T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2018 / 18 KARAR NO : 2018 / 49 KARAR TR : 29.01.2018 ÖZET : Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında çalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Ş. Ş. Vekili : Av. İ. N. Davalı : TürkiyePetrolleri Anonim Ortaklığı GenelMüdürlüğü Vekili :Av. L. İ.B. O L A Y : Davacıvekili; davacının kapsam dışı personelstatüsünde davalı nezdinde çalışırken26.04.2006 tarihinde işten ayrıldığını, bilahareemekli olmak için müracaat ettiği Sosyal GüvenlikKurumundan kıdem tazminatı almaya hak kazandığına dairgörüş belirtilmesine rağmen, tazminatınödenmesine ilişkin davalıya yaptığıbaşvurunun reddedildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL nin 26.04.2006tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ilebirlikte davalıdan tahsili için adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 4. İŞ MAHKEMESİ:22/12/2015 tarih, E:2015/1060, K:2015/2023 sayılı kararıyla,"Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin haklı nedenlefeshedilip edilmediği buna göre davacının kıdemtazminatına hak kazanıp kazanamayacağı ile göreveilişkindir. Yapılan inceleme celp edilenkayıtlar, taraf açıklamaları ile tüm dosyakapsamından, her ne kadar davacı tarafça davalı nezdindekapsam dışı personel statüsünde çalışırkenemekli olması nedeniyle kıdem tazminatı talebiyle iş budava açılmış ise de; davalı tarafça dosyayasunulan emsal mahkeme kararları ile Yargıtay Daire ve Genel Kurulkararları, Uyuşmazlık Mahkemesi kararı da dikkatealındığında davacının kapsam dışıpersonel olması nedeniyle uyuşmazlığın idariyargı yerinde çözümlenmesi gerektiği"görüşüyle Davanın HMK 114/1-b, 115/2. Maddesigereğince yargı yolunun caiz olmaması ve idariyargının görevli olması nedeniyle USULDEN REDDİNEkarar vermiş, temyiz edilmeyen kararın 19/03/2016 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı vekili aynıgerekçelerle ve bu kez 50.000 TL tazminat istemiyle idari yargıyerine müracaat etmiştir. ANKARA 18. İDAREMAHKEMESİ:20.12.2017 gün ve E:2016/1523 sayı ile "399sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel RejimininDüzenlenmesi Ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde KararnameninBazı Maddelerinin Yürürlükten KaldırılmasınaDair Kanun Hükmünde Kararname'nin, 12.10.2017 tarihinde ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7036sayılı Kanun ile eklenen ek 3. maddesinde "Bu KanunHükmünde Kararnamenin ek 1 inci ve geçici 9 uncu maddelerinetabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu işsözleşmesi kapsamı dışındaçalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlıortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler işmahkemelerinde görülür" hükmüne yerverilmiştir. Dava konusu somut olay ile yukarıdazikredilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde,Türkiye Petrolleri A.O Genel Müdürlüğübünyesinde iş akdine bağlı kapsam dışıpersonel olarak çalışan davacı tarafından talepedilen kıdem tazminatının, iş kanunundan kaynaklananhaklardan olduğu dikkate alındığında, 399sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesiuyarınca uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Mahkememizin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve işin incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce kararverilinceye kadar ertelenmesine" karar vererek Mahkememize müracaatbaşvurmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, AlaittinAli ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay TuncayVARLI’nın katılımlarıyla yapılan 29.1.2018günlü toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 233 sayılı KHK’yetabi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ileilgilendirilmiş bir kamu iktisadi teşebbüsü olanTürkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (T.P.A.O)' da kapsamdışı personel olarak çalışmaktaykensözleşmesini tek taraflı olarak fesheden davacının hakettiğini ileri sürdüğü kıdemtazminatını tahsil etmek amacıylaaçılmıştır. Kamu iktisadi teşebbüsleri vebağlı ortaklıklarında, işveren ile sendikalararasında akdedilen toplu iş sözleşmelerinin kapsamıdışında tutulan ve bu nedenle “ kapsam dışıpersonel” olarak adlandırılan personelin, hizmetsözleşmelerine konulan yasakla sendika üyesi olamaması,yönetim kademesindeki daimi kadrolarda görev alarak işverene aityetkileri kullanması ya da görevinin özel bir önemtaşıması ve özellikle de yetkileri, ücret vediğer haklarının tayin ve takdirinin idareye ait olmasınedeniyle statüleri, asli ve sürekli görevleri genel idareesaslarına göre yürüten memur ve sözleşmelipersonel statüsüne yaklaşmakta; nitekim, 24.11.1994 tarih ve4046 sayılı Yasa’nın 22. ve Geçici 9. maddesinde deyasa koyucu tarafından, memur ve sözleşmeli personel ilebirlikte anılmaktadır. Öte yandan, 29.11.2006 tarih ve26361 sayılı Resmi Gazetede yayımlanıpyürürlüğe giren Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı Personel Yönetmeliği'nin, “Amaçve Kapsam” başlıklı 1.maddesinde,"Bu Yönetmelik,Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı daimi kadrolarındatoplu-iş sözleşmesi kapsamı dışında kalanbelirsiz süreli hizmet akdi ile çalışan personelin;tayin, nakil, terfi, kadro, çalışma esasları, sosyal,idarî, malî ve diğer özlük hakları ile disiplinyönünden tabi olacakları hükümlerikapsar."; “Dayanak” başlıklı 2.maddesinde“Bu Yönetmelik, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamuiktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun HükmündeKararname, 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu iktisadiTeşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasına Dair KanunHükmünde Kararname ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanunu hükümlerine dayanılarakhazırlanmıştır.” denilmiştir. Kapsam dışı personelinsosyal güvenlik yönünden 506 sayılı Sosyal SigortalarKanunu’na tabi kılınması veya bir kısım hak veyükümlülüklerinin 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine paralel olması ya da anılan Kanuna atıftabulunulmasının, idare ile kamu personeli olan görevlileriarasındaki idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisiniortadan kaldıramayacağı; teşebbüs veyabağlı ortaklıktaki kamu kesimi paylarının%50’nin altına düşmesi ve kuruluşun kamu kurumuniteliğini kaybetmesi halinde işveren ile personeli arasındakihukuki ilişkinin özel hukuk ilişkisi niteliğinedönüşeceği kuşkusuzdur. Olayda, 233 sayılıKHK’ye tabi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ileilgilendirilmiş bir Teşekkül olan Türkiye Petrolleri AnonimOrtaklığı (T.P.A.O); sermayesinin tamamı devlete ait,iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzerekurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür. Yapılan açıklamalarışığında Mahkememizin benzer olaylara ilişkinverdiği 1.3.1996 tarih ve 22567 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan, 22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunmayan Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da,25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37 nci maddesi ile 399 sayılı KHK nin ek 3ncü maddesi; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci ve geçici9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirilmiştir. Usul hukuku kuralları derhaluygulanırlık ilkesine tabidir. Tamamlanmış olanişlemler hariç olmak üzere yürürlüğegirdiği andan itibaren derhal uygulanır. Görev hususunun da UsulHukukunun en temel konularından biri olduğudüşünüldüğünde, Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı personel olarakçalışanların işverenleriyle aralarında işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişlere 25/10/2017 tarihinden bu yana iş mahkemelerindebakılacağı anlaşılmaktadır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Ankara 18. İdareMahkemesinin 20.12.2017 gün ve E:2016/1523 sayılıBaşvurusunun kabulü ile Ankara 4. İş Mahkemesinin22/12/2015 tarih, E:2015/1060, K:2015/2023 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 18. İdare Mahkemesinin 20.12.2017 gün ve E:2016/1523sayılı BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 4. İşMahkemesinin 22/12/2015 tarih, E:2015/1060, K:2015/2023 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 29.01.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy