T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 146
KARAR NO : 2018 / 171
KARAR TR : 26.03.2018
ÖZET : İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : L. Sigorta A.Ş.
Vekili : Av. M. S.A.
Davalı : Niğde Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. R.A.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilişirketçe kasko sigortalı olan 51 DD.…. plakalıaracın 28.09.2012 tarihinde maddi hasarlı kazaya sebep olduğunu,meydana gelen kaza neticesinde tutulan trafik kazası tespittutanağında kazanın oluşumunda davalı idarenin dekusurlu olduğunun tespit edildiğini, kasko sigorta poliçesihükümlerince müvekkili sigorta şirketinin kendisigortalısına hasar için ödeme yaptıktan sonraTTK’ nun 1472. Maddesi gereğince ödenen tazminatın kusurludavalıdan kusuru oranında tazmini için halefıyethakkına dayanarak Niğde 1. İcraMüdürlüğünün 2013/3457 esas sayılıdosyası ile takip başlatıldığını, davalıyaödeme emrinin gönderildiğini, ödeme emrinin davalıyatebliğinden sonra yasal süre içerisinde davalı tarafındanborca itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğunu,davalının icra dosyasına yapmış olduğuitirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine % 20 denaz olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
NİĞDE2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 19.06.2014 tarih ve E:2014/19, K:2014/655 sayılıkararı ile “Davalı kamu tüzel kişisi olupgörmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetisırasında verdiği iddia olunan zararlardan dolayısorumluluğu özel hukuk hükümlerine tabi değildir. Kamutüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilengörev ve yetkileri kullanırken oluşan zararlar niteliğiitibariyle hizmet kusurundan kaynaklanmakta olup bu zararların tazmini amacıylaanılan idarelere karşı hizmet kusurlarına dayanılarakİdari Yargılama Usul Kanunu 2.madde hükmü uyarıncaidari yargı yerinde tam yargı davası ikamesi gerekmektedir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden(re'sen) dikkate alınması zorunludur.
Tümdosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, İdariYargılama Usul Kanunu 2.madde hükmü uyarıncadavacının talebinin tam yargı davası niteliğinde olup,hizmet kusurundan kaynaklandığı anlaşıldığından,yargı yolu açısından idari yargı görevliolduğu” gerekçesiyle Yargı yolu açısındanidari yargı görevli olduğundan görevsizlik kararıvermiş, taraflarca temyiz edilen karar Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin25.12.2014 gün, E:2014/22178, K:2014/19499 sayılı kararıylaonanarak kesinleşmiştir.
Davacıvekili, bu kez dava konusu zararın tazmini istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
AKSARAYİDARE MAHKEMESİ: 10.10.2017 gün ve E:2017/964, K:2017/1373sayılı kararı ile “2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu'nun 2. maddesinde, bu Kanunun, trafikle ilgili kuralları,şartlan, hak ve yükümlülükleri, bunlarınuygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları vebunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı vekarayollarında uygulanacağı ifade edilmiş; aksine birhüküm yoksa Karayolu dışındaki alanlardan kamuyaaçık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu veeşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolutaşıt trafiği için faydalanılan yerler ileErişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılankarayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli birkarayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl veakarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayoluaraçlarına ayrılan kısımlarında da, Bu Kanunhükümlerinin uygulanacağıöngörülmüş, diğer yandan aynı Kanunun 3.maddesinde de "Geçiş yolunun” araçların birmülke girip çıkması için yapılmışolan yolun, karayolu üzerinde bulunan kısmı olaraktanımlanmış, aynı Kanunun 7. ve devamı maddelerindekarayollarının yapım ve bakımdan sorumlu olan idarenin canve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme veişaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmanın,görev, yetki ve sorumlulukları arasındasayılmıştır.
19.01.2011günlü 27820 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 14. maddesiile değişik 2918 sayılı Kanunun "Görevli veYetkili Mahkeme" başlıklı 110/1. maddesinde;"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür."hükmü,
6099sayılı Kanunun 15. maddesi ile 2918 sayılı Kanuna eklenenGeçici 21. maddede ise; "Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz."hükmü yer almıştır.
Bakılandavanın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nunyukarıda belirtilen 7. maddesi ile davalı idareye verilmişgörev, yetki ve sorumlulukların gereği gibi yerinegetirilmediğinden bahisle açıldığı ve sigortalıaracın karayolu üzerinde maddi hasara uğradığıhususları dikkate alındığında, bu doğrultuda 2918sayılı Kanun'dan doğan sorumluluk davası kapsamındabulunduğu ve aynı Kanunun yukarıda metni yazılı 110.maddesi hükmü uyarınca davanın adli yargının görevindeolduğu sonucuna varılmıştır.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi'nin 11.04.2016 günlü, E:2016/163,K:2016/l 10 sayılı kararı da aynı yöndedir.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1 -a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine" kesin olarak karar vermiş,davacı vekili 27/10/2017 havale tarihli dilekçe ile olumsuzgörev uyuşmazlığının çözümüiçin dava dosyalarının Mahkememize gönderilmesini talepetmiş, her iki dava dosyası Aksaray İdare Mahkemesinin 22.02.2018tarih ve 2017/964 esas sayılı üst yazısı gönderildiğiMahkememizde 28/02/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 26.03.2018günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,
GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirket tarafından sigortasıyapılan taşıtın geçirdiği trafik kazasısonucu oluşan hasar sebebiyle davacı tarafından ödenenbedelin kusuru oranında davalı Belediyeden tahsili amacıyla Niğde1. İcra Müdürlüğünün 2013/3457 esassayılı dosyasında icra takibibaşlatıldığı, davalının ödeme emrineitiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu belirtilerek,davalı idarenin yapmış olduğu itirazın iptali iletakibin devamına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş, değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya,itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundakidavacı tarafından, değişik 67. maddeye göre mahkemeyebaşvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde; Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu, takibinde haksızve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğertarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın vehükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veyahükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûmedilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçluhakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresinigeçiren alacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup,yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nundeğişik 67. maddesine göre açılan itirazıniptali davasının görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Niğde 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 19.06.2014 gün ve E:2014/19, K:2014/655sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Niğde 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19.06.2014 gün ve E:2014/19, K:2014/655sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.03.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy