T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 235
KARAR NO : 2018 / 222
KARAR TR : 20.4.2018
ÖZET : Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : L. SigortaA.Ş.
Vekili : Av. G.D.
Davalı : Antalya BüyükşehirBelediyesi/ ASAT Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. A.M.
O L A Y : Davacı vekili; müvekkili Şirketesigortalı 07 EPL... plakalı aracın 15/04/2013 tarihindesürücüsünün idaresinde "Eski Sanayi Sitesi PolisKarakolu" mevkiinde hareket halindeyken karayolunda biriken yağmursuları nedeni ile su içinde kalarak stop ettiğini, selhasarlarında Trafik Ekiplerinin olay mahalline gelip rapor tutmasımümkün olmadığından; sigortalı aracı serviseçektirme zorunda kaldığını, sigortalınınmüvekkil şirkete hasar ihbarında bulunmasınınardından açılan 856220 nolu hasar dosyası içineksper görevlendirildiğini, sigortalı araçta meydanagelen zararın sebebinin yağmur suları olduğunu, zararsorumlusunun davalı ASAT olduğunu, 2560 sayılı KanununİSKİ'nin görev ve yetkileri başlıklı 2/bmaddesinde " kullanılmış sular ile yağışsularının toplanması, yerleşim yerlerindenuzaklaştırılması ve zararsız biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak bu sularıntoplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar hertürlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak,gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak" görev veyetkisinin İSKİ'ye dolayısıyla Antalya'da ASAT'averildiğini, müvekkili şirketin ödediği meblağ kadarsigortalısına halef olduğunu bu sebeple halefiyet ilkesi vetemlik alan sıfatıyla uğradığı zararıödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte Antalya 1.İcra Müdürlüğünün 2015/2485 sayılıdosyası ile davalıdan talep ettiğini belirterek; Antalya1. İcra Müdürlüğünün 215/2485 Esassayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin36.522,09 TL asıl alacağın, müvekkiline ödemetarihinden itibaren işleyen yasal faizi olan 5.633,53 TL ile birliktetoplam 42.155,62 TL üzerinden devamına karar verilmesi istemiyle30.3.2016 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANTALYA 3.ASLİYETİCARET MAHKEMESİ; 13.4.2017 gün ve E:2016/904, K:2017/296sayı ile “(…) Dava, sokakta biriken yağmur sularınedeni ile davacıya sigortalı araçta meydana gelenzararın rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davadilekçesi içeriği ve ekli belgelere göre; davanındavacının sigortalısı araçsürücüsünün 07 BBN 47 plakalı araçla KepezSütçüler Caddesinde hareket halindeyken biriken yağmursuları nedeniyle su içerisinde kalarak stop etmesi ve araca dolansudan dolayı oluşan davacının sigortalısına kaskosigorta poliçesi gereğince ödediği zararındavalıdan tahsili istemine ilişkin olduğuanlaşılmaktadır. Davacı sigorta şirketi ve davalıASAT tacir statüsündedir. Davacı sigorta şirketi kaskosigorta poliçesi gereğince ödediğisigortalısının aracında meydana gelen zararısigortalısının halefi sıfatıyla haksız fiiledayalı ve zararın sorumlusu olarak davalı kurumdan talepemektedir.
UyuşmazlıkMahkemesi' nin 2013/167 E.- 2013/275 K. Sayılı kararı ileaşın yağışa bağlı olarak evi su basmasınedeni ile uğranılan zararın tazmini davasında, Samsun Suve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün2560 Sayılı Kanunun 3009 Sayılı kanunla Değişik 1madesinin 4.fıkrası gereğince kamu tüzel kişisiolduğu, davanın hizmet kusuruna dayandığı belirtilerekdavanın çözüm yeri idari yargı olarakbelirlenmiştir.
İİK67.maddesi gereğince açılan itirazın iptalidavalarının özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözüm merci adli yargı ise deitirazın iptali davalarında, geçerli bir icra takibininbulunması, takibe konu alacağın genel haciz yolu ile takibe konuedilebilecek alacaklardan olması dava önşartı olarakdeğerlendirilmelidir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2013/2426 E-2013/3442 K. Sayılı kararında muhalefet şerhi)
DavalıASAT kamu tüzel kişisi olup, kullanılmış sular ile yağışsularının toplanması yerleşim yerindenuzaklaştırılması ve zararsız bir biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması kurumun görevleriarasındadır. Hizmet kusuruna dayanan davada, kamu hizmetininusulüne ve hukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediği, hizmet kusuru veya idareninsorumluluğunu gerektiren bir husus olup olmadığınınidare hukuku kurallarına göre çözümügerektiği, tam yargı davasına konu olabilecek biralacağın icra takibine konu edilebileceğinin kabulü halindetam yargı davasına konu olabilecek her türlüalacağın itirazın iptali yolu ile adli yargıönüne taşınacağı, bu nedenle adli yargıdadava edilmesi mümkün olmayan bir alacağın icra takibine dekonu edilemeyeceği açıktır.
Yargıtay4.Hukuk Dairesi'nin 10/03/2016 tarih 2015/3894 Esas ve 2016/3126sayılı kararında da belirtildiği üzere istemin idarehukuku kuralları çerçevesinde ve idari yargı yerindedeğerlendirilmesi gerekmektedir. İtirazın iptali davasısırasında, icra takibinin temelini oluşturan ve aslı daidari eylem olan alacağın varlığının vekapsamının hukuk mahkemesi tarafındançözümlenmesi sonuç ve kanaatine varılmakla davadilekçesinin yargı yolu nedeni ile usulden reddine karar vermekgerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmakgerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1-Davadilekçesinin yargı yolu nedeniyle usulden REDDİNE…”karar vermiş; bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu defa aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
ANTALYA 2.İDAREMAHKEMESİ; 14.9.2017 gün ve E:2017/882, K:2017/1036 sayı ile“(…) Dava; Antalya 1. İcraMüdürlüğü'nün 2015/2485 Esas sayılıdosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptalive takibin 42.155,62 TL üzerinden devamı istemiyleaçılmıştır.
2576sayılı Kanun'un 3410 sayılı Kanun'la değişik 5.maddesinin, 1. fıkrasında; İdare Mahkemeleri, VergiMahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecedeDanıştay’da çözümlenecek olanlardışındaki, a) İptal davalarını, b) Tam YargıDavalarını, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davaları, d) Diğer kanunlarlaverilen işleri, çözümler." hükmü yeralmaktadır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinin 1.fıkrasında; ”1. (Değişik: 10/6/1994 -4001/1 md.)İdari dava türleri şunlardır:
a)(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E: 1995/27, K: 1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 -4577/5 md.)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2.İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlardagösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler.
3.Cumhurbaşkanınındoğrudan doğruya yaptığı işlemler idariyargı denetimi dışındadır."
hükmüneyer verilmiştir.
AynıKanunun 14/3-a maddesinde dava dilekçelerinin "görev"yönünden ilk incelemelerinin yapılacağı,
15/1-amaddesinde de adlî ve askerî yargının görevliolduğu konularda açılan davaların reddine kararverileceği belirtilmiştir.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” İlamsıztakip başlıklı Üçüncü Bap, 42-49.maddelerinde takip yöntemleri gösterilmiş; 58. maddesinde, takiptalebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; 60. maddesine göre,takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenen ödeme emrinin61. maddede öngörülen şekilde takip borçlusunatebliğ edileceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkinhükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede,süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, İkincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının Antalya 1.İcraMüdürlüğü'nün 2015/2485 Esas sayılıdosyasında icra takibi başlattığı, takibe yapılanitirazın iptali için Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davaaçıldığı mahkemenin 13/04/2017 tarih ve 2016/904Esas ve 2017/296 sayılı kararı ile "yargı yolunedeniyle davanın usulden reddine" karar verildiği, bununüzerine de bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkkonusu olayda; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur”denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddedesözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğuyargı çevresi bakımından bağlı olduğuasliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Bu durumdadavaya bakmak görevi adli yargı mercilerinin görev alanınagirmektedir.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 02/03/2015tarih ve 2015/100 Esas ve 2015/117 Karar sayılı kararı da buyöndedir.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine…” karar vermiş; istinafyoluna başvurulması üzerine Konya Bölge İdareMahkemesi, 4.İdari Dava Dairesince; 14.2.2018 gün ve E:2018/159,K:2018/277 sayı ile istinaf istemi kesin olarak reddedilengörevsizlik kararı kesinleşmiştir.
Taraflarıntalebi üzerine İdare Mahkemesince 16.3.2018 tarihli üst yazıylagönderilen dava dosyası 27.3.2018 tarihinde Mahkememiz kaydınagirmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN, Birgül KURT ve Turgay TuncayVARLI’nın katılımlarıyla yapılan 20.4.2018günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının; taraf vekillerinin istemleri üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; davaya ilişkin bilgi ve belgelerin dosyadayer aldığı anlaşıldığından, adliyargı kararının bir örneğinin ve kesinleşmedurumuna ilişkin bilginin Mahkemesinden temin edilmesiyle yetinildiğive sonuçta usule ilişkin başka bir noksanlık dabulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin 36.522,09TL asıl alacağın, davacının ödeme tarihindenitibaren işleyen yasal faizi olan 5.633,53 TL ile birlikte 42.155.62 TLüzerinden devamına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağıkurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerindenbiri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan, Antalya 3.Asliye TicaretMahkemesinin 13.4.2017 gün ve E:2016/904, K:2017/296 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.4.2017 gün ve E:2016/904, K:2017/296sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,20.4.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Birgül
KURT
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy