T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/256
KARAR NO : 2018/242
KARAR TR: 20.04.2018
ÖZET: Yargı kararı ile hükmedilen maddi ve manevi tazminatın kusuru oranında davalı idareye izafe edilen kısmının da kendileri tarafından kazazedeye ödendiği iddiasıyla, davalı idarenin kusur oranı karşılığının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle açılan rücuen alacak davasının ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Sakarya Elektrik DağtımA.Ş.(SEDAŞ)
Vekilli : Av.E.S.
Davalı : Gebze BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. M.T.
OLAY: Davacı vekili dilekçesinde; davaya konu Gebze2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/188 (Bozma öncesi 2005/445) Esassayılı dosyasının içeriğine göre C.K.isimli şahsın 24/09/2005 tarihinde evinin yakınında, ikikatlı inşaat halindeki bir binanın çatısındabulunduğu sırada, hemen yakınından geçen ve odavanın davalısı bulunan SEDAŞ'a ait yüksek gerilimhattına çarpması sonucunda ağıryaralandığını ve bunun üzerine Gebze 2. Asliye HukukMahkemesinde Gebze Belediyesi ve SEDAŞ aleyhine tazminat davasıaçtığını, karar sonucunda SEDAŞ tarafındandavacı şahsa 277.611.51-TL ödemeyapıldığını, belediyenin 3/8 oranıyla164.650,11-TL den sorumlu olduğunu ileri sürerek, bu miktarınödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birliktedavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
GEBZE 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 16.2.2016 gün veE:2013/125, K:2016/133 sayı ile, davalı idarenin hizmet kusurunadayalı zararın rücuen tazmini için açılandavaya yönelik olarak davaya bakmak görevi İdari Yargıyaait olduğundan dava şartı noksanlığı nedeniyledavanın usulden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
KOCAELİ 1.İDARE MAHKEMESİ:13.3.2018 gün veE:2018/274 sayı ile, 2577 sayılı Kanun hükmündesayılan idari dava türleri arasında yer almayan dava konusuuyuşmazlığın, adli yargı kararının yerinegetirilmesi sonucu ödenen tazminatın kusuru oranına tekabüleden kısmının davalı idareden tahsili içinaçılan bir rücu davası niteliğinde bulunduğu veBorçlar Kanunu hükümlerine göreçözümlenmesi gerektiğinden, görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı; nitekimUyuşmazlık Mahkemesinin 30/12/2013 tarih ve E:2013/1728, K:2013/1939sayılı kararının da bu yönde olduğu; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için Gebze 1. Asliye HukukMahkemesi'nin E:2013/125, K:2016/133 sayılı dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmek üzere getirtilerekMahkemeleri dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiş, davadosyası 4.4.2018 tarih ve E:2018/274 sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş olup, 6.4.2018 tarihindeMahkememiz kaydına girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN,Birgül KURT ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 20.04.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıyasa’nın 19.maddesinde öngörülen biçimdegörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Mimar Sinan Mahallesi'nde,24/09/2005 tarihinde C.K. isimli şahsın evinin yakınındakiinşaatı devam eden binanın içinde elektrik nakilhattına kapılarak yaralandığından bahisle, kazazedeyevelayeten anne ve babası tarafından açılarak Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/442 Esas sayılı dosyasına ve budava dosyasında verilen kararın Yargıtay'ca kısmenbozulması üzerine aynı mahkemenin 2012/188 Esas sayılıdosyasına kayden görülen davada hükmedilen maddi ve manevitazminatın kusuru oranında davalı idareye izafe edilen toplam164.650,11-TL'lik kısmının da kendileri tarafındankazazedeye ödendiği iddiasıyla, davalı idarenin kusuroranı karşılığı olan 164.650,11-TL'nin ödemetarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte rücuenödenmesi isteminden ibarettir.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; C.K.'na velayatenanne ve babası tarafından tazminat istemiyle davacı vedavalı Gebze Belediye Başkanlığı'na karşıaçılan ve Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/442 esasınakayıtlı dava dosyasında verilen 29/06/2010 günlü kararile, "Maluliyete bağlı talep yönünden 141.913,33TL'nin 24/09/2005 olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birliktedavalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100.000TL manevi tazminatın 24/09/2005 olay tarihinden itibaren yasal faizi ilebirlikte davalılardan müştereken ve müteselsilentahsiline" yönünde karar verildiği, her iki davalıtarafından temyiz edilen bu kararın, Yargıtay 4. HukukDairesi'nin 20/12/2011 günlü E:2010/12449, K:2011/13802sayılı kararı ile, Sakarya Elektrik DağıtımA.Ş.'ye yüklenen maddi tazminat yönünden onanmasına vemanevi tazminat yönünden bozulmasına, Gebze BelediyeBaşkanlığı yönünden ise idari yargınıngörevli olduğu gerekçesiyle bozulmasına kararverildiği, Yargıtay'ın kısmen bozma kısmen onamakararı üzerine aynı mahkemenin 2012/188 esasınakayıtlı dava dosyasında verilen karar ile, "A- Mahkememizin2012/188 esas sayılı dosyası (bozmadan önceki 2005/442 esasile birleşen Gebze 3. Asliye Hukıık Mahkemesinin 2007/261 esassayılı davası) ile birleşen Gebze 1. Asliye HukukMahkemesinin 2010/123 esas sayılı dosya olmak üzere belirtilenbu esaslar üzerinden işlem gören biri maddi tazminatadiğeri manevi tazminata ilişkin olmak üzere davalı Belediyehakkındaki her iki dava yönünden: Davanın idari yargıgörev alanında kalması nedeniyle Mahkememizingörevsizliğine, davanın dava şartı eksikliğinebağlı olarak usulden reddine, B- Davalı SEDAŞyönünden ve manevi tazminata ilişkin birleşen Gebze 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/123 esas sayılı davasıyönünden: Davanın %44 maluliyet oranına bağlıolarak kısmen kabulü ile 80.000 TL manevi tazminatın 24/09/2005olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdantahsiline" yönünde karar verildiği, kararın bu haliyleYargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 21/11/20112 günlü E:2012/12874,K:2012/17516 sayılı kararı ile onandığı,hükmedilen bedelin davacı tarafından ödendiği,davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin davalı idareninkusur oranı karşılığı olankısmının davalı belediyeden tahsili istemiyle rücuenalacak davası nitelendirmesiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda 2577 sayılı Kanun hükmünde sayılanidari dava türleri arasında yer almayan dava konusuuyuşmazlığın, adli yargı kararının yerinegetirilmesi sonucu ödenen tazminatın kusuru oranına tekabüleden kısmının davalı idareden tahsili içinaçılan bir rücu davası niteliğinde bulunduğu veBorçlar Kanunu hükümlerine göre çözümlenmesigerektiğinden, görüm ve çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır.
Tazminat davasına bakan Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesince,anılan dava kapsamında,saptanan kusur ve sorumluluk oranlarıesas alınarak davanın konusu bakımından ayrımyapılmayıp zararın idare hukuku ilkelerine göre idariyargı yerinde saptanmasının gerekeceği yolunda birgörevsizlik kararı verilmediğine ve dosyaya sunulanbilirkişi raporunda gösterilen kusur oranı da dikkatealınarak, tazminatın tamamının ödendiğibelirtildiğine göre; olayda, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde belirtilen"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları" kapsamında, zarar görentarafından açılmış bir dava yoktur.
Öte yandan, ortada, Devlete, il özel idarelerine vebelediyelere ait akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptandoğanlar dışındaki alacakların tahsilusulünü düzenleyen 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamınagiren bir kamu alacağı da bulunmamaktadır.
Belirtilen tüm bu hususlara göre, tam yargı davasıniteliği taşımayan ve konusu bir kamu alacağı olmayanrücu davasının, Borçlar Kanunu hükümlerinegöre adli yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Kocaeli 1.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Gebze 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 16.2.2016gün ve E:2013/125, K:2016/133 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kocaeli 1.İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Gebze 1.Asliye HukukMahkemesinin, 16.2.2016 gün ve E:2013/125, K:2016/133 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 20.04.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Alaittin Ali
NECİPOĞLU BOZER AKSU ÖĞÜŞ
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Birgül Turgay Tuncay
AYDINKURT VARLI
Full & Egal Universal Law Academy