T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 798
KARAR NO : 2018 / 29
KARAR TR : 29.01.2018
ÖZET : İdari nitelikteki sözleşmenin feshinden doğan uyuşmazlığın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S. S. H. A.Ş Vekili :Av. S.U. Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Vekili :Av.C.K. (Adli Yargı) Av. K.K.-Z.Ö.(İdari Yargı) O L A Y :Davacı vekili; Ö. M. P. İzmir Hastanesi ismiyle davacışirket ile İzmir Üniversitesi arasında afiliasyongerçekleştirilerek davalı kurumla 10.11.2014 tarihindengeçerli olmak üzere "Sosyal Güvenlik Kurumu/VakıfÜniversitesi ile Afiliye Hastane Sağlık HizmetleriProtokolü" imzalandığını, söz konusu protokolündavalı Kurum Başkanlık Makamının 29.05.2015 tarihlioluruyla 01.06.2015 tarihi itibariyle feshedildiğini ve hastanenin talebihalinde 2012 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu ÖzelSağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık HizmetiSatın Alım Sözleşmesi imzalanabileceğinin bildirildiğinibelirterek, İzmir Üniversitesi M. P. Hastanesi tabela adlıtesisin sözleşmesinin 01.06.2015 tarihi itibariylesonlandırılacağına ilişkin 01.06.2015 tarih ve 8105774sayılı kurum işleminin iptali istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır. KARŞIYAKA1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:11.11.2015 gün ve E:2015/327 K:2015/470sayılı kararı ile “Uyuşmazlık kurumişleminin iptali istemine ilişkindir. Davacı ile davalıkurum arasında Vakıf Yüksek Öğretim Kurumları ileÖzel Hastanelerin İşbirliğine İlişkin Usul veEsaslar çerçevesinde afıliasyon protokolüimzalandığı görülmüştür. Dosyada mevcutYükseköğretim Kurulu Başkanlığının,28/05/2015 tarihli genel kurul toplantısı ile vakıfyükseköğretim kurumları ile özel hastanelerarasında tıp, diş hekimliği ve diğer sağlıkbilimleri alanında, eğitim-öğretim araştırma,uygulama ve sağlık hizmeti sunumu amacıyla yapılacakişbirliğine ilişkin usul ve esaslara dair YükseköğretimGenel Kurulunun 19/04/2012 tarih ve 480 ve 481 sayılıkararlarını yürürlükten kaldırdığıgörülmüştür. Bu hususun ilgililere hemen bildirilmesiistenmiş olup, Medula sistemi üzerinden 01/06/2015 tarihi itibariyleişlem yapılmayacağına ilişkin duyuruların sistemeyüklendiği ve İzmir ÜniversitesiRektörlüğüne 02/06/2015 tarih 29896 sayılıyazı ile bildirildiği görülmüştür. Davacıtarafından, her ne kadar taraflar arasında imzalanan afiliasyonprotokolünün fesih şartlarına ve şeklineuyulmadığı iddia edilmekte ise de, davaya konu işlem, SGKnun üniversite hastaneleri ile imzaladığı protokolünkendileri tarafından feshine ilişkin olmayıp, YÖK nunaldığı kararın sonucu olduğundan fesihkoşullarının irdelenmesi gerekmemektedir. YüksekÖğretim Kurulu Başkanlığının 28/05/2015tarih 2013.9.306 sayılı Genel Kurul Kararı ile vakıföğretim kurumları ile özel hastanelerinişbirliğine ilişkin esasları belirleyen 2.maddede yer alan"sağlık hizmetlerinin sunumu, bu hizmetlerin belgelendirilmesive geri ödeme açısından SağlıkBakanlığı ve SGK. nun vakıf üniversite hastaneleri veözel hastaneler ile ilgili mevzuatı uygulanır"hükmü ile 4. Madde hükmükaldırılmıştır. Buna göre, 19.04.2012 tarih ve2012.8.481 sayılı usul esaslarının iptali nedeniylegeçersiz kalmış ve Yükseköğretim hizmetisunucularının yeni usul esaslarına uygun olarak 12.06.2015 Cumamesai bitimine kadar protokollerini yeniden düzenleyerekBaşkanlıklarına gönderilmesi talep edilmiştir. Özelsağlık hizmeti sunucularının işbirliği ve ortakkullanım protokollerinin yürürlüktenkaldırılması, SGK ile imzalanan protokollerindayanağını da ortadan kaldırdığından, sağlıkhizmeti sunucularının üniversite hastanesi niteliği ortadankalkmış ve SGK tarafından bu niteliği nedeniyle davacıile imzalanan "Sosyal Güvenlik Kurumu/Vakıf Üniversitesi ileAfiliye Hastane Sağlık Hizmetleri Protokolleri degeçerliliğini yitirmiştir YükseköğretimKurulunun 03.06.2015 tarih 85260334-1-01.99/80 sayılıyazısı ile de davacıya yeni usul esaslarına uygun olarak12.06.2015 Cuma mesai bitimine kadar protokollerini yeniden düzenleyerekBaşkanlıklarına gönderilmesi talebi iletilmiştir. Tüm dosyakapsamı taraf dilekçeleri birlikte değerlendirildiğinde,iptali istenen işlemin idari bir karardan kaynaklandığı,YÖK tarafından alınan kararın sonucu olarak davalıkurumun davaya konu işlemi gerçekleştirdiği, bu durumdaYüksek Öğretim Kurumu kararınınkaldırılması için dava açılmasıgerektiği, mevcut işlemin bu karara bağlı olduğu, davatarihinde alınmış bir yürütmenin durdurulmasıkararının da mevcut olmadığı, bu hali ile yargıyolunun caiz olmadığı” gerekçesiyle İdariYargı yerinde görülmesi gerektiğinden HMK 114/1 ve HMK nun115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermiş, temyizedilmeyen kararın 23/12/2015 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 12.İDARE MAHKEMESİ: 18.09.2017 gün ve E:2017/2835 sayılıkararıyla; “…5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu'nun 73. maddesinin birincifıkrasında; bu Kanuna göre sağlık hizmetlerinin, Kurumile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlıkhizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeleryoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmetisunucularından satın aldıkları sağlık hizmetigiderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanacağı, 101.maddesinde ise; bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceğidüzenlenmiştir. Dosyanınincelenmesinden, dava konusu 1.6.2015 tarihli işlemin iptali istemiyletarihinde Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılandavada anılan Mahkemenin 11.11.2015 tarih ve E:2015/327, K:2015/470sayılı kararıyla idari yargının görevliolduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, bu kararüzerine 12.11.2015 tarihinde İzmir 6.İdare Mahkemesinde davaaçıldığı, nitekim adli yargı yerince verilenkararın temyiz edilmeyerek 23.12.2015 tarihinde kesinleştiği,İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce(Kemeraltı Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi yetkili tabibitarafından imzalanan) tesis edilen dava konusu işlemin Ankara'dabulunan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca tesisedildiği belirtilerek ve işlemi tesis eden merci kuralınagöre İzmir 6.İdare Mahkemesinin 24.2.2016 tarih ve E:2015/48,K:2016/119 sayılı kararı ile yetki yönündendavanın reddine karar verilerek dosyanın Mahkememiz 2016/1124sayılı esasına kaydedildiği, YükseköğretimKurulu tarafından alınan 19.04.2012 tarih, 2012.8.481 sayılıkararla “Vakıf Yükseköğretim Kurumlan İleÖzel Hastanelerin İşbirliğine İlişkin Usul veEsaslar” ın belirlendiği, bu usul ve esaslara dayanarakdavacının sahibi olduğu şirkete ait özel hastane ileİzmir Üniversitesi arasında 10.11.2014 tarihinden itibarengeçerli olmak üzere (5) yıllık bir protokolünimzalandığı, bu suretle anılan hastanenin üniversitehastanesi niteliği kazandığı ve hastanede tıp vediş hekimliği lisans eğitimi ile tıpta ve dişhekimliğinde uzmanlık eğitimine başlandığı,sözkonusu hastane ile SGK arasında da “Sosyal GüvenlikKurumu/Vakıf Üniversitesi İle Afiliye Hastane SağlıkHizmetleri Protokolü ”nün imzalandığı, dahasonra YÖK Genel Kurulu’nun 28.05.2015 tarih, 2015.9.307sayılı kararıyla daha önceki usul ve esaslarıdeğiştirdiği, bu değişiklikle önceki usul veesaslarda yer alan 2 ve 4.maddelerdeki bazı hükümlerinkaldırıldığı, bunun üzerine Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı'nın 01.06.2015 tarihli oluru ileprotokolün feshedildiği, sağlık hizmeti sunucularıylayeni sözleşmelerin yapılması gerektiğininbildirildiği, davacının da yeni sözleşmeyapmadığından bahisle sağlık hizmetlerine ilişkinverilerin Kurumca toplanması ve bu verilere dayanılaraksağlık kurum/kuruluşu tarafından faturalama işleminingerçekleştirilmesi amacıyla Kurum tarafından uygulanan veişletilen elektronik bilgi sistemi olan MEDULA sistemindençıkarılması üzerine bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Olayda,sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumutarafından karşılanan kişilerin ayakta veya yatarakmuayene, tetkik, tahlil ve tedavisinin temine ilişkin olarak 5510sayılı Kanun'un 73. maddesi uyarınca davacı ile davalıidare arasında yapılması gereken protokolünyapılmaması ve eski protokolün de yürürlüktenkalkması nedeniyle davacının MEDULA sistemiylebağlantısının kesildiği anlaşılmakta olupsözleşmenin feshedilip MEDULA sisteminin kapatılmasındandoğan bu uyuşmazlığın 5510 sayılı Kanunun73. maddesinin uygulanmasından kaynaklandığı ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun 101. maddesi kapsamında değerlendirileceği,dolayısıyla yukarıda anılan Kanun hükmüuyarınca, bakılan uyuşmazlığın görüm veçözümünün Adli Yargının görevalanında olduğu sonucuna varılmaktadır. Açıklanannedenlerle, Mahkememizin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/327esas sayılı dosyasının istenilmesine” karar vererek,her iki dava dosyasını Mahkememize göndermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 29.1.2018 günlü toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacışirket ile davalı kurum arasında 10.11.2014 tarihindengeçerli olmak üzere imzalanan "Sosyal GüvenlikKurumu/Vakıf Üniversitesi ile Afiliye Hastane SağlıkHizmetleri Protokolü" nün 01.06.2015 tarihi itibariylesonlandırılacağına ilişkin 01.06.2015 tarih ve 8105774sayılı kurum işleminin iptali istemiyleaçılmıştır. Dosyalarınincelenmesinden; Yükseköğretim Genel Kurulunun 19/04/2012 tarihve 480 ve 481 sayılı kararlarına istinaden, davacı iledavalı kurum arasında 10.11.2014 tarihinden itibaren geçerliolmak üzere, Vakıf Yüksek Öğretim Kurumları ileÖzel Hastanelerin İşbirliğine İlişkin Usul veEsaslar çerçevesinde afiliasyon protokolü imzalandığı,Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının,28/05/2015 tarihli genel kurul toplantısı ile vakıfyükseköğretim kurumları ile özel hastanelerarasında tıp, diş hekimliği ve diğer sağlıkbilimleri alanında, eğitim-öğretim araştırma,uygulama ve sağlık hizmeti sunumu amacıyla yapılacakişbirliğine ilişkin usul ve esaslara dair yukarıda anılan19/04/2012 tarih ve 480-481 sayılı kararlarınıyürürlükten kaldırmasından sonra ise 01.06.2015 tarihve 8105774 sayılı davalı kurum işlemi Medula ile sitemininkapatıldığı, bunun üzerine davacı vekilinin protokolünhaksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğini ilerisürerek adli yargıya başvurduğu, Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararınınkesinleşmesi üzerine idari yargıya müracaat ettiği,Ankara 12. İdare Mahkemesinin de 2247 sayılı Yasa 19. maddekapsamında her iki dava dosyasının Mahkememizegönderilmesine karar verdiği saptanmıştır. Afiliye, bağlantılı anlamına gelmekte olup,Tıpta sıkça kullanılan kelimelerden biridir. Olaydadavacı şirkete ait Özel Medikal Park İzmir Hastanesinin,vakıf üniversitesi olarak faaliyet gösteren İzmirÜniversitesi Tıp Fakültesi ile afiliye olduktan sonra davayakonu protokolün imzalandığı belirlenmiştir. Kamuhizmetinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan malveya hizmet temini sırasında, "idarede kanunilik" ilkesigereğince idarenin belirli usul ve esaslara uyması zorunlu olup;işin sözleşmeye bağlanmasından önce geçenbu süreçte tesis edilen işlemlerin, kamu gücünedayalı, re'sen ve tek yanlı olması nedeniyle idari işlemniteliğini taşıması karşısında,yargısal denetiminin idare hukuku ilkelerine göre idari yargıyerlerince yapılacağı tartışmasızdır. İdarisözleşme, idarenin kamusal yetkisine dayanarak, kamu hizmetigerekleri ve kamu yararı nedeniyle yaptıklarısözleşmelerdir. Bunlar idarenin ayrıcalıklı veüstün, hak ve yetkilerini içerirler. İdare, busözleşme hükümlerinde tek yanlı değişiklikyapabilir ya da sözleşmenin feshine gidebilir, Bu nitelikte olmayandiğer sözleşmeler ise, genelde özel hukuk alanında,özel hukuk kurallarına göre düzenlenir. Mevcutuyuşmazlıkta, taraflar arasında imzalanan protokolde yer alanşartlara ilişkin bir değişiklik bulunmadığıgibi, şartların değişikliğinden kaynaklanan bir feshinde söz konusu olmadığı görülmektedir. Ayrıcaidare sözleşme ile tek taraflı değişiklik yapmahakkını elde etmiştir. Bu durumda protokolün idarisözleşme vasfında olduğutartışmasızdır. Bu sebeple taraflar arasındaki idarinitelikteki sözleşmenin uygulanmasından doğanuyuşmazlığın idari idari yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü idari yargı yeriningörevine girdiğinden, Ankara 12. İdare MahkemesininBaşvurusunun Reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Ankara 12. İdare Mahkemesinin 18.09.2017gün ve E:2017/2835 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 29.01.2018gününde Başkan Nuri NECİPOĞLU’nun KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Turgay Tuncay VARLI KARŞI OY Davacıvekilinin dava dilekçesine ekli olarak sunduğu 10.11.2014 tarihliSosyal Güvenlik Kurumu/Vakıf Üniversitesi ile Afiliye HastaneSağlık Hizmetleri Protokolünün 7. maddesindedüzenlenen “Protokole İlişkin Usul veEsasların” 7.10 numaralı alt maddesinde; “SHS(Sağlık Hizmeti Sunucusu yani olayımızda davacı)Kurumun tek taraflı olarak değişiklik yapma hakkına sahipolduğunu ve yapılan değişikliklere aynen uymayı kabulve taahhüt eder… …SHSprotokolün yürütümü sırasında yapılandeğişikliklerin gereğini belirlenen süreleriçerisinde yerine getirmekle ve talep edilmişse durumu kurumabildirmekle yükümlüdür. Aksi halde SHS gerekli bildirimleriyapana kadar MEDULA’ da pasif hale getirilir”hususlarına yer verildiği görülmüştür. Davacışirketin, sağlık hizmeti icra edebilmesi için Kurum ilesözleşme imzalaması gibi bir zorunlulukbulunmadığı; ancak olayda olduğu gibi, davalılardanSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınınsigortalılarına sözleşmede belirtilen hükümlerçerçevesinde sağlık hizmeti sunmayı kendirızası ile kurumla karşılıklı sözleşmeimzalayarak kabul edebileceği de açıktır. Sözleşmenin, taraflara karşılıklı olarak çeşitli hak veyükümlülükler getirdiği, tarafların serbestiradelerine dayandığı, ticari nitelikli olduğu, idareninProtokolün 7.10 numaralı alt maddesindeki yetkileri kullanmasınadavacının kendi rızasıyla onay verdiği, ayrıcaprotokolde tarafların karşılıklı fesih yetkilerininbulunduğu gibi hususlara yer verildiği görülmektedir. Bu durumkarşısında, sözleşme kamu hukukuağırlıklı değil, tarafların serbest iradesi ileoluşmaktadır. İdarenin sözleşmedeki fesih vediğer yetkilerinin karşı taraftan fazla bulunması, busözleşmenin özel sözleşme niteliğinietkilemediği gibi; kamu hizmetine ilişkin bulunsa da idareninüstün yetkilerle donatıldığı sonucunudoğurmamaktadır. Yapılan protokol, Sosyal Güvenlik Kurumutarafından sağlık yardımları karşılanan kişilereözel sağlık hizmeti sunucuları tarafından verileceksağlık hizmetlerinin koşullarını belirlediğinegöre; taraflar arasındaki sözleşmenin uygulanmasındandoğan uyuşmazlığın anılan sözleşmehükümleri ve özel hukuk kuralları uyarınca adli yargıyerinde çözümlenmesi gerekmektedir. 29.01.2018 BAŞKAN Nuri NECİPOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy