T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/135
KARAR NO : 2018/185
KARAR TR: 26.03.2018
ÖZET : Miras yolu ile intikal eden gayrimenkul için kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davada Mahkemesince hükmedilen tazminatın tahsili amacıyla Ankara 16. İcra Dairesi Müdürlüğü nezdinde yapılan takip sonucu ilama konu taşınmazın veraset ve intikal vergisine tabi olduğundan bahisle icra dosyasına giren tahsilattan icra dairesince re'sen tahsil edilen veraset ve intikal vergisinin iptali ve iadesiistemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : S.K.K.
Vekili : Av. H.S. (Azledilmiş) & Av. A.G.K.Ç.
Davalı : Adli Yargıda
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. F.S.B.
İdari Yargıda
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı
Vekili : Av. S.K.
OLAY : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle;müvekkiline miras yolu ile intikal eden gayrimenkul içinkamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davadaMahkemesince hükmedilen tazminatın tahsili amacıyla Ankara 16. İcraDairesi Müdürlüğü nezdinde yapılan takip sonucuilama konu taşınmazın veraset ve intikal vergisine tabiolduğundan bahisle, icra dosyasına giren tahsilattan icra dairesincere'sen tahsil edilen 1.151,25 TL veraset ve intikal vergisinin iptali ve iadesiistemiyle adli yargıda (İcra Hukuk Mahkemesinde) şikayet yoluyladava açmıştır.
ANKARA 11. İCRA HUKUK MAHKEMESİ: 28.4.2017 gün veE:2017/251, K:2017/353 sayı ile, İcramüdürlüğünün vergi almasında tahakkuk memuruolarak işlem yaptığı benzer Katma Değer Vergisi ileilgili şikayette Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 05.05.2011 tarih ve27292- 8426 sayılı kararında aynen “...icra yoluylayapılan satışlarda verginin mükellefininsatışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu...icra dairelerince müzayede mahallinde yapılan satışlarnedeniyle KDV nin bedelin ödenmesinden sonraki günün mesai saatisonuna kadar .... bu durumda icra adresinin anılan vergilerinmükellefi sıfatı ile yaptığı işlemlerdendoğan ihtilafların çözüm yerinin vergi mahkemeleriolmaktadır." dediği ve benzer bir çok kararınolduğu, icra müdürlüğünün veraset ve intikalvergisinden kaynaklanan bu işleminin denetlenmesinin icra mahkemesideğil vergi mahkemelerinin görevi dahilinde bulunduğugerekçesiyle şikayetin yargı yolu yönünden reddininuygun olacağı kanaatine varılmakla davanın reddine kararverilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafındanistinaf isteminde bulunulmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk DairesiBaşkanlığı: 5.7.2017 gün ve E:2017/2249,K:2017/1539 sayı ile, Somut olayda, bölge adliye mahkemesinceincelenmesi istenilen kararın miktar itibariyle istinaf yolunabaşvurulabilecek kararlardan olmadığı kesin niteliktebulunduğu görülmekle, İİK'nın 365/3 maddesigereğince istinaf başvuru dilekçesinin kesin olmak üzerereddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA 2. VERGİ MAHKEMESİ: 1.2.2018 gün veE:2017/1269 sayı ile, Ankara 16. İcra DairesiMüdürlüğünce, nezdinde yapılan ilamlı takipsonucu ilama konu taşınmazın veraset ve intikal vergisine tabiolduğundan bahisle icra dosyasına giren tahsilattan ilgili icramüdürlüğünce re'sen tahsil edilen veraset ve intikalvergisinin iptali ve iadesi istemiyle açılan davanıngörüm ve çözümünün, İcra veİflas Kanunu hükümleri uyarınca adli yargı yerine aitolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un Yargı MercilerininUyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları başlıklı19. maddesi uyarınca; iş bu davada görevli yargı kolununbelirlenmesi için dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiş, 14.2.2018 tarih veE:2017/1269sayılı üst yazısı ile Mahkememizegönderilmiş olup, 19.2.2018 tarihinde kaydagirmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Birgül KURT’unkatılımlarıyla yapılan 26.03.2018 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı karar örnekleri de temin edilmeksureti ile 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, miras yolu ile intikal eden gayrimenkul içinkamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davadaMahkemesince hükmedilen tazminatın tahsili amacıyla Ankara 16.İcra Dairesi Müdürlüğü nezdinde yapılantakip sonucu ilama konu taşınmazın veraset ve intikal vergisinetabi olduğundan bahisle icra dosyasına giren tahsilattan icradairesince re'sen tahsil edilen 1.151,25 TL veraset ve intikal vergisininiptali ve iadesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“Şikayet ve Şartlar” başlıklı 16.maddesinde; “(Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.) Kanunun hallinimahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır.
Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir.” hükmüne; “Şikayetüzerine yapılacak muameleler” başlıklı 17.maddesinde; “Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirse şikayetolunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.
Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiğiişlerin icrası emrolunur.” hükmüne;“Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde ise; “Değişik:3/7/1940 - 3890/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcrave iflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâsdairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri veitirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar,idarî işlerine bakar.
İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerinekarşı vuku bulacak şikayet ve itirazların icra mahkemesi omahkemenin hakimidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Olayda, davacı tarafça davalı taraf aleyhinekamulaştırmasız el atmadan dolayı tazminata ilişkinkararına dayanılarak takip yapılıp borcun ödenirkenveraset ve intikal vergisi almaya karar verip verginin vergi dairesineyatırıldığı ve bu işlemin şikayete konuedildiği anlaşıImıştır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun’un "Vergi Mahkemelerinin Görevleri"başlıklı 6. maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye,il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim veharçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam vecezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları vediğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceğihükmüne yer verilmiştir.
Mevzuat hükümleri ile somut olay birlikteirdelendiğinde; İcra Müdürlüğütarafından yürütülen takibe ilişkin olarakyapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin,İcra Müdürlüğünce verilen veraset ve intikalvergisi ödenmesine dair kararın, kanunaaykırılığı iddiasının şikayet yolu ileİcra Mahkemesinde çözümleneceği,mahkemeninincelemeyi,söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılanişlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda kararvereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, davanın görüm veçözümünde adli yargı yeri görevliolduğundan,Ankara 2. Vergi Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile,Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 28.4.2017 gün ve E:2017/251,K:2017/353 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 2. VergiMahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Ankara 11. İcra HukukMahkemesinin 28.4.2017 gün ve E:2017/251, K:2017/353 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.03.2018gününde Üye Birgül KURT’un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye ÜyeÜye
Alaittin Ali SüleymanHilmi Birgül
ÖĞÜŞ AYDIN KURT
KARŞI OY
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
Davacı; miras yoluyla intikal eden gayrimenkul içinkamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davadahükmedilen tazminatın tahsili amacıyla yapılan takipsonucu, ilama konu taşınmazın veraset ve intikal vergisine tabiolduğu nedeniyle icra müdürlüğünce re’sentahsil edilen veraset ve intikal verisinin iadesi istemiyle, vergi dairesinekarşı dava açmıştır.
Bu aşamada, icra müdürlüğününsorumlu sıfatı sona ermiştir. Bu davada; ilama konutaşınmazın veraset ve intikal vergisine tabi olupolmadığı... gibi hususlar incelenecektir. Vergidavalarını çözümleme görevi ise 2576sayılı Kanun uyarınca idari yargı içerisinde yeralan, vergi mahkemelerine ait bulunmaktadır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16.maddesinde öngörülmüş bulunan şikayet yolu,anılan Kanun’un hallini mahkemeye bıraktığıhususlar hariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcraİflas Kanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Bu durumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisininkısmen iadesi istemiyle açılan davanın, görümve çözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen karara katılmıyorum.
Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy