T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2018 / 109 KARAR NO : 2018 / 110 KARAR TR : 26.02.2018 ÖZET : İmar planı uygulamasında yol ve park alanında kalan taşınmaz üzerindeki bina ve muhdesat bedelinin ödenmesi istemine ilişkin davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacılar : 1 - İ.I.,2 - D.I. Vekili : Av. U.S.H. Davalı : Mamak BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. Y.O.T. O L A Y : Davacılarvekili dilekçesinde özetle; Ankara ili, Mamak İlçesi,Türközü Mahallesi, 36810 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazda bulunan ve imar planında yol ve park alanındakalan ruhsatsız yapının 3194 sayılı İmarKanununun 32. maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkinMamak Belediye Encümeninin 08.11.2016 günlü, 1668/1663sayılı kararı nedeniyle taşınmaz üzerinde bulunanüç katlı bina ve muhdesatlara kamulaştırmasızel atıldığından bahisle fazlaya ilişkin haklarsaklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL'nin yasal faizi ile birliktetazminen ödenmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı idare vekili, idari kararişlemden kaynaklanan zararın tazmini taleplerinin idaremahkemelerinde açılacak tam yargı davası ile talepedilmesi gerektiğini ileri sürerek görev itirazındabulunmuştur. ANKARA 23. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 26.10.2017 tarihli duruşmasında verdiği veE:2016/531 sayılı ara kararı ile yargı yoluitirazının reddine karar vermiştir. Davalı vekilinin idari yargıyararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolundaki süresi içerisindeverdiği dilekçe üzerine, dava dosyasınınörneği Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI:“Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idareninkendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin1. fıkrasının (b) bendinde de, tam yargı davaları,idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olaraktanımlanmıştır. İdari işlem ve eylemlerdendoğan zararların tazmini taleplerinin, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12 ve 13. maddeleriuyarınca, idari yargı yerlerinde açılacak tam yargıdavalarına konu edilmeleri, anılan yasa hükümleriningereğidir. Uygulama ve öğretide, kamuidarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında,kamu gücü kullanarak tek yanlı iradeaçıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler,"idari işlem"; herhangi bir işlem ya da kararadayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle,görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır. 3194 sayılı İmarKanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göreruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsatalınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat veeklerine aykırı yapı yapıldığı ilgiliidarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi birşekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veyavaliliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapımühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatilzaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibinetebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın birnüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren ençok bir ay içinde yapı sahibi, yapısınıruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valiliktenmührün kaldırılmasını ister. Ruhsataaykırılık olan yapıda, buaykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsatalındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu,inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veyavalilikçe kaldırılır ve inşaatın devamınaizin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veyaruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulukararını müteakip, belediye veya valilikçeyıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsiledilir." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden,davacıların murisinin Mamak İlçesi,Türközü Mahallesi, 3440 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazda paydaş olduğu ve taşınmazüzerinde 3 katlı yapının bulunduğu, 1991 tarihindeyapılan imar uygulaması sonucunda parselin 36810 ada, 1 parselnumarasını aldığı, taşınmazın 50.Yıl Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesikapsamında yapılan imar planında yol ve park alanındakaldığı, bu proje uyarınca yapılan imaruygulaması üzerine de davacıların taşınmazdakipaylarına karşılık 51920 ada, 3 parsel sayılıtaşınmazdan pay verildiği, yol ve park alanında kalanyapılarının ise ruhsatsız olduğu, af başvurusununbulunmadığından bahisle, yerinde korunması ve ruhsatabağlanması mümkün olmayan gecekondunun Mamak BelediyeEncümeninin 08.11.2016 günlü, 1668/1663 sayılıkararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesiuyarınca yıktırılmasına karar verildiği, Ankara16. Asliye Hukuk Mahkemesinde bina ve muhdesat bedelinin tespitinden sonra, yolve park alanında kalan yapı ve muhdesatlara kamulaştırmasızel atılması nedeniyle bedellerinin yasal faizi ile birlikte tazminenödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, İmar Kanununun 32.maddesinin uygulanması sonucunda uğranılan zararın tazminineyönelik bulunan davanın 2577 sayılı Kanunun 2. maddesinin1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları" kapsamında imarmevzuatı hükümleri çerçevesinde idari yargıyerince çözümlenmesi gerekmektedir” şeklindekigerekçe ile 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13. maddelerigereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine kararvermiş, 03.1.2018 tarih ve 2018/3 sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş, 12.02.2018tarihinde kayda girmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 26.2.2018 günlü toplantısında: I-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası üzerinde 2247 sayılıYasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre,davalı vekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısınca, 10. maddedeöngörülen biçimde, davalı yönünden 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 51920 ada 3 parsel nolutaşınmazdan pay verilmek suretiyle, imar uygulaması nedeniylepark alanı içinde kaldığından bahisledavacıların maliki oldukları Mamak İlçesi TürközüMahallesi 36810 ada 1 parsel nolu taşınmazdançıkarıldıkları, ancak taşınmazüzerindeki ruhsatsız binanın yıktırılmasıkararı nedeniyle ve tazminat ödenmesi istemiyle açılmıştır. 3194 sayılı İmarKanunu’nun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunanbinalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer haksahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yolfazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerlebirleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veyaparsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyetiesaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescilişlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir” hükmü; 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun'un 3290 sayılı Kanun'un4. maddesi ile değişik 10. maddesinin (b) bendinde,"Üzerinde imar mevzuatına aykırı olarak toplu binalarinşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsaveya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanmadurumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebiüzerine: 1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde,kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyettespitine dair hükümler de uygulanarak, 2. Kadastrosu veyatapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkilerkadastro müdürlüklerince kullanılarak, Islah imarplanlarının yapılıp yapılmadığınabakılmaksızın: onayların alınmasına veilanların yapılmasına (askı ilanları hariç),komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı TapulamaKanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayinedilerek adlarına tescil edilir. Bu tespit sırasında özelparselasyon planında görülen veya hisseli satışlarsonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi,yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkinhisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamuhizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareleradına tespit ve tescil edilir"; (c) bendinde, "İmarmevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa vearaziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adasıveya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veyabinasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veyaDevletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerlebirleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya,yapıları yeniden doğan imar ada veya parseli içindekalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğerhisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyetiesaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescilişlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılıKamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşinödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapusicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir…”hükmü; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun “İdari dava türlerive idari yargı yetkisinin sınırı”başlığını taşıyan 2. maddesinin 1.fıkrasında ise, “İdari dava türleri şunlardır: a) (İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” hükmü Yer almıştır. Dava dosyasınınincelenmesinden, davacıların Mamak İlçesiTürközü Mahallesi 36810 ada 1 parsel nolutaşınmazın malikiyken, taşınmazın imaruygulaması nedeniyle park alanı içindekaldığından bahisle aynı yer 51920 ada 3 parsel nolutaşınmazdan pay verilmek suretiyleçıkarıldığı, ancak taşınmazüzerindeki ruhsatsız binanın yıktırılmasıkararı nedeniyle 150.000 TL tazminatın ödenmesine kararverilmesi istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Buna göre,uyuşmazlığın, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun"Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18, 2981 sayılı Yasanın 10/b ve 10/c maddeleri uyarınca tesisedilen imar uygulaması işlemlerinden kaynaklandığıaçıktır. Bu durumda, idarece kamu gücükullanılarak, resen ve tek yanlı biçimde tesis edilen uygulamaişlemlerinden kaynaklanan zararın tazminine ilişkin bulunandavanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesigerekmektedir. Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Ankara 23.Asliye Hukuk Mahkemesinin,davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin26.10.2017 tarih ve E:2016/531 sayılı kararınınkaldırılması gerekmiştir. S ON U Ç : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileAnkara 23.Asliye Hukuk Mahkemesinin, davalı vekilinin görevitirazının reddine ilişkin 26.10.2017 tarih ve E:2016/531sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 26.02.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy