T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/153
KARAR NO : 2018/187
KARAR TR: 26.03.2018
ÖZET : Ankara Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğü bünyesinde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, 2005-2016 tarihleri arasında fiilen çalıştığı günler karşılığı olanyıllık izin ücret alacağının, ulusal bayram genel tatil alacağının ve kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : M.T.
Vekili : Av. N.N.
Davalı: Ankara Mesleki ve Teknik Anadolu LisesiMüdürlüğüne izafeten
Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili: Av. C.Ç.Ç.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde;davacının davalı iş yerinde 01.03.2005- 27.10.2016tarihleri arasında çalıştığını veemekli olarak ayrıldığını, lisenin içinde otel,yemekhane, restaurant bulunduğunu, davacının ortaokul mezunu vevasıfsız olduğunu, ancak bordroda "ustaöğretici" olarak gösterildiğini; 1.3.2005- 21.8.2006tarihleriarasında bulaşık yıkama ve tesisat tamirişlerinde çalıştığını; 21.8.2006tarihinde işten çıkartıldığını;17.10.2016- 15.5.2009 tarihleri arasında tesisat tamiri, kalorifer yakmave bulaşık yıkama işindeçalıştığını; 15.5.2009- 30.11.2014tarihleri arasında 19:00- 07:00 saatleri arasında gecebekçiliği-kalorifer yakma- tesisat tamir işlerindeçalıştığını; okuldanayrılmadığını, okulda yattığını,emekli olana kadar bu şekildeçalıştığını; pazar günlerihaftalık izin ve yıllık izinkullandırılmadığını, dini bayramlarda ve resmitatillerde 12 saat nöbet tuttuğunu ileri sürerek, fazlayailişkin hakları saklı kalmak üzere emeklilik tarihi olan27.10.2016 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksekfaiziyle birlikte 100,00-TL kıdem tazminatının; dava tarihindenitibaren yasal faiziyle birlikte 100,00-TL yıllık izin ücretalacağını; dava tarihinden itibaren bankalarca mevduatauygulanan en yüksek faiziyle birlikte 1.000,00 TLulusal bayram genel tatilalacağının; dava tarihinden itibarenmevduata uygulanan enyüksek faiziyle birlikte 3.300,00 TL fazla mesai alacağınındavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 28. İŞ MAHKEMESİ : 19.10.2017 gün veE:2017/12, K:2017/394 sayı ile, davacının 657 sayılıYasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veyaKaymakamlık onayı ile görevlendirildiği, taraflar arasındaiş sözleşmesi bulunmadığı, statü hukukunatabi olduğu, işçi işveren ilişkisibulunmadığı, bu nedenle davanın idari yargıdaçözümlenmesi gerektiğinden, Hukuk Muhakemeleri Kanununun114/1- c, 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, 26.400,00-TLkıdem tazminatının emeklilik tarihi olan 27.10.2016 tarihindenitibaren; 13.020,00-TL yıllık izin ücretialacağının yasal faizi ile birlikte dava tarihinden itibaren;2.600,00-TL ulusal bayram ve genel tatil alacağı ile 10.500,00-TLfazla mesai alacağının mevduata uygulanan en yüksek faiziile dava tarihinden itibaren toplam 52.520,00TL alacağın davalıidareden tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 7. İDARE MAHKEMESİ: 8.2.2018 gün veE:2017/3416 sayı ile, davacının 657 sayılı DevletMemurları Kanunu'nun 4. maddesinde tanımlanan istihdamşekillerinden memur, sözleşmeli personel, geçici personelve işçi kapsamında bulunmadığı, SosyalGüvenlik Kurumu Sigorta Primleri GenelMüdürlüğü'nce düzenlenen hizmetdökümü ve sunulan diğer belgelerin incelenmesinden AnkaraMesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğübünyesinde 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesininbirinci fıkrasının (a) bendine tabi olarak çalıştığı,idareyle aralarında hizmet ilişkisi kurulduğu, ustaöğretici olarak geçici görevli statüdeçalışmakta iken 27.10.2016 tarihinde emekli olarakayrılması üzerine kıdem tazminatı, fazla mesaialacağı, milli ve dini bayram ile resmi tatil çalışmasıalacağı, yıllık izin ücreti alacağı gibiiş mevzuatından kaynaklanan alacaklarının tazminininistenildiği ve davacının statüsü dikkatealındığında, işbu davanın özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle;Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyiş Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesince bir karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesinekarar vermiş, 20.2.2018 tarih ve E:2017/3416sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş olup, 28.2.2018tarihinde kayda girmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Birgül KURT’unkatılımlarıyla yapılan 26.03.2018 günlütoplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikte adli yargıdosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Ankara Mesleki ve Teknik Anadolu LisesiMüdürlüğü bünyesinde usta öğreticiolarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, 2005-2016tarihleri arasında fiilen çalıştığıgünler karşılığı olan yıllık izinücret alacağının, ulusal bayram genel tatilalacağının ve kıdem tazminatınınödenmesiistemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan“İş Sözleşmesi, Türlerive Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulutarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkinhükümleri, bu hükümlerin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliyemahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkındauygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının2005-2016 yılları arasında Ankara Mesleki ve Teknik AnadoluLisesi Müdürlüğü bünyesinde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için tazminatlarının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Ankara 7. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Ankara 28. İş Mahkemesince verilen19.10.2017 gün ve E:2017/12, K:2017/394 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 7. İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile Ankara 28. İşMahkemesince verilen 19.10.2017 gün ve E:2017/12, K:2017/394 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.03.2018gününde Üye Birgül KURT’un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Ahmet Tevfik
NECİPOĞLU BOZER AKSU ERGİNBAY
Üye ÜyeÜye
Alaittin Ali SüleymanHilmi Birgül
ÖĞÜŞ AYDIN KURT
KARŞIOY
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47.maddesinde yer alan, “Örgün ve yaygın eğitimkurumlarında ve hizmet içi yetiştirme kurs, seminer vekonferanslarında uzman ve usta öğreticiler de geçici veyasürekli olarak görevlendirilebilir. Öğretim tür veseviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerinseçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkileri,yönetmeliklerle tespit edilir.” hükmü uyarıcayayımlanan; Milli Eğitin Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeliveya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve UstaÖğreticiler Hakkında Yönetmelik’in, 5. maddesinde;"Uzman ve Usta Öğreticiler aşağıdakişekillerde görevlendirilirler.
1- Geçici personel olarak: Geçici personel olarakgörevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacaksözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun15/05/1975 gün ve 1897 sayılı Kanunun 1 inci maddesi iledeğiştirilen 4 üncü maddesine göreBakanlıkça hazırlanır.
2- (Değişik: 29.8.2009/27334 RG) Ek ders göreviverilmesi yoluyla:
4 . maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesiyoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıile yürürlüğe konulan Millî EğitimBakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve EkDers Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen miktarda ek dersgörevi verilebilir.”düzenlemesinin yer aldığı;
Anılan Yönetmeliğin muhtelif maddeleriyle, bugörevlilerin; göreve alınmaları ve görevlerininsonlandırılması, çalışma süresi,çalışma saati, bu kapsamda çalışanlarınnitelikleri, sorumlulukları çalışmakoşullarının, yapılacak ödemelerin kamu idaresinceönceden düzenlendiği;
Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında,sözleşmeli veya ek ders görevi ile usta öğreticileringörev yapabileceği, bunların çalımakoşullarının statü hukuku içindedüzenlendiği, idarenin göreve alma ve görevisonlandırmada gibi konularda üstün yetkilerinin bulunduğugörülmektedir.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde; İş Kanununa göre işçi sayılankimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözüm yeri iş mahkemeleri olduğu kurala bağlanmıştır.
Usta öğretici olarak görev yaparken sözleşmesifeshedilen davacı tarafından, kıdem, ihbar ve diğertazminatlarının ödenmesi istemiyle adli yargı yerindeaçılan davanın görev yönünden reddineüzerine, idari yargı yerinde açılan davada; davanıngörüm ve çözümünde adli yargınıngörev alanına girdiği gerekçesiyle dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiğianlaşılmaktadır.
Davacının statü hukukuna tabi olduğu,görevlendirilmesinin iş sözleşmesi, bir başkaanlatımla işçi-işveren ilişkisi olaraknitelenemeyeceği, sosyal güvenlik bakımındanbağlı olunan kurumun, statüsünü belirlemediği sonucunavarılmaktadır.
Bu durumda, davanın görüm veçözümünün idari yargıya ait bulunduğu oyuile davanın çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu ve adli yargı yerinin görevsizlikkararının kaldırılması yolunda verilen kararakatılmıyorum.
Üye
Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy