Uyuşmazlık Mahkemesi - Hukuk Bölümü - Görev Uyuşmazlığı - 03.01.2018 - Adli - 19. Maddeye göre

                    T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

            HUKUK BÖLÜMÜ

            ESAS NO         : 2018 / 78

            KARAR NO   : 2018 / 143

            KARAR TR    : 26.3.2018

ÖZET : Trafik kazası tespit tutanağının iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

 

 

                                                           

K  A  R  A  R

 

Davacı    : KahramanmaraşBüyükşehir Belediye Başkanlığı

Vekilleri  : Av. D. O. O., Av. A.B., Av.N.Ş. K.

Davalı      : KahramanmaraşValiliği

                  (İl EmniyetMüdürlüğü-Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü)

Vekili       : Av. T.E.

 

O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; 29.7.2015 tarihinde saat 16:45 sıralarındaH.Kabakçı Sokak üzerinde meydana gelen maddi hasarlıtrafik kazasında müvekkili Belediyeye ait resmi plakalı 46 BH...plaka nolu araç sürücüsü C.K. ile 01 BRU... plakasayılı araç sürücüsü arasında trafikkazası meydana geldiğini; olaya ilişkin 29.07.2015 tarihli maddihasarlı trafik kazası tespit tutanağında, müvekkili Belediyeyeait 46 PH... plakalı aracın H.Kabakçı sokak üzerindeseyir halindeyken sağ şeritten manevra yaparak, yineH.Kabakçı sokak üzerinden Mit kavşağınadönmek istediği esnada, sol şeritten gelen 01 BRU...plakalı araçla çarpışması sonucu maddihasarlı trafik kazası meydana geldiği bu kazanınoluşumunda, 46 PH... plakalı müvekkil belediyeye ait araçsürücüsü C.K.'nın 2918 sayılı KTK'nun“sola dönüş kurallarına uymama”kuralını ihlal ettiği olay yeri incelmesi ve tetkik sonucuanlaşıldığının belirtilmiş olduğunu; ancaktutanağın, yeterli inceleme ve araştırmayapılmaksızın hazırlandığını, yanlışbeyan üzerine oluşturulduğunu; olay günü MüvekkilBelediyeye ait aracın normal seyrinde ilerlerken, diğer aracınçok hızlı bir şekilde ani manevra yapmak suretiyle, 46 PH...plakalı aracın sağ arkadan hızını alamayaraksüratli bir şekilde çarptığını; itirazatabi kaza tespit tutanağının tamamen farazi bir şekildedüzenlendiğini,  olayın oluş şekliyle kazaya dairçizilen kaza yeri krokisi ile neticede oluşan kazanınözetine dair tutanağın gerçeği yansıtmaktanuzak olduğunu; kaldı ki kaza yeri tespit tutanağınınolay esnasında değil daha sonra düzenlenerek ilgili memurlartarafından tanzim edildiğini,  müvekkili Belediyeye aitaracı kullanan araç sürücüsüne tebliğedilmediğini, hatta tutanakta imzasının dahi bulunmadığını;olay yeri fotoğrafları ve araçlarda bulunan maddi hasarincelendiğinde müvekkili Belediyeye ait aracın arkadan hasargördüğü ve kusurunun bulunmadığı,  KTK’nagöre takip mesafesi ve hız sınırının ihlaledildiğinin anlaşılacağını;  söz konusukazayla ilgili olarak 1 hukukçu, 1 trafik komiseri vesürücü kurslarından konunun uzmanı 3 bilirkişininseçilerek kazayla ilgili kusur ve hasar durumunu gösteren raporaldırılmasını istediklerini ifade ederek; 46 PH... plakasayılı araç ile 01 BRU... plaka sayılı aracınkarıştığı kazaya ilişkin olarak yasalaraaykırı olarak düzenlenen kaza tespit tutanağınıniptaline, hasar ve kusur durumunu belirlemek üzere rapor aldırılmasınakarar verilmesi istemiyle 13.08.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.

KAHRAMANMARAŞ 1.SULH CEZAHAKİMLİĞİ; 14.8.2015 gün ve D.İş:2015/1276sayı ile “(…) Her ne kadar itiraz eden KahramanmaraşTrafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğüncedüzenlenen trafik kazası kaza tespit tutanağınıniptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de;

Yargıtay 12.Ceza Dairesinin10.10.2013 tarih 2013/17635 Esas 2013/23320 Karar sayılıilamında; ...maddi hasarlı kaza tespit tutanağı, kazayakarışan taraflar arasında çıkabilecek cezai ve hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir belgedir. 5235sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile BölgeAdliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri HakkındaKanunun 10. Maddesi çerçevesinde, Sulh Ceza Mahkemesinegörev yükleyen "Diğer Kanun" niteliğindeki 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu Kanuna göreçıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde,maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptaliiçin Sulh Ceza Mahkemesine başvurabileceği yönündehiçbir hüküm bulunmamaktadır. Maddi hasarlı trafikkazası tespit tutanağı, 5326 sayılı KabahatlerKanununun "İdari Yaptırımlar" başlıklı16.maddesinde yer alan idari para cezası ile idari yaptırımlarkapsamına da girmemektedir. Esasen; maddi hasarlı trafik kazasıtespit tutanağı düzenlenmesi ile, ilgililerin iptali içinbaşvuruda bulunabileceği, bir idari yaptırım veya tedbirniteliğinde bulunmayan durum (ve/veya delil) tespitinden ibarettir.Özel Kanunlarla çözümü, Sulh Ceza Mahkemelerinebırakılmış, idari yaptırım veya tedbirniteliği de bulunmayan bu belgenin, adli veya idari yargı yerlerindeçözümlenecek uyuşmazlıklarıngörülmesi sırasında, o mahkemelerce değerlendirilecekbir tutanak olduğundan, maddi hasarlı kaza tespittutanağına yönelik davanın iptali isteminin, buaçıdan da Sulh Ceza Mahkemesinde görülmesiolanağı bulunmamaktadır. Maddi hasarlı trafik kazasıtespit tutanağı, ileride görülecekuyuşmazlıklarda, bir idari işleme veya adli yargınıngörev alanına giren konularda bir mahkeme kararına konuedildiği takdirde, ilgililerce idari işlem veya adli merciilerceverilen kararın kanun yolu incelemesinde, itirazların ilerisürülebileceği belge olduğundan ve maddi hasarlıtrafik kazasının iptali ve kusur oranının yenidenbelirlenmesi talebinin Sulh Ceza Mahkemesinin görevleri arasındabulunmadığından kanun yararına bozma talebinin REDDİNEkarar verildiği görülmüştür.

2918 sayılı Kanunun112.maddesinde (12/07/2013 tarih 6495 S.K.nun 19.maddesi gereğinceyapılan değişiklik) "Bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarınınyetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere,sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulhceza mahkemeleri karar verir" denildiği,

Kabahatler Kanunun 2. Maddesinde"Kabahat deyiminden; kanunun, karşılığında idariyaptırım uygulanmasını öngördüğühaksızlık anlaşılır" denildiği,

Kabahatler Kanunun 3. Maddesinde"(1) Bu Kanunun;

İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,

Diğer genelhükümleri, İdarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında uygulanır" denildiği,

Kabahatler Kanunun 16.Maddesinde"(1)Kabahatler karşılığında uygulanacak olanidari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerdenibarettir.

(2) İdari tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir" denildiği,

Kabahatler Kanunun 19.maddesinde"Diğer kanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için;

a) Bir meslek ve sanatınyerine getirilmemesi,

b) İşyerininkapatılması,

c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,

d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,

Gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanunhükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır" denildiği,

Uyuşmazlık Mahkemesinin09.04.2012 tarih 2012/102 Esas 2012/92 Kararından sonra 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunun 112.maddesindedeğişiklik yapıldığı ve sürücübelgelerinin geri alınması ve iptaline Sulh Ceza Mahkemelerince kararverileceğinin belirtildiği, belgelerin geri alınması veiptali yönünde eski hükmün kanun metnindençıkartıldığı, 5326 sayılı KabahatlerKanunun 16 ve 19 maddelerinde kabahate konu öngörülen idari paracezaları ve idari yaptırım ve diğer tedbirlerinaçıkça sayıldığı, kaza tespittutanaklarının iptali hususunda bir hükme yer verilmediği,kaza tespit tutanağının kabahate ilişkin olarakdüzenlenmediği, Yargıtay 12.Ceza Dairesinin yukarıda yazılıolduğu ilamında da belirtildiği üzere maddi hasarlıtrafik kazası tespit tutanağı, ileride görülecekuyuşmazlıklarda, bir idari işleme veya adli yargınıngörev alanına giren konularda bir mahkeme kararına konuedildiği takdirde, ilgililerce idari işlem veya adli merciilerceverilen kararın kanun yolu incelemesinde, itirazların ilerisürülebileceği belge olduğu, maddi hasarlı trafikkazası tespit tutanağının iptali talebinin Sulh CezaMahkemesinin görevleri arasında bulunmadığıanlaşıldığından itirazın reddine kararverilmiş ve aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere.

1-Her ne kadar itiraz edenKahramanmaraş Trafik Tescil ve Denetleme ŞubeMüdürlüğünce düzenlenen kaza tespittutanağının iptaline karar verilmesi talep etmiş ise de;gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere başvurunun REDDİNE… karar vermiş; itirazedilmesi üzerine Kahramanmaraş 2.Sulh Ceza Hakimliği; 2.9.2015 gün ve D.İş:2015/1389 sayı ile itirazınreddine kesin olarak karar vermesiyle, karar kesinleşmiştir.

Davacı Belediye vekili bukez,  29.07.2015 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafikkazası sonrasında Kahramanmaraş Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü tarafından düzenlenen 29.7.2015tarih ve 754 kaza sıra nolu,  maddi hasarlı trafik kazasıtespit tutanağının iptali istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır.

Kahramanmaraş İdareMahkemesi; 16/10/2015 gün ve E:2015/946; K:2015/963 sayı ile maddihasarlı kaza tespit tutanağının kazaya karışantaraflar arasında çıkabilecek hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek, idari işlem niteliğibulunmayan bir belge niteliğinde olduğu, adli yargı yerlerindekiuyuşmazlıkların çözümü sırasındamahkemelerce değerlendirilmesi gerektiği, maddi hasarlı kazatespit tutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmadığıgerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca davanıngörev yönünden reddine karar vermiş; KahramanmaraşBüyükşehir Belediye Başkanlığınca temyizedilmesi üzerine Danıştay Onbeşinci Dairesi, 16.5.2016 gün ve E:2016/15, K:2016/3572 sayı ile dava konusu maddihasarlı kaza tespit tutanağının kazaya karışantaraflar arasında çıkabilecek hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir evrak olduğutartışmasız olmakla birlikte, maddi hasarlı kaza tespit tutanağıgerek idari yargının, gerekse de adli yargının görevalanına giren uyuşmazlıklarda maddi olayın ortayakonabilmesinde ve uyuşmazlığınçözümünde etkili olan, idari ve adli yargı yerleritarafından dikkate alınması gereken, fakat idari yargıalanında tek başına dava konusu yapılmasımümkün olmayan hazırlık işlemi niteliğinde hukukiişlem olduklarından, İdare Mahkemesince İdariYargılama Usulü Kanununun 15. maddesi uyarınca idari davaya konuolacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemolmadığından bahisle ’davanın reddine' kararverilmesi gerekirken, 'davanın görev yönünden reddine'karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığıgerekçesiyle; Kahramanmaraş İdare Mahkemesi'nin 16/10/2015tarih ve E:2015/946; K:2015/963 sayılı kararınınbozulmasına karar vermiş; karar düzeltme istemindebulunulması üzerine; Danıştay Onbeşinci Dairesi;25.9.2017 gün ve E:2016/10411, K:2017/4837 sayı ile“(…)Uyuşmazlıkta; Kahramanmaraş 2. Sulh CezaMahkemesi'nin idari yargının görevli olduğu gerekçesiyleverdiği 02/09/2015 tarih ve Değişik İş No:2015/1389sayılı görevsizlik kararı üzerine Kahramanmaraşİdare Mahkemesinde açılan bu davada mahkemece, yukarıdametnine yer verilen 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesiuyarınca uyuşmazlığı çözmekle adliyargı yerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmasıhalinde, görevli mahkemenin belirlenmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurulması gerekirken, davanın görevyönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca İdare Mahkemesitarafından gerekçeli bir karar ile görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesi gerekirken, adli yargı merciilerinin görevliolduğu gerekçesiyle davanın görev yönündenreddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukukiisabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile Kahramanmaraşİdare Mahkemesi'nin 16/10/2015 tarih ve E:2015/946; K:2015/963sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmeküzere dosyanın adı geçen mahkemeyegönderilmesine…” karar vermiştir.

KAHRAMANMARAŞ İDAREMAHKEMESİ; 2.1.2018 gün ve E:2017/1607 sayı ile “(…)2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Trafikkazalarına el koyma ve bilirkişilik”başlığını taşıyan 83. maddesinde,“Trafik kazalarına; a) Adli yönden gereği yapılmaküzere mahalli genel zabıtaca, b) Kazanın oluş nedenlerini,iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağıdüzenlemek üzere de trafik zabıtasınca el konulur.

Trafik zabıtasınıngörevli olmadığı veya bulunmadığıkarayollarında meydana gelen kazalarda trafik kaza tespittutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve birörneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir.

Karayollarında meydana gelenve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarındatarafların anlaşması halinde ve fiil başka bir suçoluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz ve Türk CezaKanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz.

Trafik kazalarında yoluntrafiğe kapandığı hallerde; trafik zabıtası veyagenel zabıta; iz ve delilleri kaybolmayacak şekildeişaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktan sonra, karayolunutrafiğe açmaya yetkilidir.

Karayolunun trafiğekapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratanyaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafikgüvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçişverilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğininanlaşılması halinde, gerekli işaretlemeleryapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durum birtutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır.

Trafik zabıtası, usulkanunlarına göre görevlendirilirse, trafik kazalarındabilirkişilik yapar.

Trafik kazaları, kaza tahkikmemurluğu, bilirkişilik ve bunlarda aranacak şartlar ilediğer esaslar yönetmelikte gösterilir” ve“Görevli ve yetkili mahkeme” başlıklı 110'uncumaddesinde “ İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır.

Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir.” hükmü,"Suç ve ceza tutanakları" başlıklı114'üncü maddesinde "Bu Kanunda yazılı trafiksuçlarını işleyenler hakkında yetkisınırları içinde Emniyet GenelMüdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığıpersoneli ile Ulaştırma Bakanlığının veKarayolları Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerininil ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmışpersonelince tutanak düzenlenir.

Birkaç trafiksuçunun bir arada işlenmesi halinde her suç içinayrı ceza uygulanır.

Yargı yetkisine girensuçlarla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7iş günü içinde gönderilir." hükmü yeralmıştır.

2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’na dayanılarakçıkarılmış bulunan Karayolları TrafikYönetmeliği’nin, “Trafik Kazalarına ElKonulması” başlıklı 154. maddesinde, “Trafikkazalarına el konulmasında aşağıda gösterilenesas ve usuller uygulanır.

a) Trafik kazalarına;

1) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca,

2)Kaza nedenlerini, iz vedelillerini belirleyecek “Kaza Tespit Tutanağı”düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca (polis veyajandarma), el konulur.

Trafik zabıtasınıngörev alanı dışında kalan yerler ile elkoyamadığı durumlarda, trafik kaza tespit tutanağı,örneğine uygun olarak mahalli zabıta tarafındandüzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.(...)” denilmiş; aynı Yönetmeliğin,“Trafik Kazalarına ilişkin işlemler”başlıklı 156. maddesinde de, “Trafik Kazaları ileilgili olarak yapılacak işlemlerde aşağıdaki esas veusuller uygulanır.

a) Kaza tespittutanağının düzenlenmesi;

1) Örneğine uygunolarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışansürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veyazarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlarbelirtilmek üzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokidegösterilir.

Tutanaklar; soruşturmaevrakına eklenmek, dosyasında saklamak ve sayısınagöre taraflara verilmek üzere yeter sayıda düzenlenir.

2)Trafik kazası tespittutanağı düzenlemeye bu Yönetmeliğin 154üncü maddesinin (a) bendi gereğince trafik zabıtası vegenel zabıtanın görevli personeli yetkilidir.

Tutanaklar en az iki görevlitarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veya hasarlıkazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde dedüzenlenebilir.

Ancak Türk SilahlıKuvvetlerine ait araçların karıştığıtrafik kazalarında bir askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir.

3) Tutanak düzenleyenler,taraflar için kusur oranı belirtirler(...)” denilmiştir.

Diğer taraftan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde,idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.

Dava dosyasınınincelenmesinden, daha önce Kahramanmaraş 1. Sulh CezaHakimliği'nin 2015/1276 değişik iş esas sayılıdosyasında açılan davanın, anılan Mahkemenin14.08.2015 günlü kararıyla idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle görev yönünde reddedildiği,bu kararın 02.09.2015 tarihinde kesinleşmesi üzerine bu kezdavacı tarafından 16.09.2015 tarihinde Mahkememiz nezdinde kazatespit tutanağının iptali istemiyle davaaçıldığı ve Mahkememizce yapılan yargılamaneticesinde 16.10.2015 tarih ve E:2015/946, K:2015/963 sayılıkararıyla uyuşmazlığı çözümlemeyeyetkili ve görevli yargı yerinin adli yargı olduğundanbahisle "davanın görev yönünden reddine" kararverildiği, söz konusu kararın davacı tarafındantemyize konu edilmesi üzerine "2247 sayılı Kanunuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi gerekirken,adli yargı merciilerinin görevli olduğu gerekçesiyledavanın görev yönünden reddine karar verilmesinde hukukiisabet bulunmadığı" yönündeki gerekçesiyleDanıştay Onbeşinci Dairesi'nin 25.09.2017 tarih ve E:2016/10411,K:20174837 sayılı kararı ile bozulması üzerinedavacının söz konusu idari işlemin iptali talebininişbu dava dosyamız esasındayürütüldüğü anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilendüzenlemelere göre, maddi hasarlı kaza tespittutanağı, kazaya karışan taraflar arasındaçıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecekbir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayan bu belgenin, adliyargı yerlerinde çözümlenecekuyuşmazlıkların görümü sırasında omahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, maddi hasarlı kazatespit tutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacıtarafından; maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağınaitirazen açılan ve idari yargı yerinde görülmesiolanağı bulunmayan davanın görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle,2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca,görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi’nce kararverilinceye kadar ertelenmesine…” karar vermiş; Mahkemece23.1.2018 tarihli üst yazıyla gönderilen dava dosyaları,26.1.2018 tarihinde Mahkememiz kayıtlarına girmiştir.

İNCELEMEVE GEREKÇE :

UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 26.3.2018günlü toplantısında:

I-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının, ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

 

Dava, trafik kazası tespit tutanağınıniptali istemiyle açılmıştır.

2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Trafikkazalarına el koyma ve bilirkişilik”başlığını taşıyan 83. maddesinde,“Trafik kazalarına;

a) Adliyönden gereği yapılmak üzere mahalli genel zabıtaca,

b) Kazanınoluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespittutanağı düzenlemek üzere de trafik zabıtasıncael konulur.

Trafikzabıtasının görevli olmadığı veyabulunmadığı karayollarında meydana gelen kazalarda trafikkaza tespit tutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir vebir örneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir.

Karayollarındameydana gelen ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafikkazalarında tarafların anlaşması halinde ve fiil başkabir suç oluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz veTürk Ceza Kanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz.

Trafikkazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde; trafikzabıtası veya genel zabıta; iz ve delilleri kaybolmayacakşekilde işaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktansonra, karayolunu trafiğe açmaya yetkilidir.

 Karayolununtrafiğe kapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratanyaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafikgüvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçişverilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğininanlaşılması halinde, gerekli işaretlemeleryapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durumbir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır.

Trafikzabıtası, usul kanunlarına göre görevlendirilirse,trafik kazalarında bilirkişilik yapar.

Trafikkazaları, kaza tahkik memurluğu, bilirkişilik ve bunlardaaranacak şartlar ile diğer esaslar yönetmelikte gösterilir.”hükmü;  “Görevli ve Yetkili Mahkeme”başlıklı 110.maddesinde, “ (Değişik:11/1/2011-6099/14 md.) İşleteniveya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir.” hükmü;  yine aynı Yasanın  “Suç veceza tutanakları” başlıklı  114.maddesinde“– (Değişik: 18/1/1985-KHK 245/13 md.;Değiştirilerek kabul: 28/3/1985-3176/13 md.)

(Değişikbirinci fıkra: 3/5/2006 - 5495/3 md.) Bu Kanunda yazılı trafiksuçlarını işleyenler hakkında yetkisınırları içinde Emniyet GenelMüdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığıpersoneli ile Ulaştırma Bakanlığının veKarayolları Genel Müdürlüğünün ilgilibirimlerinin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkilikılınmış personelince tutanak düzenlenir.

Birkaçtrafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suçiçin ayrı ceza uygulanır.

(Değişikfıkra: 3/11/1988 - 3493/48 md.) Yargı yetkisine giren suçlarlailgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günüiçinde gönderilir.

(…)

Bu maddeninuygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(…)” hükmü yer almıştır.

2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na dayanılarakçıkarılmış bulunan Karayolları TrafikYönetmeliği’nin, “Trafik Kazalarına ElKonulması” başlıklı 154. maddesinde, “Trafikkazalarına el konulmasında aşağıda gösterilenesas ve usuller uygulanır.

a) Trafikkazalarına;

1) Adliyönden gereği yapılmak üzere mahalli genel zabıtaca,

2) Kazanedenlerini, iz ve delillerini belirleyecek “Kaza TespitTutanağı” düzenlemek üzere de trafikzabıtasınca (polis veya jandarma), el konulur.

Trafikzabıtasının görev alanı dışında kalanyerler ile el koyamadığı durumlarda, trafik kaza tespittutanağı, örneğine uygun olarak mahalli zabıta tarafındandüzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.(…)” denilmiş;  aynıYönetmeliğin, “Trafik Kazalarına ilişkinişlemler” başlıklı 156. maddesinde de, “ (Değişik:RG-21/3/2012-28240)

Trafikkazaları ile ilgili olarak yapılacak işlemlerde aşağıdakiusul ve esaslar uygulanır.

a) Trafikkazası tespit tutanağının düzenlenmesi

1)Örneğine uygun olarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazayakarışan sürücüler, varsa ölü veyayaralılar, hasar veya zarar, gün ve saat ile gerekligörülen diğer hususlar belirtilmek üzere düzenlenir veolay yerinin durumu bir krokide gösterilir. Tutanağa kazazedelerinolay yerindeki ölüm veya yaralanma durumu işlenir.

TrafikKazası Tespit Tutanağı; soruşturma evrakına eklenmek,dosyasında saklanmak ve sayısına göre taraflara verilmeküzere yeter sayıda düzenlenir.

Trafikkazası tespit tutanağının düzenlenmesi ile tutanaktayer alan bilgilerin bir veri tabanında toplanmasına ve bu bilgilerinilgili taraflarla paylaşımına ilişkin usul ve esaslarEmniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir.

2) Trafikkazası tespit tutanağı düzenlemeye 154 üncümaddenin (a) bendi gereğince trafik zabıtası ve genelzabıtanın görevli personeli yetkilidir.

Tutanaklar en aziki görevli tarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veyahasarlı kazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde dedüzenlenebilir.

Ancak, TürkSilahlı Kuvvetlerine ait araçlarınkarıştığı trafik kazalarında bir askeritemsilcinin bulundurulması mecburidir.

3) Tutanakdüzenleyenler, tutanakta taraflar için kusur oranı belirtmeksizinsadece kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlalettiğini belirtirler.

4) Karayoluüzerinde ölüm veya yaralanma ile sonuçlanıp, olayyerindeki iz ve delillerin tespit ve değerlendirilmesi sonucunda trafikkazası olduğu anlaşılan durumlarda; kazayakarışan taraf veya unsurlardan birinin, birkaçınınya da tamamının olay yerinden ayrılmış olmasıhalinde de trafik kazası tespit tutanağı düzenlenir.

5) Öncedenmeydana gelmiş veya olay yerinden kaldırılmışaraçların karıştığı ve yalnız maddihasarla sonuçlanan kazalar için trafik zabıtası vegenel kollukça hasar tespitine dair kazaya karışanlaraverilmek üzere tutanak veya rapor düzenlenmez. Bu durumlarda hasartespitleri ilgililerin sigortalarına veya yetkili mahkemelerebaşvurmaları suretiyle yapılır.

Ancak;

Can, mal vetrafik güvenliğini etkileyen veya yolun trafiğekapandığı maddi hasarlı trafik kazalarında, kazayakarışanların kazanın oluşuna göre iz ve delilleriişaretleyerek, mümkün olduğu takdirde olay yerininfotoğraflarını çekerek araçlarını enyakın ve uygun yerlere çekmeleri,

Karayoluüzerinde birden fazla sayıda aracınkarıştığı sadece maddi hasarla sonuçlanan vetarafların bu Yönetmelik çerçevesinde MaddiHasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağıdüzenlemediği trafik kazalarında; taraflara aitaraçlardan en az birinin olay yerinde bulunması ve olay yerindekiiz ve delillerden kazanın oluşumu ile o yerde meydana geldiğinekanaat getirilmesi,

hallerindegörevlilerce trafik kazası tespit tutanağı düzenlenir.

b) Kazaistatistikleri

Kazaların nedenlerinitespit etmek ve alınacak tedbirlerin belirlenmesinde kullanılmaküzere, trafik kazası tespit tutanaklarındaki bilgilerdenyararlanılarak, kazaya el koyan birimlerce örneğine uygunistatistik formu düzenlenir.

Düzenlenenistatistik formları, her ilde şehiriçi trafik denetlemeşube müdürlüklerinde toplanarak, il genelindedeğerlendirmesi yapıldıktan sonra Emniyet GenelMüdürlüğüne gönderilir.” hükmüneyer verilmiştir.

Diğertaraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır.

 

Budüzenlemelere göre, trafik kazası tespit tutanağı,kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge olup, idari işlemniteliği de bulunmayan bu belgenin, adli yargı yerlerindeçözümlenecek uyuşmazlıklarıngörümü sırasında o mahkemelerce değerlendirilecekolduğundan, 29.4.2015 tarih, 754 kaza sıra no.lu Maddi Hasarlı Trafik KazasıTespit Tutanağının iptaliistemine yönelik davanın idariyargı yerinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda,davacı tarafından; maddi hasarlı trafik kazası tespittutanağına itirazen açılan ve idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmayan davanın görümve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Kahramanmaraşİdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kahramanmaraş1.Sulh Ceza Hakimliğinin; 14.8.2015 gün ve D.İş:2015/1276 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.

 

S O NU Ç  : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kahramanmaraş İdare Mahkemesi’ninBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kahramanmaraş 1.Sulh CezaHakimliğinin; 14.8.2015 gün ve D.İş:2015/1276sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.3.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

 

 

Başkan

Nuri

NECİPOĞLU

 

 

 

Üye

Şükrü

BOZER

 

 

 

 

Üye

Alaittin Ali

ÖĞÜŞ

Üye

Mehmet

AKSU

 

 

 

 

Üye

Süleyman Hilmi

AYDIN

Üye

Ahmet Tevfik

ERGİNBAY

 

 

 

 

Üye

Birgül

KURT

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         

 

Full & Egal Universal Law Academy