T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/58
KARAR NO : 2018/109
KARAR TR: 26.02.2018
ÖZET :Sigortalı aracın uğradığı hasarı ödeyen sigorta şirketinin, zararın idarece giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K ARAR
Davacı : A..Sigorta A.Ş.
Vekili : Av. E.T.y
Davalı :1-Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. S.Ç. Ö.
2-Batman Belediye Başkanlığı
Vekili : Av.M.E. B.
O L A Y:Davacıvekilidavadilekçesindeözetle;müvekkilişirketesigortalı72DF ... plakalı aracın 14.7.2012-14.7.2013 tarihleri arasındageçerli olmak üzere kasko sigortası kapsamındasigortalattığını, 25.8.2012 tarihinde, Batman İli,TPAO Caddesi Beyaz Şato karşısında, TPAO Caddesinikullanarak Siirt istikametinde Oduncular Caddesine dönmek isteyen 72 DF... plakalı araç sürücüsü E. V.'ınaracının ön tampon kısımları ve altkısımları ile yol yüzeyinden yaklaşık 20 cmyüksek olan rögar kapağına çarpması sonucumaddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu trafikkazasında yolun yapım, bakım ve güvenliğinden sorumlukurum ve kuruluşun kusurlu bulunduğunu, yapılan ekspertizsonucunda sigortalı araçta KDV hariç 27.849,19 TL hasarmeydana geldiğini, KDV dahil 32.862,04 TL hasar bedelinin 7.1.2013tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalısınaödendiğini, müvekkili şirketin Karayolları GenelMüdürlüğü ile Batman BelediyesiBaşkanlığına yazılı müracaat edereködenmesini talep ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkinhaklarının saklı kalması kaydıyla 32.862,04 TLtazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avansfaizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilentahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
BATMAN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.12.2013 günve E:2013/276, K:2013/747 sayı ile, davanın hizmet kusuru nedeninedayalı tazminat davası niteliğinde olduğu ve hizmetkusurundan kaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine tam yargıdavasının idari yargı yerinde açılmasıgerektiği gerekçesiyle, dava dilekçesinin görevyönü nedeniyle reddi ile mahkemelerinin yargı yolu nedeniylegörevsizliğine karar vermiş, bu karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi: 28.3.2016 gün veE:2016/2115, K:2016/3824 sayı ile, davalılar yönünden redsebebi aynı olduğundan, davalılar lehine tek vekaletücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu gibiayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin doğruolmadığı bozma sebebi ise de, bu konudakiyanılgının giderilmesi yargılamanıntekrarını gerektirmediğinden, 6100 Sayılı HMK'nin 3.maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
BATMAN İDARE MAHKEMESİ: 13.6.2017 gün ve E:2016/947, K: 2017/835 sayı ile, 2918 sayılı Yasanın 110.maddesi uyarınca, Karayolları Trafik Kanunundan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceği öngörülmüşolup, dava konusu tazminata sebep olan hasarın da, karayolunda meydanageldiği anlaşıldığından, bu davanın adliyargıda görülmesi gerektiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle, davanın 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine, bu karara karşıdavacı ve davalı Karayolları GenelMüdürlüğü vekili tarafından istinaf istemindebulunulmuştur.
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Dördüncüİdari Dava Dairesi: 14.11.2017 gün ve E:2017/2842, K:2017/2600sayı ile, karar hukuka uygun bulunduğundan, istinafbaşvurularının reddine kararvermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle Batman İdareMahkemesine vermiş olduğu 5.12.2017 tarihli dilekçesiyleUyuşmazlık Mahkemesine Başvurulmasını talep etmişolmakla, Batman İdare Mahkemesinin 5.1.2018 tarih ve E:2016/947sayılı üst yazısı ile Mahkememizegönderilmiş olup, 15.1.2018 tarihinde kayda girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 26.02.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, adli ve idariyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, sigortalı aracın uğradığıhasarı ödeyen sigorta şirketinin, zararın idarecegiderilmesi isteminden ibaret bulunan bir rücuen tazminatdavasıdır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukukisorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veyaşubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acenteninbulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde deaçılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, dava dosyasında mevcut bilgi vebelgelerin incelenmesi sonucunda; Şirkete sigortalıvasıtanın geçirdiği trafik kazası neticesindehasarlandığı, bahis konusu olay neticesinde vasıtada maddihasarın meydana geldiği; tespit edilen hasar bedelinin sigortalıvasıta sahibine ödendiği, olayın meydana gelişindedavalı idarenin yol kusurunun tespit edildiği, meydana gelen hasarnedeniyle sigortalısına tazminat ödeyen şirketin kusurnispetine göre avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyledavanın açılmış olduğuanlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayırımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Bu durumda,2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen 11.12.2013 gün ve E:2013/276, K:2013/747 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Batman 1. AsliyeHukuk Mahkemesince verilen 11.12.2013 gün ve E:2013/276,K:2013/747sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.02.2018 gününde, Üye Turgay Tuncay VARLI’nınKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZER AKSU TÜRE
Üye ÜyeÜye
Alaittin Ali Süleyman HilmiTurgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
KARŞIOY
3.11.2015 tarih ve 29521 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 28.9.2015 gün veE:2015/670, K:2015/671,E:2015/580 K:2015/592sayılı kararlarındabelirtilmiş olan düşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum.26.02.2018
ÜYE
Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy