T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018/114
KARAR NO : 2018/99
KARAR TR: 26.02.2018
ÖZET: Davacının Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Gençlik ve Çocuk Şube Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Gençlik Merkezi’nde sözleşmeli el sanatları öğretmeni olarak görev yapmakta iken iş akdinin feshedilmesi nedeniyle, çalışma süreci boyunca işçilik haklarının tam olarak ödenmediği iddiası ile eksik ödenen kıdem tazminatı alacağı ile manevi tazminatın faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : N. Pi
Vekili : Av.İ. M. K.
Davalı : AnkaraBüyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. M. A.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Müvekkilinin 23 Mart 2009 - 29 Şubat 2016 tarihleriarasında, davalı Ankara Büyükşehir Belediyesi SosyalHizmetler Dairesine bağlı merkezlerde "sözleşmeli elsanatları öğretmeni" olarak kesintisizçalıştığını, işe girdiğidönemden itibaren 2 yıl süre ile Yenimahalle Aile YaşamMerkezi’nde daha sonra Ulus Gençlik Merkezi'nde 4 yıl, sonbir yıllık dönemde kendi isteği dışındasık sık yapılan atamalar, fiziksel şiddet, hakaret,kötü muamele ve psikolojik baskılarla sistematik ve uzunsüreli olarak uygulanan “mobbing”e maruzkaldığını, çalışma yerinin sıksık değiştirildiğini, mobbing amaçlı atamalarve olaylar zincirinin kuruma bağlı Yenimahalle GençlikMerkezi'ne gönderilmeyle başladığını,ardından Birlik Mahallesi Bilgi Erişim Merkezine daha sonraVarlık Şefkat Evine yollandığını ve son olarak daElmadağ ilçesindeki bir başka birime atandığını,fiziksel kötü çalışma şartlarınınolduğu ortamdaçalıştırıldığını, amirikonumunda bulunan kişinin "seni o odadançıkartmayacağım, kafayı sıyırana kadarorada kalacaksın", "kapıyı açarken niyegıcırdatıyorsun", "buradaki tuvalet ve lavabolar bizeaittir. Sen çatı katındakini kullanacaksın”,"beni görünce ayağa kalkacaksın, sen ayaktadurmayı seversin" gibi sözlerine maruzkaldığını, yine amiri konumundaki kişi ve 3çalışma arkadaşının fizikselsaldırısına maruz kaldığını vesaldırıya ilişkin ceza yargılamasının Ankara 43.Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2015/825E sayılı dava dosyası ilederdest olduğunu, amir konumundaki kişinin de kötümuamelelerine maruz kaldığını, psikolojik tacizkapsamında hakkında çıkarılan yersiz dedikodular,çalışma arkadaşları tarafındandışlanma ve amir tarafından azarlanma ile toplumdan veçalıştığı yerden soyutlandığını,kendine güven duygusunu yitirdiğini ve günlükyaşamdaki ilişkilerinde problem yaşamayabaşladığını, istifa etmekten başkaçaresinin kalmadığını, Ankara 16.Noterliği’nin 04.04.2016 tarih ve 06819 yevmiye no.lu ihtarnamesiylekıdem tazminatının ödenmesi talebinde bulunduğunu,haklı nedenle iş akdini 29.02.2016 tarihinde feshettiğini beyanve iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla müşterek ve müteselsilen 10.000,00.-TL manevi200,00.-TL kıdem tazminatıniş akdinin feshi tarihinden itibarenyasal faizden az olmamak üzere bankalarca uygulanan en yüksek faiziile birlikte davalıdan tahsili istemiyleadli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 24. İŞ MAHKEMESİ : 11.5.2017 gün veE:2016/1245, K:2017/275 sayı ile, davacının Sosyal GüvenlikHukuku yönünden çalışmış olduğudönemlerde sigortalı olması ve sigorta primlerininyatırılması yasal bir zorunluluk olup, işsözleşmesi ile çalıştığınıgöstermediği; böylelikle davacının işçiolmadığı, statü hukukuna bağlıçalıştığıanlaşıldığından mahkemeleriningörevsizliğine, davanın İdari yargının görevalanına girmesinden dolayı HMK 114/b ve HMK 115/2 maddesigereğince yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA 16. İDARE MAHKEMESİ: 28.12.2017 gün veE:2017/2515 sayı ile, davacının statüsü dikkatealındığında ve iş mevzuatından kaynaklanantalepleri gözetildiğinde; uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiylemahkemelerinin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceyekadar yargılamanın ertelenmesine karar vermiş, aynımahkemenin 24.1.2018 tarih ve E:2017/2515 sayılı üstyazısı ile Mahkememize gönderilmiş olup, 12.2.2018tarihinde kayda girmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Nuri NECİPOĞLU’nun Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Suna TÜRE, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 26.02.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının Ankara Büyükşehir BelediyesiSosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Gençlik veÇocuk Şube Müdürlüğü bünyesindefaaliyet gösteren Gençlik Merkezi’nde sözleşmeli elsanatları öğretmeni olarak görev yapmakta iken işakdinin feshedilmesi nedeniyle, çalışma süreci boyuncaişçilik haklarının tam olarak ödenmediğiiddiası ile eksik ödenen kıdem tazminatı alacağıile manevi tazminatın faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesiistemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının2009-2016 yılları arasında Ankara BüyükşehirBelediyesi Sosyal Hizmetler Dairesinde sözleşmeli el sanatlarıöğretmeni olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ve kötü muamelegördüğü nedeniyle manevi tazminat ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen kıdem tazminatının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Ankara 16. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Ankara 24. İş Mahkemesince verilen11.5.2017 gün ve E:2016/1245, K:2017/275 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 16. İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 24. İşMahkemesince verilen 11.5.2017 gün ve E:2016/1245, K:2017/275sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.02.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Nuri Şükrü Mehmet Suna
NECİPOĞLU BOZER AKSU TÜRE
Üye ÜyeÜye
Alaittin Ali Süleyman HilmiTurgay Tuncay
ÖĞÜŞ AYDIN VARLI
Full & Egal Universal Law Academy