T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/163
KARAR NO : 2018/188
KARAR TR: 26.03.2018
ÖZET : Bursa Nilüfer Havva Aslanoba Otelcilik Ve Turizm Meslek Lisesi Uygulama Oteli bünyesinde usta öğretici olarak çalışan davacının fiilen çalıştığı günler karşılığı olanyıllık izin ücret alacağının, ulusal bayram genel tatil alacağının ve kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : O.V.
Vekili : Av. O. S.
Davalı: Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili: Av. K. G.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde;müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı BursaNilüfer Havva Aslanoba Otelcilik Ve Turizm Meslek Lisesi UygulamaOteli'nde çalışmasına devam etmekteyken iş akdini,gece ücreti farkları ile fazla mesai ve ulusal bayram genel tatilücretlerinin ödenmemesi sebebiyle haklı nedenlefeshettiğini; Bursa Çalışma ve İş Kurumuİl Müdürlüğü'nün 6.4.2015 tarihli raporu ileçalışma süresinin tespitininyapıldığını; buna göre sözleşmedekararlaştırılan 40 saatlik çalışmasüresini aşarak haftada 48 saatçalıştığı ancak hak ettiği fazlasürelerle çalışma ve fazla çalışmaücretlerinin ödenmediğini; 2014 Ekim ayından itibaren iseeksik ödendiğini; Ulasal bayram genel tatil günlerindeçalışmasının devam ettiğini, ücretininödenmediğini, 657 sayılı Kanun'un 4359 sayılıKanunla değişik 176. Maddesi uyarınca saat 18.00'den sonrayaptığı çalışmalar ile yarıyıl, yaztatilleri ve cumartesi/pazar günleri yapmış olduğuçalışmaları açısından gece ücretiödendiğini ancak tüm dönem için anılanödemenin yapılmadığını ileri sürerek,kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ücreti,ulusal bayram genel tatil ücreti ve ücret (gece ücreti)farkı alacağı 1.000,00-TL'nın davalıdan tahsiliistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Bursa 7. İş Mahkemesi : 9.2.2017 gün veE:2015/446, K:2017/42 sayı ile, Davacı tarafından davalıaleyhine açılan işçi alacağı ve tazminatdavasının kabulüne, 5.336,00 TL brüt kıdemtazminatının akdin feshi tarihi olan 11.6.2015 tarihinden itibarenişleyecek banka mevduatına uygulanan en yüksek faizi ilebirlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2.486,00 TLbrüt yıllık izin alacağının temerrüt tarihiolan 200 TL’nin dava tarihinden, kalan kısmınınıslahın yapıldığı 8.2.2017 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarakdavacıya verilmesine, 8.524,00 TL brüt fazla mesai alacağınıntemerrüt tarihi olan 100,00 TL’nin dava tarihinden, kalankısmının ıslahın yapıldığı8.2.2017 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıyaverilmesine, 1.404,00 TL brüt gece ücreti alacağınıntemerrüt tarihi olan 100,00 TL’nin dava tarihinden, kalankısmının ıslahın yapıldığı8.2.2017 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıyaverilmesine, 1.906,00 TL brüt ulusal bayram-genel tatilalacağının temerrüt tarihi olan 100,00 TL’nin davatarihinden,kalan kısmının ıslahınyapıldığı 8.2.2017 tarihinden itibaren işleyecek bankamevduatına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdanalınarak davacıya verilmesine karar vermiş, bu kararakarşı davalı idare vekili tarafından istinaf istemindebulunulmuştur.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUKDAİRESİ : 23.11.2017 gün ve E:2017/944, K:2017/1541sayı ile, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenide nazara alınarak kabulü ile yargı yolu caizolmadığından, HMK’nun 353/1 -a.3 maddesi gereğince,ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,davanın yargı yolu caiz olmadığından ve davaşartı yokluğundan HMK'nun 114,115 ve 355. maddelerigereğince reddine kesin olarak karar vermiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
BURSA 1. İDARE MAHKEMESİ: 8.2.2018 gün veE:2017/1907 sayı ile, davacının 657 sayılı DevletMemurları Kanunu'nun 4. maddesinde tanımlanan istihdamşekillerinden memur, sözleşmeli personel, geçici personelve işçi kapsamında bulunmadığı,imzaladığı iş sözleşmesine (Ek Ders GöreviVerilerek Görevlendirilen Usta Öğretici Ferdi HizmetSözleşmesi) istinaden idareyle arasında hizmet ilişkisikurulduğu, 4857 ve 5510 sayılı Kanunlarçerçevesinde mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatı ile fazlamesai, milli ve dini bayram, gece ücreti farklı alacağı,resmi tatil çalışmasından kaynaklanan alacaklar veyıllık izin ücreti alacağının İşKanunu'ndan kaynaklanan haklardan olduğuanlaşıldığından, uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle,2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanunun 19. maddesiuyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadaryargılamanın ertelenmesine karar vermiş, 26.2.2018 tarih veE:2017/1907sayılı üst yazısı ile Mahkememizegönderilmiş olup, 1.3.2018 tarihinde kaydagirmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Birgül KURT’unkatılımlarıyla yapılan 26.03.2018 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikte adli yargıdosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılı Yasa’nın19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasındadoğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Bursa Nilüfer Havva Aslanoba Otelcilik Ve Turizm MeslekLisesi Uygulama Oteli bünyesinde usta öğretici olarakçalışan davacının fiilençalıştığı günlerkarşılığı olan yıllık izin ücretalacağının, ulusal bayram genel tatil alacağınınve kıdem tazminatının ödenmesiistemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş;101. maddesinde “Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde,bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülenyerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihlive 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ileBölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri HakkındaKanun hükümlerine göre belirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafındanbelirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncümaddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacınınBursa Nilüfer Havva Aslanoba Otelcilik Ve Turizm Meslek Lisesi UygulamaOteli' bünyesinde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içintazminatlarının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatların İş Kanunu’ndankaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Bursa 1. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31.Hukuk Dairesi'nin23.11.2017 gün ve E:2017/944, K:2017/1541sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bursa 1. İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile İstanbul Bölge AdliyeMahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin23.11.2017 gün ve E:2017/944, K:2017/1541sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.03.2018 gününde Üye Birgül KURT’un KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye ÜyeÜye
AlaittinAli Süleyman Hilmi Birgül
ÖĞÜŞ AYDIN KURT
KARŞIOY
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesindeyer alan, “Örgün ve yaygın eğitim kurumlarındave hizmet içi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarındauzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarakgörevlendirilebilir. Öğretim tür ve seviyelerine göreuzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacakşartlar, görev ve yetkileri, yönetmeliklerle tespitedilir.” hükmü uyarıca yayımlanan; Milli EğitinBakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek DersGörevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta ÖğreticilerHakkında Yönetmelik’in, 5. maddesinde; "Uzman ve UstaÖğreticiler aşağıdaki şekillerdegörevlendirilirler.
1- Geçici personel olarak: Geçici personel olarakgörevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacaksözleşme esasları 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununun 15/05/1975 gün ve 1897 sayılı Kanunun 1 inci maddesiile değiştirilen 4 üncü maddesine göreBakanlıkça hazırlanır.
2- (Değişik: 29.8.2009/27334 RG) Ek ders göreviverilmesi yoluyla:
4 . maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesiyoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıile yürürlüğe konulan Millî EğitimBakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve EkDers Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen miktarda ek dersgörevi verilebilir.”düzenlemesinin yer aldığı;
Anılan Yönetmeliğin muhtelif maddeleriyle, bugörevlilerin; göreve alınmaları ve görevlerininsonlandırılması, çalışma süresi,çalışma saati, bu kapsamda çalışanlarınnitelikleri, sorumlulukları çalışmakoşullarının, yapılacak ödemelerin kamu idaresinceönceden düzenlendiği;
Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında,sözleşmeli veya ek ders görevi ile usta öğreticileringörev yapabileceği, bunların çalımakoşullarının statü hukuku içindedüzenlendiği, idarenin göreve alma ve görevisonlandırmada gibi konularda üstün yetkilerinin bulunduğugörülmektedir.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde; İş Kanununa göre işçi sayılankimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözüm yeri iş mahkemeleri olduğu kuralabağlanmıştır.
Usta öğretici olarak görev yaparken sözleşmesifeshedilen davacı tarafından, kıdem, ihbar ve diğertazminatlarının ödenmesi istemiyle adli yargı yerindeaçılan davanın görev yönünden reddineüzerine, idari yargı yerinde açılan davada; davanıngörüm ve çözümünde adli yargınıngörev alanına girdiği gerekçesiyle dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği anlaşılmaktadır.
Davacının statü hukukuna tabi olduğu,görevlendirilmesinin iş sözleşmesi, bir başkaanlatımla işçi-işveren ilişkisi olaraknitelenemeyeceği, sosyal güvenlik bakımındanbağlı olunan kurumun, statüsünü belirlemediğisonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, davanın görüm veçözümünün idari yargıya ait bulunduğu oyuile davanın çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu ve adli yargı yerinin görevsizlikkararının kaldırılması yolunda verilen kararakatılmıyorum.
Üye
Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy