T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 189
KARAR NO : 2018 / 252
KARAR TR : 20.04.2018
ÖZET : Davacıya ait taşınmazın yakınında bulunan su şebekesinden sızan suların taşınmaza ve fındık ocaklarına zarar verdiği iddiasıyla açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Ş.K.
Vekili : Av. H.Y.
Davalı :Piraziz Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. K.Ç.
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; DavacınınGiresun ili Piraziz ilçesi Şeyhli mahallesi 1139 parseldekayıtlı fındık bahçesi niteliğindekitaşınmazın maliki olduğunu, taşınmazın batısındangeçen davalı belediyeye ait su şebekesinden 2008yılından itibaren akan kaçak sular nedeniyle fındıkbahçesinin büyük kısmının çoraklıkve bataklık haline geldiğini, olay nedeniyle 2013/34 D. İşSayılı dosyada mahallinde keşifyapıldığını, ziraat mühendisi bilirkişitarafından hazırlanan raporda fındık bahçesinde 1500m2 lik kısımda 100 adet fındık ocağınınkuruduğunun, kalan kısmın ise kurumak üzere olduğununtespit edildiğini belirterek, davacının bahçesine verilenzararın önlenmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihindenitibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinitalep ederek, adli yargı yerinde dava açmıştır.
BULANCAKASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 18.11.2013 gün ve E:2013/306, K:2013/693sayı ile “Somut olayda zararın belediyece yapılmasıgereken ve öngörülen görevlerin tam ve eksiksiz yerinegetirilmemesinden, dolayısıyla yürütülen hizmetlerinkusurlu işletilmesinden, meydana gelen hizmet kusuru bulunduğu iddiasındankaynaklanmakta olup, buna göre davanın görüm veçözümü idare mahkemeleri olduğu”gerekçesiyle Görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilenkararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 01/06/2015 gün, 2014/29396E. 2015/12085 K. sayılı ilamıyla onanarak 08/09/2015 tarihiitibarıyla kesinleştirildiğianlaşılmıştır.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ORDUİDARE MAHKEMESİ: 07.03.2018 gün ve E:2017/1797 sayı ile“6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesinde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızınmalvarlığı haklarına ilişkin davalarla,şahıs varlığına ilişkin davalarda görevlimahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukukmahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; Giresun ili Piraziz ilçesi Şeyhli Mahallesindeki1139 parsel sayılı fındık bahçesi niteliğindekitaşınmazdan belediyeye ait su şebekesi geçtiği, suşebekesinden 2008 yılından itibaren akan kaçak sularnedeniyle fındık bahçesinin zarar gördüğüiddiasıyla haksız el atmanın önlenmesine, fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL madditazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinintalep edilmesi üzerine Bulancak Asliye Hukuk Mahkemesindegörülen davada Mahkemenin 18/11/2013 tarih, E:2013/306, K:2013/693sayılı kararıyla; "somut olayda zararın belediyeceyapılması gereken ve öngörülen görevlerin tam veeksiksiz yerine getirilmemesinden, dolayısıylayürütülen hizmetlerin kusurlu işletilmesinden, zararınmeydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğu iddiasından kaynaklanmaktaolup, buna göre davanın görüm veçözümünde idare mahkemesinin görevliolduğu" gerekçesiyle, mahkemeningörevsizliğine" şeklinde verilen hükmündavacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay BeşinciHukuk Dairesinin 01/06/2015 tarih, E:2014/29396, K:2015/12085 sayılıkararıyla onanmasına karar verildiği, onama kararınındavacıya 13/07/2015 tarihinde bizzat tebliğ edilmesi üzerinetaraflarca karar düzeltme isteminde bulunulmayarak 08/09/2015 tarihindekararın kesinleştiği, kesinleşen Asliye Hukuk Mahkemesikaran sonrasında Piraziz Belediye Başkanlığı tarafgösterilerek iş bu davanın 06/11/2017 tarihindeaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılandavada, davacının tapu ile malik ve zilyedi olduğunu iddiaettiği taşınmazın içinden belediyeye ait suborusunun geçtiği, dava dilekçesinde belediyenin su borusugeçirmek suretiyle taşınmazına yapmışolduğu müdahalenin önlenmesine karar verilmesi yanındabelirtilen su borularından 2008 yılından itibaren sızansular iddia olunan 10.000,00 TL tazminata karar verilmesi talebiylebakılan davanın açıldığı, dava konusunun davacınınmalvarlığına ilişkin yapılan müdahaledenkaynaklandığı, idarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projenin hukuka aykırı olduğunedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacakdavalar ile idarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiğiyol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerinkurulması, işletilmesi ve bakımı sırasındakişilere verdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel haklan muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu,idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, özelmülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarınınise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksızfiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adliyargı yerinde çözümleneceği, yerleşikyargısal içtihatlarla kabul edilmiştir.
Olayda,Mahkememizin 16/02/2018 tarihli ara kararına davalı idarece verilenyanıttan, davacının taşınmazından suborularının geçirilmesine ilişkin olarak bir idariişlem bulunmadığı gibi herhangi bir kamulaştırmakararının da bulunmadığı, bu haliyle dedavacının taşınmazından su borularınıngeçirilmesinin idari eylem ya da idari işlem mahiyetinde olmadığı,davalı idarenin bu eyleminin "haksız fiil" kapsamındaolduğu, bu haliyle de davacının taşınmazındangeçirilen su borularının kaldırılması ve bu suborularından sızan sular nedeniyle meydana geldiği iddia olunanzararların haksız fiilden kaynaklanmış olduğu veuyuşmazlığın "haksız fiil" esaslarınailişkin olarak çözümlenmesi gerektiği kanaatineulaşılmaktadır.
Bu durumda,idarenin ayni bir hakka müdahalesinin hukuka uygunluğununyargısal denetimi işin esasını teşkil etmekte olup,açılan dava ile bir idari tasarrufun iptalinin ya da böyle birtasarruf nedeniyle uğranılan zararın tazminin istenilmemişbulunması karşısında, taşınmaza yapılanmüdahalenin önlenmesi ve haksız fiilden kaynaklanan zararlarıntazmini davasının, özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözümünde adli yargınıngörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün benzer birolayda vermiş olduğu 26/10/2015 tarih, E:2015/696, K:2015/703sayılı kararı da bu yöndedir.
Açıklanannedenlerle; 2247 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi uyarınca,bakılan davada görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, bakılan davayaait dosya ile birlikte Bulancak Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2012/306sayılı dosyasının asıllarınınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesince bir karar verilinceye değin bakılan davanınincelenmesinin ertelenmesine” karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN, Birgül KURT ve Turgay TuncayVARLI’nın katılımlarıyla yapılan 20.04.2018günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı Belediyetarağından inşa edilen su şebekesinden sızan sularındavacının malik olduğu fındık bahçesine zararverdiğinden bahisle açılan el atmanın önlenmesi vetazminat istemi davasıdır.
Dava dosyalarında mevcutbilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davalı Piraziz Belediyesinceinşa edilen su şebekesinden sızdığı iddia edilenkaçak suların şebekenin yakınında ve davacınınmülkiyetinde bulunan Giresun ili Piraziz ilçesi Şeyhlimahallesi 1139 parselde kayıtlı fındık bahçesi niteliğindekitaşınmazın arazi dengesi bozarak çorak ve batak halegetirdiği, 100 adet fındık ocağının zarargörerek telef olduğu, kalan kısmının da kurumaküzere olduğunun ileri sürüldüğüanlaşılmaktadır.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtelolanlar tarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu,özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasızel atıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Nitekimyukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtayİçtihadı Birleştirme Kurulunun 11.02.1959günlü, E:1958/17, K:1959/15 sayılı kararının III.bölümünde, “İstimlaksız el atma halindeamme teşekkülü İstimlak Kanununa uygun hareket etmeden ferdinmalını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz birharekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanunhükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesiveya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazminidavasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir.
Sözkonusu olayda İdare Mahkemesi gönderme kararındabelirtildiğinin aksine davalı idarenin dava konusutaşınmaza kamulaştırmasız el atmasınınbulunmadığı, taşınmaz yakınında bulunan suşebekesinden sızan suların taşınmaza vefındık ocaklarına zarar verdiğinin iddia edildiğininanlaşılması karşısında, davacının idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarının zarargördüğünün ileri sürüldüğüsaptanmış olmakla uyuşmazlığın görüm veçözümünün idari yargı yerinin görevinegirdiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Orduİdare Mahkemesinin 07.03.2018 gün ve E:2017/1797 sayılı başvurusununreddi gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ordu İdare Mahkemesinin07.03.2018 gün ve E:2017/1797 sayılı BAŞVURUSUNUNREDDİNE, 20.04.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Birgül
KURT
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy