T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/199
KARAR NO : 2018/338
KARAR TR: 28.05.2018
ÖZET : Davacı şirket ile davalı idare arasında yapılan Kira Kontratı ve Şartnamesi uyarınca, davacının para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ceza ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : F.D.K. Turizm İnşaat TekstilGıda Ticaret İthalat İhracat
Limited Şirketi
Vekili: Av. H.T.
Davalı : Fethiye BelediyeBaşkanlığı
Vekili: Av. M.E.
OLAY : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle, müvekkili ile davalı idare arasında Muğlaİli, Fethiye İlçesi, Foça Mahallesi,Çalış Plajı, Otel M. ile Ş.B. arasında yer alankafeteryanın kullanımı için 27.10.2006 tarih ve 21557yevmiye numarası ile Fethiye 3.Noterliği'nce üçyıllık süre için kira sözleşmesidüzenlendiğini; sözleşme süresinin bitiminden itibarenher yıl sair tarih ve encümen kararları ile bireryıllık süreler için kira ilişkisininyenilendiğini; en son kira ilişkisinin bitim tarihinin 1.11.2015olduğunu; ancak davalı idarenin kira kontratı ve kiraşartnamesinin 19. maddesinde yer alan kullanım hakkısüresinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halindetaşınmazın idareye teslim edilmeksizin geçen her güniçin, cari yıl kira bedelinin %1 oranında ödeneceğineilişkin maddesi uyarınca01.12.2016 tarih ve 2016/1546sayılı 172.500,00-TL para cezasına ilişkin cezaihbarnamesinin ve 01.12.2016 tarih ve 2016/1 sayılı 51.113,00-TLtutarlı ecrimisil ihbarnamesinin tebliğ edildiğini ilerisürerek, tebliğ üzerine para cezasına ilişkin cezaihbarnamesinin iptali istemiyle 10.12.2016 tarihinde adli yargı yerindedava açmıştır.
FETHİYE SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 16.3.2017gün, D.İş: 2016/2599 sayı ile,toplanan deliller veuygulanan ceza ihbamanesi ile müteerrizin ceza ihbarnamesinekarşı itirazda bulunulduğu, her ne kadar 1.12.2016 tarih ve2016/1546 dosya sayılı ceza ihbarnamesinde tebliğ tarihindenitibaren en geç 15 gün içinde Fethiye Sulh CezaHakimliğine dava açılabileceği belirtilmiş ise de;ceza ihbarnamesinin Fethiye Belediyesi ve şirket arasında Fethiye 3.Noterliğince düzenlenen 27.10.2006 tarih ve 21557 sayılıKira Kontratosu ve Eki Şartnameleri gereğince tanzim edildiği,2886 Sayılı Yasa gereğince yapılan işlemlerin idariişlemler olduğu ve idare mahkemelerinin görevi alanındakaldığı görülmekle; dosyaya bakma yetkisinin idaremahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından 5326sayılı Kanun'un 28/1-b maddesi gereğince başvurunungörev yönünden reddine kararvermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekilibu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
Muğla 2. İdare Mahkemesi : 24.5.2017 gün veE:2017/594, K:2017/939 sayı ile,idarenin davacı ile yapmışolduğu kira sözleşmesinin idarenin özel hukuk alanındagerçekleştirdiği bir hukuksal işlem olduğu ve builişkiden doğan hakların kullanılmasına ve takibineilişkin davaların da özel hukuk hükümleriçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğidikkate alındığında, taraflar arasında imzalanansözleşmenin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargının görevindebulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine karar vermiş, bu karara karşıdavacı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi Altıncıİdare Dava Dairesi: 7.12.2017 gün ve E:2017/1922, K:2017/1764sayı ile, olayda adli yargı yerinde verilen"görevsizlik" kararının kesinleşmesi üzerineaçılan davada; uyuşmazlığınçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu değerlendirmesini yapan Mahkemenin 2247 sayılıYasanın 19. maddesi uyarınca görevli merciin belirlenmesiiçin Uyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmasıgerekirken; bu yolu kullanmayarak davanın "görevsizlik nedeniylereddine" karar vermesininusul kurallarına uygun olmadığıgerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemekararın kaldırılmasına karar vermiştir.
MUĞLA 2. İDARE MAHKEMESİ: 28.2.2018 gün veE:2018/114 sayı ile, idarenin davacı ile yapmış olduğukira sözleşmesinin idarenin özel hukuk alanındagerçekleştirdiği bir hukuksal işlem olduğu ve bu ilişkidendoğan hakların kullanılmasına ve takibine ilişkindavaların da özel hukuk hükümleriçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğidikkate alındığında, taraflar arasında imzalanansözleşmenin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargının görevindebulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247sayılı Yasanın 19. maddesine göre görevli yargımerciinin belirlenebilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiş, davadosyası 15.3.2018 tarih ve E:2018/114sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş olup, 19.3.2018tarihinde kayda girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 28.05.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıyasa’nın 19.maddesinde öngörülen biçimdegörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 01.12.2016 tarih ve 2016/1546 sayılı 172.500,00 TL paracezasına ilişkin ceza ihbarnamesinin iptali istemiyleaçılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 1. maddesinde;‘‘Sözleşme, tarafların iradelerinikarşılıklı ve birbirine uygun olarakaçıklamalarıyla kurulur. İradeaçıklaması, açık veya örtülüolabilir.’’ hükmüne yer verilmiş, 299. maddesindeözel sözleşme türlerinden kira sözleşmesi,‘‘…kiraya verenin bir şeyinkullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasınıkiracıya bırakmayı, kiracının da bunakarşılık kararlaştırılan kira bedeliniödemeyi üstlendiği sözleşmedir.’’şeklinde tanımlanmıştır. Kanunun 327. maddesinde ise;‘‘Açık veya örtülü biçimde birsüre belirlenmişse, kira sözleşmesi bu sürenin sonundakendiliğinden sona erer. Taraflar, bu durumda, açık biranlaşma olmaksızın kira ilişkisinisürdürürlerse, kira sözleşmesi belirsiz sürelisözleşmeye dönüşür.’’ hükmüile belirli süreli kira sözleşmelerinin sona erme şekliifade edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Fethiye Belediyesinin hüküm vetasarrufu altında bulunan Foça Mahallesi, ÇalışPlajı, Otel M. ile Ş.B. arasında yer alan ve ÖzelÇevre Koruma Kurumunun Tip Projesine göre yapılan 100m2’lik kapalı alana sahip Kafeterya 27.10.2006 tarih, 21557sayılı Kira Sözleşmesi ve İhale Şartnamesi ile1.11.2006 tarihinden itibaren üç yıllığına F.D.K.Turizm İnşaat Tekstil Gıda Ticaret İthalat İhracatLimited Şirketine kiraya verildiği; şirketinkiracılığının 1.11.2009 tarihinden 1.11.2015 tarihinekadar Belediye Encümen Kararı ile birer yıllık sürelerhalinde uzatıldığı; F.D.K. Turizm İnşaat TekstilGıda Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketine 3.9.2015tarih 9042 sayılı yazı ile Kira Sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği ve Tebligat Mazbatası ile 9.9.2015tarihinde tebliğ edildiği; söz konusu taşınmazın2886 Sayılı Yasa kapsamında 29.9.2016 tarihinde ihalesininyapıldığı; ihalenin söz konusu taşınmazdabulunan F.D.K. Turizm İnşaat Tekstil Gıda Ticaret İthalatİhracat Limited Şirketi üzerinde kaldığı; ihalekararına istinaden Belediye ile söz konusu şirketin 17.10.2016tarih ve 010410 nolu Kira Sözleşmesini imzaladığı;davacı şirketin taşınmazda 1.11.2015 tarihinden 16.10.2016tarihine kadar fuzuli işgalci olarak bulunduğu 345 günlük51.113,-TL ecrimisil tahakkuku yapıldığının 6.12.2016tarihli Tebliğ Mazbatası ile tebliğ edildiği; diğeryandan, Fethiye Belediyesi ile F.D.K. Turizm İnşaat Tekstil GıdaTicaret Gıda Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketiarasında imzalanan 27/10/2006 tarih 21557 no ile onaylı KiraKontratosu ve eklerine istinaden kiracısı bulunduğutaşınmazı davacı şirket 3.09.2015 tarih95742943/320.12.2/9042 sayılı yazı ve ekine istinaden 15gün içinde boşaltıp Belediyeye teslim etmediğinden345 gün fuzuli kullanım olduğu nedeniyle Kira Kontratı veeki Kira Şartnamesinin 19.maddesinde “Kullanım hakkısüresinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde taşınmazınidareye teslim edilmeksizin geçen her gün için, cariyıl kira bedelinin % 1 (yüzde bir) oranında ceza itirazsızolarak ödenir” denildiğinden taşınmazın cariyıl kira bedelinin 50.000,00-TL olduğu taşınmaza ait2.11.2015- 16.10.2016 tarihleri arası 11,5 ay (345 gün) cezatahakkuku yapılarak; davacı şirket hakkında 1.12.2016gün ve 2016/1546 sayı ile 27.10.2006 tarih ve 21557 sayılıkira kontratosu ve Eki şartnameleri gereğince ceza ihbarnamesidüzenlenerek 172.500,00-TL para cezası verildiği ve bucezanın dava konusu edildiği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla belediyenin özel mülkiyetinde bulunantaşınmazın kiracısı olan davacı ile davalıidare arasında düzenlenmiş bulunan kira sözleşmesiyoluyla Borçlar Kanununda ifadesini bulan kiracı-kiralayan ilişkisininkurulduğu açıktır.
Yukarıda belirtildiği üzere ve olayda idarece kamugücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesisedilmiş bir işlem veya alacağın idari usullerle tahsiledilmesi söz konusu olmayıp, taraflar arasındaki kirasözleşmesinin uygulanmasından doğan davanın, özelhukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Muğla 2. İdare Mahkemesi’ninbaşvurusunun kabulü ile, Fethiye Sulh Ceza Hakimliğince verilen16.3.2017 gün, D.İş: 2016/2599 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Muğla 2.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile, Fethiye SulhCeza Hakimliğince verilen 16.3.2017 gün, D.İş: 2016/2599sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28.05.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZERAKSU TÜRE
Üye ÜyeÜye
Alaittin Ali Süleyman Hilmi Turgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
Full & Egal Universal Law Academy