T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/96
KARAR NO : 2018/72
KARAR TR: 26.02.2018
ÖZET : 2918 sayılı Kanun’un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : H. K.
Davalı : Denizli Valiliği
O LA Y : Denizli Valiliği Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğünce yapılan denetim sırasında,20 S 0996 plaka sayılı aracın yasa dışıtaşımacılık yaptığının ve kullanırşekilde takoğraf bulundurmadığının tespitedildiğinden bahisle, sürücü belgesi sahibi MusaTürkseven adına 12.10.2017 gün ve ID-064852 seri-sırasayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun Ek 2/3, 31/1-b.madde ve fıkralarıuyarıncasırasıyla 2.628,00 TL ve 427 TL olmak üzere toplam olarak 3.055TL idari para cezası verilmiştir.
Araç sahibi davacı Himmet Kaynak ile Musa Türkseven, idaripara cezasının iptal edilmesi istemiyle adli yargı yerineitirazda bulunmuşlardır.
DENİZLİ 2. SULH CEZA HAKİMLİĞİ:27.12.2017 gün ve E:2017/4115, K:2017/4115 sayı ile; idari para cezasıile birliktearaç men tutanağı da düzenlenmişolduğundan, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8.maddesine göre idari yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idariyargının görev alanına giren kararın da verilmişolması nedeniyle yapılan başvuru konusunda karar vermegörevinin idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiylebaşvurunun görev nedeniyle reddinekarar vermiş, verilen kararitiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Bu kez, davacı, Himmet Kaynak, 12.10.2017 gün ve ID-064852seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası KararTutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun Ek 2/3. Madde ve fıkrası uyarınca MusaTürkseven adına verilen 2.628,00 TL tutarındaki idari paracezasının iptal edilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DENİZLİ İDARE MAHKEMESİ: 25.1.2018 gün veE:2018/81 sayı ile; sadece idari para cezasının iptal edilmesiistemiyle açılan davanın 2918 sayılı Kanun ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde yer alandüzenleme nedeniyle çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasınave davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiş, davadosyası, aynı Mahkemenin 30.1.2018 tarih ve E:2018/81sayılı üst yazısı ile Mahkeme-mizegönderilmiş olup, 5.2.2018 tarihinde kayda girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 26.02.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görev uyuşmazlıklarının‘hukuk uyuşmazlığı’ sayılmasıgerektiği sonucuna varılmaktadır. Uygulanması idariorganlara bırakılan cezalar, adli nitelikteolmadığından, bunlar hakkında yapılan itirazlar ya daaçılan davalar ‘ceza davası’ olaraknitelendirilemezler. İdari niteliklerinden dolayı bu davalarailişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği...” açıkça belirtilmiştir. Budurum gözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinegöre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, 12.10.2017 gün ve ID-064852seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası KararTutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun Ek 2/3. madde ve fıkrasıuyarınca verilen2.628,00 TL tutarındaki idari para cezasının iptali istemiyledavacı Himmet Kaynak tarafından açılan davayönünden oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi .
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918 sayılı Kanun’un Ek 2. maddesininüçüncü fıkrası uyarınca verilen idari paracezasının kaldırılması istemiyleaçılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Araçların tescil edildikleri amacındışında kullanılması”başlığı altında düzenlenen Ek 2. maddesi,üçüncü fıkrasında, “(Ek fıkra:31/5/2012-6321/3 md.) İlgili belediyeden izin veya ruhsatalmaksızın, belediye sınırları dâhilinde ticariamaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine,bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerinsorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasıüç kat olarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren biryıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanır.Ayrıca, araç her defasında altmış gün süreile trafikten men edilir” hükmü yer almış iken,Anayasa Mahkemesi 9.4.2015 tarih ve 29321 sayılı ResmiGazete’de yayımlanan, 11.9.2014 gün ve E:2014/52, K:2014/139sayılı kararı ile, fıkrada yer alan “araçsahibine” ibaresi ile “Ayrıca, araç her defasındaaltmış gün süre ile trafikten men edilir”cümlesinin araç sahibi yönünden iptaline kararvermiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılıYasa’nın 116. maddesi kapsamında araç tescilplakasına göre düzenlenenler dışında trafikzabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşıaçılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; bu Yasada gösterilen adli cezalarahükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangibir atıfta bulunulmamış olması karşısında vegöreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargınıngörev alanında görmüştür.
30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğişik3. maddesinde ise, “(1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezasıveya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır.”; Kanunun “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ise “idaripara cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.” düzenlemeleriyer almıştır.
Bu düzenlemelere göre;Kabahatler Kanunu’nun,idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğerKanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemedeaçılmış, bu sırada yapılan bir kanundeğişikliği ile görevsiz mahkeme o dava içingörevli hale gelmiş ise, mahkeme, artık görevsizlikkararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiğiiçin) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafikpara cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralıbendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Denizli İdare Mahkemesi’nceyapılan başvurunun kabulü ile, Denizli 2. Sulh CezaHakimliğince verilen 27.12.2017 gün ve E:2017/4115, K:2017/4115sayılı görevsizlik kararının; davacı Himmet Kaynaktarafından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nunEk 2/3. madde ve fıkrasıuyarınca verilen 2.628,00 TLtutarındaki idari para cezasının iptali istemiyleaçılan dava yönünden kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Denizli İdareMahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Denizli 2.Sulh Ceza Hakimliğince verilen 27.12.2017 gün ve E:2017/4115,K:2017/4115 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ davacıHimmet Kaynak tarafından 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun Ek 2/3. madde ve fıkrasıuyarınca verilen2.628,00 TL tutarındaki idari para cezasının iptali istemiyleaçılan dava yönünden KALDIRILMASINA, 26.02.2018gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZER AKSU TÜRE
Üye Üye Üye
Alaittin Ali Süleyman Hilmi Turgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
Full & Egal Universal Law Academy