T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 87
KARAR NO : 2018 / 122
KARAR TR : 26.02.2018
ÖZET : Sigortalı aracın uğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesi istemiyle açtığı davanın, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi gözetildiğinde, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : A.A. TürkSigorta A.Ş Vekili : Av. M.N.K. Davalı : İzmitBelediye Başkanlığı Vekili : Av. S.G. O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili nezdinde kaskosigortalı 41 AS.... plakalı aracın İzmit ÖmerağaMah. İstiklal Caddesinden Abdurrahman Yüksel Caddesineçıkış yapmak isterken yolun giriş kısmınageldiğinde aniden zeminden yukarı doğru çıkanotomatik bariyerin aracın ön sağ teker alt kısmınavurması sonucu sigorta hasarlandığını, bu hususunmahallinde zabıta ve kolluk birimlerince tutulan tutanaklarla da tespitedildiğini, davalının sorumlu olduğu yoldaki otomatikbariyerin açık olması gereken saatte kendiliğindenhareket ederek havaya kalkması nedeniyle davalının %100oranında kusurlu olduğunu, ekspertiz raporu ile 3.010,00-TL hasartazminatı ödendiğini, bu nedenle 3.010,00.-TL maddi tazminatınödeme tarihi olan 25/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek avansfaizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır. KOCAELİ 3. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 20.12.2016 gün ve E:2016/343, K:2016/448sayılı; "...Taraf delileri toplanmış,bilirkişilerden raporlar temin edilmiş, toplanan delillere vetüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce 13/11/2014 gün ve2013/928 E. - 2014/843 K. sayılı karar ile "...DavanınKABULÜNE, 3.010,00-TL alacağın ödeme tarihi olan 25/12/2012tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdantahsili ile davacıya ödenmesine...” karar verilmiştir. Mahkememizce verilen karar Yargıtay17. H.D.'nin 02/05/2016 gün ve 2015/17735 E. - 2016/5305 K.sayılı kararı ile "Karayolları Trafik Kanunu 10.maddesine göre yapım ve bakımından sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakve Belediyeler Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca, kanunlarınbelediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiğibütün işleri yürütmek belediyelerin görevleriarasındadır. Belediyelerin bu mecburi kamu görevidolayısıyla meydana gelen zararlar, hizmet kusuru sonucudoğmuş zararlardan sayılacağından, bu türtazminat davalarının çözümlenme yerinin de idariyargı mercii olması gerekir. Bu itibarla, idari yargıgörevli olduğundan mahkemece HMK 114/2 maddesi gereğinceyargı yolunun caiz olmaması nedeniyle HMK 115/2 maddesigereğince davanın dava şartı yokluğundan usuldenreddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerekyazılı şekilde hüküm kurulması doğruolmamış, bozmayı gerektirmiştir..." şeklindegerekçe gösterilerek hükmün bozulmasına kararverilmiştir. Mahkememizce 20/12/2016 günlücelsede anılan bozma ilamı usul ve yasaya uygun olduğundan,uyulmasına karar verilmiştir. Açılan dava,sigortalılarına ödenen hasar bedelinin rücuen tazminiistemine ilişkindir. Yerleşmiş Yargıtayİçtihatlarında da (Yargıtay 17. H.D.'nin 09/12/2013gün ve 2013/17422-17378 E.K. sy.kr. v.s.) benimsendiği veuyulmasına karar verilen bozma ilamında açıklandığıüzere, idare aleyhinde her türlü eylem ve işlemleri veyahizmet kusurundan dolayı açılacak davalara bakmaya İdareMahkemeleri görevli olduğu" gerekçesiyle davadilekçesinin yargı yolu nedeniyle usulden reddine dair verdiğikarar tarafların istinaf yoluna başvurmaması üzerine15.12.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez aynıtaleple idari yargı yerine müracaat etmiştir. KOCAELİ 2. İDAREMAHKEMESİ: 03.01.2018 gün ve 2017/1668 Esas sayılı;"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 10. maddesindeBelediyelerin görev ve sorumlulukları şu şekilde sıralanmıştır;"1. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu yollarıtrafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmak, 2. Gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafikışıklı işaretleri, işaret levhaları koymakve yer işaretlemeleri yapmak, 3. Karayolu yapısında veüzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirlerialmak, aldırmak ve denetlemek, 4. Karayolunda trafik için tehliketeşkil eden engelleri gece veya gündüze göre kolayca görülebilecekşekilde işaretlemek veya ortadan kaldırmak, 5. Yolyapısı veya işaretleme yetersizliği yüzündentrafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, yetkililerce teklifedilen tedbirleri almak, 6. Çocuklar için trafik eğitimtesisleri yapmak veya yapılmasını sağlamak, 7. Bu Kanun vebu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilendiğer görevleri yapmak." Aynı Kanunun 110. maddesinde;"işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." hükmübulunmaktadır. Dava dosyası ve UYAPkayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacı şirkettarafından, kasko sigortalı 41 AS.... plakalı aracınKocaeli İli, İzmit İlçesi, Ömerağa Mahallesi,İstiklal Caddesi'nden Abdurrahman Yüksel Caddesi'neçıkış yaparken zeminden yukarıya doğruçıkan otomatik bariyerin aracın ön sağ teker altkısmına vurması sonucu idarenin hizmet kusuru ve hukukaaykırı eylemi nedeniyle fazlaya ilişkin haklarınınsaklı kalmak kaydıyla şimdilik hasarlanan araçiçin ödenen 3.010,00 TL hasar tazminatının ödenmetarihi olan 25/12/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birliktetazminine karar verilmesi istemiyle Kocaeli 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeaçılan davada, Mahkeme'nin 13/11/2014 tarih ve E:2013/928;K:2014/843 sayılı kararı ile davanın kabulüne kararverildiği, bu kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 02/05/2016tarih ve E:2015/17735; K:2016/5305 sayılı kararı ilebozulduğu, bozma kararı gereği anılan Mahkeme'nin20/12/2016 tarih ve E:2016/343; K:2016/448 sayılı kararı iledavanın görev yönünden reddine karar verildiği,iş bu kararın da tarafların kararı temyiz etmemesiüzerine 15/12/2017 tarihinde kesinleştiği, iş bukararın kesinleşmesi üzerine Mahkememizde bakılandavanın açıldığıanlaşılmaktadır. Dava, davalı idarenin sorumluluksahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen zararın davalı Belediyeden rücuantazmin edilmesi istemiyle açılmıştır. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu" görüşüyle 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bukonuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesinekarar vererek 23.01.2018 tarih ve 2017/1668 esas sayılı üst yazısıile görev uyuşmazlığının giderilmesi içinMahkememize başvurmuş, Mahkememizde 01.02.2018 tarihinde kaydagirmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 26.2.2018 günlü toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı idarenin sorumluluksahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen maddi hasar bedelinin davalı idaredenrücuen tazmin edilmesi istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunlarınuygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları vebunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı, 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanlarıdâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıdagörülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bufıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. 2918 sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2,125 ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Kocaeli 2. İdare MahkemesininBaşvurusunun Kabulü ile Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin20.12.2016 gün ve E:2016/343, K:2016/448 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile, Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 20.12.2016 gün veE:2016/343, K:2016/448 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 26.02.2018 gününde Üye TurgayTuncay VARLI’nın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI KARŞI OY 03.11.2015 tarih ve 29521sayılı Resmi Gazetede yayımlanan UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671sayılı kararında belirtilmiş olan düşüncedoğrultusunda sayın çoğunluğungörüşüne katılamıyorum. 26.02.2018 ÜYE Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy