T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 206
KARAR NO : 2018 / 220
KARAR TR : 20.4.2018
ÖZET : Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına; davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : L. SigortaA.Ş.
Vekili : Av. G.D.
Davalı : Antalya BüyükşehirBelediyesi/ ASAT Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. A.M.
O L A Y : Davacı vekili; müvekkili Şirketesigortalı 06 DA... plakalı aracın 17.10.2013 tarihinde,sürücüsünün sevk ve idaresindeyken, “AntalyaSerbest Bölge Kavşağından Kemer istikametine ilerleyipPetrol Ofisinden sağa girip ilerlerken” yağmur sularınedeni ile stop ettiğini; araçta tespit edilen zarara ilişkinolarak 1.125,72-TL.nin onarım yapan firmayaödendiğini; sigortalı araçta meydana gelenzararın sebebinin yağmur suları, zararın sorumlusunun ise ASAT olduğunu; 2560 sayılı Kanunun İSKİ’ningörev ve yetkileri başlıklı 2/b maddesinde “b)Kullanılmış sular ile yağış sularınıntoplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmasıve zararsız biçimde boşaltma yerineulaştırılması veya bu sulardan yenidenyaralanılması için abonelerden başlanarak bu sularıntoplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar hertürlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak;gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak” görev veyetkisinin İSKİ’ye dolayısıyla Antalya’da dadavalı ASAT’a verildiğini; müvekkili şirketin,ödediği meblağ kadar sigortalısına halefolduğunu, bu sebeple halefiyet ilkesi ve temlik alan sıfatıylauğradığı zararı, ödeme tarihinden itibarenişleyen yasal faizi ile birlikte Antalya 1.İcra Müdürlüğünün2015/2493 sayılı dosyası ile davalıdan talepettiğini; davalının itirazı üzerine durantakibin devamı ve itirazın iptali için işbu davanınaçılması zorunluluğu doğduğunu ifade ederek; Antalya1.İcra Müdürlüğünün 2015/2493sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin1.125-TL asıl alacağın, müvekkilin ödeme tarihindenitibaren işleyen yasal faizi olan 132,19 TL ile birlikte 1.257,19-TLüzerinden devamına; davalının %20’den azolmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyle30.3.2016 tarihinde adli yargı yerindedava açmıştır.
ANTALYA1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 3.3.2017 gün ve E:2016/169, K:2017/50sayı ile “(…) Tüm dosya kapsamınınbütün olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda;Davalı kurumun 2560 Sayılı Kanun uyarınca kamu tüzelkişisi olarak kurulduğu, davacının davalı idareninmesul olduğunu iddia ettiği bir zarara ilişkin rücuenalacak talebinde bulunduğu, zararın idarenin fiilinden kaynaklandığını,yani hizmete ilişkin bir kusura dayalı olduğunun iddia edildiği,davalının yasada belirlenmiş olan kamu hizmeti niteliğitaşıyan alt yapı kurma ve işletme yetkisi kapsamındasunmuş olduğu hizmetin kötü işlemesi hiçişlememesi ya da eksik işlemesi, bir başka anlatımla hizmetkusuru iddiasına dayandığından uyuşmazlığıngörülmesi ve çözümü görevinin idariyargı yerine ait olduğu, kamu hizmetinin yöntemine ve hukukauygun yürütülüp yürütülmediğinin, kamuyararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin,hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının yargısal denetiminin 2577Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2.Maddesinde"İdari dava türleri" arasında sayılan"İdari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılacak tam yargı davası"kapsamında idari yargı yerlerince yapılması gerektiği,davanın görülmesi ve çözümünün idariyargı yerinin görevine girdiği tüm dosya kapsamındabelirlendiğinden davada adli yargının görevli olmamasınedeniyle, dava şartlarının bulunmamasından dolayı,davanın yargı yolu bakımından usulden reddine kararverilmesi gerekliği sonucuna varılarak aşağıdayazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere; 1- Davada yargı yolu bakımında AdliYargının görevli olmaması nedeniyle, davaşartlarının bulunmamasından dolayı davanınUSULDEN REDDİNE…” karar vermiş; bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu defa aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
Antalya3.İdare Mahkemesi, 31.7.2017 gün ve E:2017/927, K.2017/1057 sayıile davaya bakmanın adli yargı mercilerinin görev alanınagirdiği gerekçesiyle davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine karar vermiş; istinafyoluna başvurulması üzerine Konya Bölge İdareMahkemesi 4.İdari Dava Dairesi; 18.12.2017 gün ve E:2017/4372,K:2017/4584 sayı ile 2247 sayılı Yasanın 19. maddesiuyarınca görevli mahkemenin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerekirken,davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde hukukiisabet bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf istemininkabulüne, Antalya 3.İdare Mahkemesi'nin 31/07/2017 tarih veE:2017/927, K:2017/1057 sayılı kararınkaldırılmasına, dava dosyasının yeniden karar verilmeküzere Mahkemesine iadesine karar vermiştir.
ANTALYA3.İDARE MAHKEMESİ; 26.2.2018 gün ve E:2018/90 sayı ile“(…) Dava; Antalya 1. İcraMüdürlüğü'nün 2015/2493 Esas sayılıdosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptaliistemiyle açılmıştır.
(…)2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;"1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari davatürleri şunlardır:
a)(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E: 1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar.
2.İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler.
Cumhurbaşkanınındoğrudan doğruya yaptığı işlemler idariyargı denetimi dışındadır. hükmüne yerverilmiştir.
AynıKanunun 14/3-a maddesinde dava dilekçelerinin "görev"yönünden ilk incelemelerinin yapılacağı, 15/1-amaddesinde de adlî ve askerî yargının görevliolduğu konularda açılan davaların reddine kararverileceği belirtilmiştir.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” İlamsıztakip başlıklı Üçüncü Bap, 42-49.maddelerinde takip yöntemleri gösterilmiş; 58. maddesinde, takiptalebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; 60. maddesine göre,takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenen ödeme emrinin61. maddede öngörülen şekilde takip borçlusunatebliğ edileceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkinhükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede,süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, İkincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
Davadilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, Davacının Antalya1.İcra Müdürlüğü'nün 2015/2493 Esassayılı dosyasından icra takibi başlattığı,takibe yapılan itirazın iptali için Antalya 1.Asliye HukukMahkemesi'nde dava açıldığı mahkemenin 03/03/2017tarih ve 2016/169 Karar, 2017/50 Karar sayılı kararı ile"yargı yolu bakımından Adli Yargının görevliolmaması nedeniyle dava şartlarının bulunmamasındandolayı davanın usulden reddine" ve " 30 güniçerisinde ayrı dava dilekçesi ile idare mahkemesinde davaaçılabileceğine" karar verildiği, bunun üzerinede bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkkonusu olayda; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur”denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddedesözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğuyargı çevresi bakımından bağlı olduğuasliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Bu durumdadavaya bakmak görevi adli yargı mercilerinin görev alanınagirmektedir.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 02/03/2015tarih ve 2015/100 Esas ve 2015/117 Karar sayılı kararı da buyöndedir.
Açıklanannedenlerle görevsizlik kararı veren adli yargı merciiningörevli olduğu kanısına varıldığındangörevli merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, dosyanın anılan Mahkemeyegönderilmesine, davanın Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin ertelenmesine…” karar vermiş; Mahkemece20.3.2018 tarihli üst yazıyla gönderilen dava dosyaları,26.3.2018 tarihinde Mahkememiz kaydına girmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN,Birgül KURT ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 20.4.2018 günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin 1.125-TLasıl alacağın, davacının ödeme tarihindenitibaren işleyen yasal faizi olan 132,19 TL ile birlikte 1.257,19-TLüzerinden devamına; davalının %20’den azolmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan, Antalya 3.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, Antalya 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin3.3.2017 gün ve E:2016/169, K:2017/50 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya 3.İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Antalya 1.AsliyeHukuk Mahkemesinin 3.3.2017 gün ve E:2016/169, K:2017/50 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 20.4.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Birgül
KURT
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy