla mesai, gece ücretive ulusal bayram genel tatil alacaklarının olduğununbilirkişi raporu doğrultusunda sabit görüldüğügerekçesiyle, davanın kabulüne karar vermiş, bu kararakarşı davalı idare vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUKDAİRESİ: 23.11.2017 gün ve E:2017/941, K:2017/1538 sayıile, davacının ders ücret karşılığıkadrosuz usta öğretici olarak valilik onayı ile davalıBakanlık bünyesindeki Havva Aslanoba Otelcilik ve Turizm MeslekLisesi'nde görevlendirildiği, ücretlerinin 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulu'ncaçıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığı'ncabelirlenen ücretler üzerinden ödendiği, her ne kadartaraflar arasında usta öğretici ferdi hizmetsözleşmesi düzenlenmişse de bu sözleşmeninValilik olur ve onayı olmadan işlerlik kazanamayacağı, bunedenle özel hukuk sözleşmesi olarak kabul edilemeyeceği,yani idari işlem olduğu, buna göre taraflar arasındakiilişkinin statü hukukuna tabi olduğuanlaşılmış olup, HMK'nun 114 ve 115. maddelerigözetilerek ilk Derece Mahkemesi'nce davanın idari yargınıngörev alanına girdiği gerekçesiyle adliyargının caiz olmaması nedeniyle dava şartıyokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirkenuyuşmazlığın esasına ilişkin karar verildiğigerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusununkabulü ile HMK.'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince kararın kaldırılmasınave davanın yargı yolu caiz olmadığından ve davaşartı yokluğundan HMK'nun 114,115 ve 355.maddelerigereğince reddine kesin olarak karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, 11.6.2015tarihinde iş akdini fesheden davacı tarafından, 500,00-TLkıdem tazminatı ile 100,00-TL fazla mesai ücreti, 100,00-TLulusal bayram-genel tatil ücreti, 100,00-TL gece ücreti farkıalacağı ve 200,00-TL yıllık izin ücreti olmaküzere toplam 1.000,00-TL'nin iş akdinin feshedildiği tarihtenitibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte davalıidareden tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BURSA 2. İDARE MAHKEMESİ: 16.1.2018 gün veE:2017/1934, K:2018/15 sayı ile,davacının, 4857 ve 5510sayılı Kanunlar çerçevesinde mahalli mülki amirintasarrufu ile çalıştığı, idareyle arasındabir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatıile fazla mesai, milli ve dini bayram, gece ücreti farkıalacağı, resmi tatil çalışmasından kaynaklananalacaklar ve yıllık izin ücreti alacağınınİş Kanunu'ndan kaynaklanan haklardan olduğununanlaşıldığı; uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 15/1-a maddesi uyarınca görevyönünden reddine kesin olarak karar vermiştir.
Davacı vekili adli ve idari yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle Bursa 2.İdareMahkemesine vermiş olduğu 6.2.2018 tarihlidilekçesiyleUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasınıtalep etmiş olmakla, dava dosyası 26.4.2018 tarih veE:2017/1934sayılı üst yazı ile Mahkememizegönderilmiş olup, 4.5.2018 tarihinde kaydagirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 28.05.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Bursa N.H.A. Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Uygulama Oteli'nde"usta öğretici" olarak görev yapmakta iken 11.6.2015tarihinde kendi iş akdini fesheden davacı tarafından, kıdemtazminatı ile fazla mesai, milli ve dini bayram, gece ücretifarkı alacağı, resmi tatil çalışmasındankaynaklanan alacaklar ve yıllık izin ücretialacağının tazmini istemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulutarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar, açıldıklarımahkemelerde görülmeye devam olunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacınınBursa N.H.A. Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Uygulama Oteli bünyesindeusta öğretici olarak çalıştığı; davanın,fiilen çalışmış olduğu günler içintazminatlarının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, İstanbul Bölge AdliyeMahkemesi 31. Hukuk Dairesince verilen 23.11.2017 gün ve E:2017/941,K:2017/1538 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesince verilen23.11.2017 gün ve E:2017/941, K:2017/1538 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.05.2018gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZERAKSU TÜRE
Üye Üye Üye
AlaittinAli Süleyman HilmiTurgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
Full & Egal Universal Law Academy