T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 128
KARAR NO : 2018 / 162
KARAR TR : 26.03.2018
ÖZET : İcra Müdürlüğü tarafından yürütülen takibe ilişkin olarak, icra dairesince re'sen veraset ve intikal vergisi tahsil edilmesinin kanuna aykırılığı iddiasının şikâyet yolu ile ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S.K. Vekili :Av. A.K.Ç. Davalı :Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı (AdliYargı) Vekili :Av. E.Y. T. Davalı :Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (İdari Yargı) Vekili :Av. S. K. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline mirasyolu ile intikal eden taşınmaza kamulaştırmasız elatmadan dolayı açılan dava sonucu hükmedilen tazminatkararına dayalı ilamlı takipte, taşınmazınveraset ve intikal vergisine tabi olduğundan bahisle icra dosyasınagiren tahsilattan icra dairesince re'sen 3.066,75 TL veraset ve intikal vergisitahsil edilmesine işlemin iptaline karar verilmesini talep veşikâyet ederek adli yargı yerine başvurmuştur. ANKARA11.İCRA HUKUK MAHKEMESİ: 20.04.2017 gün, E:2017/252, K:2017/324sayı ile "İcra takip dosyasının incelenmesinde;davacı tarafça davalı taraf aleyhinekamulaştırmasız el atmadan dolayı tazminata ilişkinkararına dayanılarak takip yapılıp borcun ödenirkenveraset ve intikal vergisi almaya karar verip verginin vergi dairesineyatırıldığı ve bu işlemin şikâyetekonu edildiği anlaşılmıştır. İcramüdürlüğünün vergi almasında tahakkuk memuruolarak işlem yaptığı benzer Katma Değer Vergisi ileilgili şikâyette Yargıtay 12. HD nin 05.05.2011 tarih ve 27292-8426 sayılı kararında aynen “...icra yoluyla yapılansatışlarda verginin mükellefinin satışı gerçekleştirenicra daireleri olduğu... icra dairelerince müzayede mahallindeyapılan satışlar nedeniyle KDV nin bedelin ödenmesindensonraki günün mesai saati sonuna kadar .... bu durumda icra adresininanılan vergilerin mükellefi sıfatı ileyaptığı işlemlerden doğan ihtilaflarınçözüm yerinin vergi mahkemeleri olmaktadır.”Dediği ve benzer bir çok kararın olduğu icramüdürlüğünün veraset ve intikal vergisinden kaynaklananbu işleminin denetlenmesinin icra mahkemesi değil vergi mahkemeleriningörevli olduğu" gerekçesiyle şikâyetinyargı yolu yönünden Reddine karar vermiş, davacıvekilinin istinaf başvurusu Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin13/06/2017 gün, E:2017/1981, K:2017/1376 sayılı kararıylareddedilmekle karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez re'sen vergi tahsili işleminin iptali istemiyle idariyargı yerine müracaat etmiştir. ANKARA2.VERGİ MAHKEMESİ: 01.02.2018 gün ve E:2017/1270 sayı ile"Görev kuralları kamu düzenine ilişkinolduğundan, uyuşmazlığın her aşamasındadikkate alınması gerekmektedir. 2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri VeVergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun’un 24.02.1988 tarih ve 3410 sayılı Kanun’ladeğişik 6. maddesinde; vergi mahkemelerinin; a) Genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiresim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunlarınzam ve cezalan ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindekikonularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili UsulüHakkında Kanun’un uygulanmasına ilişkin davaları, c)Diğer kanunlarda verilen işleri çözümleyeceğihükme bağlanmıştır. 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 17.07.2003 tarih ve4949 sayılı Kanun’la değişik 4. maddesinin 1.fıkrasında, icra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesinin icramahkemesi hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisineverilmiş olan hâkim tarafından yapılacağı,aynı Kanun'un 16. maddesinin 1. fıkrasında da, kanunun hallinimahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereicra ve iflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikâyet olunabileceğibelirtilmiştir. Anılanmevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 4. maddesinin17.07.2003 tarih ve 4949 sayılı Kanun’un 1. maddesiyledeğişik birinci fıkrasının, 2576 sayılıBölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve VergiMahkemelerinin Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun’un24.02.1988 tarih ve 3410 sayılı kanunun 2. maddesiyle değişik6. maddesinden sonra yürürlük kazandığı ve buhükmün genel bütçeye ait harçlara ilişkinuyuşmazlıkların vergi mahkemelerinde görüleceğinikurala bağlayan 2576 sayılı Kanun’un 6. maddesikarşısında özel nitelikte olduğu sonucunaulaşılmıştır. Buna göre,icra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı kanuna muhalifolmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icramahkemelerine şikâyet yoluyla başvuruda bulunulmasıgerekmektedir. Dava konusuolayda, davacıya miras yolu ile intikal eden gayrimenkul içinkamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davadaMahkemesince tazminata hükmedildiği, hükmedilen tazminatıntahsili amacıyla Ankara 16. İcra Dairesi Müdürlüğünezdinde yapılan takip sonucu ilama konu taşınmazın verasetve intikal vergisine tabi olduğundan bahisle icra dosyasına girentahsilattan icra dairesince re'sen tahsil edilen 3.066,75 TL veraset ve intikalvergisinin iptali ve iadesi istemiyle Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesinezdinde açılan E:2017/252 esas numaralı davada, Mahkemesinceverilen 20.04.2017 tarih ve K:2017/324 sayılı kararla, icramüdürlüğünün veraset ve intikal vergisindenkaynaklanan dava konusu işleminin denetlenmesinde vergi mahkemesiningörevli olduğu belirtilerek açılan davanınreddedildiği, söz konusu karara karşı davacı tarafındanistinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge AdliyeMahkemesi 18. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 13.06.2017tarih ve E:2017/1981, K:2017/1376 sayılı kararı ile kararınmiktar itibariyle istinaf yoluna başvurulabilecek kararlardanolmadığı, kesin nitelikte bulunduğu belirtilerek istinafdilekçesinin reddine karar verildiği, kararınkesinleşmesi üzerine 06.09.2017 tarihinde Ankara NöbetçiVergi Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile bakılandavanın açıldığıanlaşılmaktadır. Bu durumda,Ankara 16. İcra Dairesi Müdürlüğünce, nezdindeyapılan ilamlı takip sonucu ilama konu taşınmazınveraset ve intikal vergisine tabi olduğundan bahisle icra dosyasınagiren tahsilattan ilgili icra müdürlüğünce re'sentahsil edilen veraset ve intikal vergisinin iptali ve iadesi istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünün, İcra ve İflas Kanunuhükümleri uyarınca adli yargı yerine ait olduğusonucuna varılmıştır. Bu durumagöre, uyuşmazlığın görüm veçözümünde Adli Yargı mercileri görevliolduklarından, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un YargıMercilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmalarıbaşlıklı 19. maddesi uyarınca; iş bu davadagörevli yargı kolunun belirlenmesi için davadosyasının Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin E:2017/252 esassayılı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesi gerekmektedir. Açıklanannedenlerle, iş bu uyuşmazlığınçözümü için görevli yargı kolununbelirlenmesi için dava dosyasının UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine" karar vererek 14/02/2018 tarih ve2017/1270 E. Sayılı üst yazı ile Mahkememizebaşvurmuş, Mahkememizde 20.02.2018 tarihinde kayda girmiştir İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 26.03.2018günlü toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Ankara16. İcra Dairesi Müdürlüğünce icra dosyasınagiren tahsilattan re'sen veraset ve intikal vergisi tahsil edilmesiişleminin iptali ve tahsil edilen miktarın iadesi istemiyleaçılmıştır. 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun “Şikâyet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde; “Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikâyetolunabilir. Şikâyet bu muamelelerin öğrenildiğitarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerinegetirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikâyetolunabilir.” hükmü yer almaktadır. “Şikâyetüzerine yapılacak muameleler” başlıklı 17.maddesinde de, “Şikâyet tetkik merciince, kabul edilirseşikâyet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir. Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur.” hükmü yer almaktadır. “Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde de: “İcrave iflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkik merciihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra tetkik merciinin birden fazla dairesikurulabilir. Bu durumda icra tetkik mercii dairelerinumaralandırılır. İcra tetkik merciinin birden fazladairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra tetkik mercii hâkimi, kendisine AdlîYargı Adalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâsdairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri veitirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar,idarî işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerininmuamelelerine karşı vuku bulacak şikâyet veitirazların tetkik mercii o mahkemenin hâkimidir.”denilmiştir. Olayda;davacıya mirasen kalan taşınmaza kamulaştırmasızel atılması iddiasıyla açılan davada hükmedilentazminatın tahsili amacıyla yürütülen icra takibinde,dosyaya gelen paradan icra müdürlüğünce re'sen verasetve intikal vergisi kesilerek vergi dairesine yatırılmasıüzerine memur muamelesinin yasaya aykırı olduğu ilerisürülerek işlemin şikâyet yoluyla iptali talepedilmiştir. 2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir. Hal böyleiken, İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak, icra dairesince re'senveraset ve intikal vergisi tahsil edilmesinin kanunaaykırılığı iddiasının şikâyetyolu ile İcra Hukuk Mahkemesindeçözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılanişlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda kararvereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Ankara 2. Vergi MahkemesininBaşvurusunun Kabulü ile Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesi’nin20.04.2017 gün ve E:2017/252, K:2017/324 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 2. Vergi Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 20.04.2017 gün,E:2017/252, K:2017/324 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.03.2018gününde Üye Birgül KURT’un KARŞI OYU VEOY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Birgül KURT KARŞIOY 2576 sayılı Bölgeİdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi MahkemelerininKuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un; "Vergimahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde,vergi mahkemelerinin; genel bütçeye, il özel idareleri,belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezalan ile tarifelere ilişkindavalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’unuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. Davacı; miras yoluyla intikaleden gayrimenkul için kamulaştırmasız el atma nedeniyleaçılan davada hükmedilen tazminatın tahsili amacıylayapılan takip sonucu ilama konu taşınmazın veraset veintikal vergisine tabi olduğu nedeniyle icramüdürlüğünce re’sen tahsil edilen veraset veintikal verisinin iadesi istemiyle, vergi dairesine karşı davaaçmıştır. 2004 sayılı İcraİflas Kanunu’nun 16. maddesinde öngörülmüşbulunan şikayet yolu, anılan Kanun’un hallini mahkemeyebıraktığı hususlar hariç olmak üzere ve 2004sayılı İcra İflas Kanun’u hükümlerininuygulanmasıyla sınırlıdır. Bu durumda, davacıdan tahsiledilen katma değer vergisinin kısmen iadesi istemiyleaçılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılmıyorum. ÜYE BİRGÜLKURT
Full & Egal Universal Law Academy