T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 720
KARAR NO : 2017 / 68
KARAR TR : 20.2.2017
ÖZET : Vergi borçlusuna ait menkul malın satışı için düzenlenen ihalenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.K.
Davalı : İstanbulNakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğü
O L A Y :Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı İstanbulNakil Vasıtaları Vergi DairesiMüdürlüğü’nün satış ilamında34 NAG 89 plaka sayılı aracın satışaçıkarıldığını, satışgünü ihaleye gidildiğinde söz konusu aracın yerindeolmadığını, satışın hayali olduğunu,ihaleye fesat karıştırıldığınıbelirterek ihalenin feshine ve yargılama giderlerinin karşıtarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır. İSTANBULANADOLU 15. İCRA HUKUK MAHKEMESİ: 31/05/2016 tarih ve 2016/333 Esas,2016/317 Karar sayı ile, ‘‘…2576 sayılıBölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve VergiMahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'unö.maddesinde; genel bütçeye, il özel idareleri, belediyeve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerle,bu konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davalarıngörüm ve çözümü vergi mahkemeleriningörevleri arasında sayılmış; 5.maddesinde ise idaremahkemelerinin görev alanı, vergi mahkemelerinin görevine girendavalarla ilk derecede Danıştay’da çözümlenecekolanlar dışındaki idari davaların görüm veçözümü olarak saptanmıştır. Dava konusuişlemin, vergi dairesi tarafından yapılmış birişlem olup, vergi ile ilgili uyuşmazlık sonucunda ortayaçıkan hukuki duruma bağlılığıkarşısında, bu uyuşmazlığın mahkememizingörevi kapsamında kalmayıp 2576 sayılı Yasanın 6.maddesi uyarınca Vergi Mahkemesince çözümlenmesigerekmektedir…’’ şeklindeki gerekçesiyledavanın görüm ve çözümünde vergimahkemelerinin görevli olduğunu belirterek görevsizlikkararı vermiş, karar taraflarca temyiz edilmeksizin 05/07/2016tarihinde kesinleşmiştir. Davacı, aynıistemle bu kez vergi mahkemesinde dava açmıştır. İSTANBUL12. VERGİ MAHKEMESİ: 25/08/2016 tarih ve 2016/1978 Esas, 2016/1746Karar sayı ile ‘‘…2576 sayılı Kanun'un 6.maddesinde "Vergi Mahkemeleri; a)Genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait,vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezalan ile tarifelere ilişkin davaları, b)(a)bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsiliUsulü Hakkındaki Kanunun uygulamasına ilişkindavaları, c)Diğerkanunla verilen işleri çözümler" hükmü yeralmaktadır. Aynıyasanın 5. maddesinin 1. bendinde de; İdare Mahkemelerinin, VergiMahkemelerinin görevine giren davalar ile Danıştay daçözümlenecek olanlar dışındaki iptal davalarıile tam yargı davaları, tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinin birininyürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar ve kanunlarla verilen diğer işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır. Davadosyasının incelenmesinden; davacının, davalı idareceihalesi ilan edilerek satışa çıkarılan 34 NAG 89plaka no’lu aracı satın almak amacıyla ilanda belirtilenadrese gittiği ancak gidilen adreste ihalesi ilan edilen aracınbulunmadığı, bunun üzerine davacı tarafındansöz konusu aracın satışının vergi dairesielemanlarınca ihaleye fesat karıştırılıp hayaliolarak yapıldığı iddiası ile İstanbul Anadoluİcra Mahkemesine ihalenin feshi davasıaçıldığı, mahkemece davanınçözümünde vergi mahkemesinin görevli olduğukararma varıldığı ve bu kararın kesinleşerek bakılaniş bu dosyanın mahkememize gönderildiğianlaşılmaktadır. Bu durumda,dava konusu ihalenin feshi işleminin vergi mahkemesi görevine girenvergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlarınzam ve cezaları/ile tarifelere ilişkin bulunmadığı,idare mahkemesinin görevine giren bir işlem olduğuanlaşılmaktır. Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncadavanın görev yönünden reddine, dosyanın İstanbulİdare Mahkemesi’ne gönderilmesine…’’ kararvermiştir. İSTANBUL10. İDARE MAHKEMESİ: 23/11/2016 gün ve 2016/2077 Esas sayıile ‘‘…2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 14. maddesinin 3. bendinde, davadilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü,ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gerekenbir işlem olup olmadığı, süre aşımı,husumet ve 3 ve 5.maddelere uygun olup olmadıkları yönlerindensırasıyla incelenerek, aynı Kanunu'nun 15. maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde ise adli yargının görevliolduğu konularda, açılan davanın görevyönünden reddine karar verileceği belirtilmiştir. 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü HakkındaKanun'un 77 ila 87'inci maddelerinde menkul malların haczi vesatışı ile ilgili usuller düzenlenmiş,84'üncü maddesinin 1.fıkrasında; menkul mallarıntahsil dairesinde, köylerde ihtiyar kurullarınca hacizyapıldığı tarihin üçüncügününden itibaren üç ay içerisindesatışa çıkarılacağı, 85. maddesinde;menkul malların, tahsil dairelerinin satış mahallindeaçık artırma ve peşin para ile satılacağı,gerekli hallerde artırmanın yapılacağı yer gün vesaatin, satılacak malların nevi ve evsafının öncedenilan olunacağı, ilanın şekli, artırmanıntarzı, yeri ve gününün amme idaresinin ve borçlununmenfaatine uygun gelen şekil göz önünde tutularak alacaklıamme idaresince tespit olunacağı kuralabağlanmıştır. Anılan Kanun'un 88 ve 89.maddelerinde degayrimenkul malların haczi ve satışı düzenlenmiş,‘İhalenin neticesi, fesih ve tescil’ başlıklı99.maddesinde; "satış komisyonu tarafından gayrimenkulkendisine ihale edilen alıcı o gayrimenkulün mülkiyetiniiktisap etmiş olur. İhalenin feshi gayrimenkulün bulunduğuyerin icra tetkik merciinden şikayet yoluyla istenebilir. İhaleninilgililere tebliği tarihi şikayet için muayyen olan 7günlük müddete başlangıç sayılır.Tetkik merciinin vereceği karar 10 gün içinde temyiz olunabilir.Temyiz talebini Temyiz İcra ve İflas Dairesi tetkik eder. İhaleedilen malın değeri 50.000 Yeni Türk Lirasınıaştığı takdirde murafaa istenebilir. İhalenin feshiveya kaydın tashihi hakkında başkaca mahkemeye veya idari kazamercilerine müracaat olunamaz. Tescil için tapu dairesineyapılacak tebligat şikayet için muayyen müddetingeçmesinden ve eğer şikayet edilmişse şikayetinintacından sonra yapılır" hükmüne yerverilmiştir. Davadosyasının incelenmesinden; dava konusu işlemin iptali istemiyleönce adli yargıda dava açıldığı, budavanın İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi’nin31.05.2016 tarih ve E:20I6/333, K:2016/317 sayılı kararıylauyuşmazlığın çözümünün idariyargının görevinde bulunduğu gerekçesiyle görevyönünden reddine hükmedildiği, kararınkesinleşmesi ve anılan mahkemece dosyanın gönderilmesiüzerine idari yargıda davanın açıldığıanlaşılmaktadır. 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü HakkındaKanun'da satış, bir paraya çevirme yöntemi olaraköngörülmüştür. Bu yöntemin bütünhükümleri; satım akdinin bir türü olarakBorçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Artırmayaçıkarılan malın taliplerinden en yüksek peysürene ihale edilmesiyle tamamlanan muamelenin, kamu alacağınıntahsili için vergi dairesince yapılması satışa,idari işlem niteliği kazandırmayan; sadece cebri icra yoluylamalın mülkiyet hakkının, ihale yapılan kimseye intikalinisağlayan bir muameledir. İhalenin yapılmasından sonra feshiistenerek açılan davanın gerçek muhatabı da ihaleolunandır. Cebri artırmanın 6183 sayılı Yasayadayanılarak yapılması nedeniyle ve sözü edilen yasadamenkul malları konu edinen ihalenin feshine ilişkin davalarınhangi yargı yerinde görüleceğinin düzenlenmemişolmasına dayanılarak, idari yargı yerindeçözümleneceği kabul edilemez. Bu yüzden davanınbir idari dava olarak incelenmesine de olanak bulunmamaktadır. Yargısistemimizde adli yargı yerleri genel görevli; idari yargıyerleri ise özel görevli yargı yerleri olarak düzenlenmiştir.İdari davaların görüm ve çözümüylegörevlendirilen özel görevli idari yargı yerlerini, salt6183 sayılı Yasa'da menkul mal ihalesinin feshi davalarınınadli yargı yerinde görülmesini içeren bir düzenlemeyapılmamasına dayanarak görevli saymaya imkan yoktur. Yasayapıcının görevli yargı yerini göstermediğidurumlarda özel görevli yargı yerinin görevlisayılması için özel görevinin gerektirdiğibütün ölçütlerin varlığı gerekir. Bunedenle olayda idari yargının görevli olması içingerekli olan ölçütlerin mevcut olmadığı,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından,davaya bakmakla görevli merciin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması gerektiğisonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Ayrıca,Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 12.02.2010 tarihli ve E:2007/523, K:2010/58sayılı kararı da bu yöndedir…’’şeklindeki gerekçesiyle şeklindeki gerekçesi ile 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönündenreddine, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesiuyarınca görev uyuşmazlığıçıkarılmak üzere Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilinceyekadar davanın ertelenmesine karar vermiş ve dosya mahkememizegönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan20.2.2017 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinden 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Sinem USTA’nın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, vergiborçlusuna ait menkul malın satışı içindüzenlenen ihalenin iptaline karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanun’un, amme alacağının cebren tahsiline ilişkinikinci kısım, ikinci bölüm altında “menkulmalların haczi ve satışı”,üçüncü bölüm altında ise“gayrımenkul malların haczi ve satışı”hakkında düzenlemelere yer verilmiş olup;üçüncü bölümün sonunda yer alan 99.maddede, ihalenin feshinin gayrımenkulün bulunduğu yerin icratetkik merciinden şikayet yoluyla istenebileceğine ve ihalenin feshihakkında başkaca mahkemeye veya idari yargı mercilerinemüracaat olunamayacağına işaret edilmek suretiyle,görevli yargı yeri açıkça belli edilmişolmasına karşılık, menkul mallar hakkındaki ikincibölümde göreve ilişkin bir düzenlemeyapılmamıştır. Kamualacağının tahsili için idarece kamu gücüne dayalı,re’sen ve tek yanlı olarak tesis edilen 6183 sayılı Yasauygulamalarının, idari işlem niteliğinitaşıdığında ve yasada başka bir yargımerciinin görevlendirilmediği hallerde, kural olarak, yargısaldenetiminin idari yargı yerince yapılacağında kuşkuyayer bulunmamaktadır. Davadosyalarının incelenmesinden; vergi borçlusuna ait 34 NAG 89plaka sayılı aracın davalı İstanbul NakilVasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğütarafından haczedildiği, İstanbul Vergi DairesiBaşkanlığı’ndan verilen satış ilanındamahcuz menkul vasıtanın satış yeri, saati veusulünün gösterildiği; davacı tarafından, davalıİstanbul Nakil Vasıtaları Vergi DairesiMüdürlüğü’nün ihale günüaracı satış yerine getirmeyerek ihaleye fesatkarıştırdığı ileri sürülerek menkul malihalesinin iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmaktadır. Her ne kadaridarece yapılan menkul mal haczi ve satışı işlemlerihakkında 6183 sayılı Yasada göreve ilişkin birdüzenlemeye yer verilmemesine karşın; 6183 sayılı Yasahükümlerine göre başlatılan takibe ilişkin, kamutüzel kişiliğini haiz Vergi DairesiMüdürlüğü tarafından kamualacağının (vergi borcunun) tahsili amacıyla kamugücüne dayalı, re’sen ve tek yanlı olarakdüzenlenmiş bir idarî işlem olduğugözetildiğinde ve göreve ilişkin genel kurallaruyarınca, anılan işlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde idari yargının vergimahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümü idariyargı yerinin görevine girdiğinden İstanbul 10. İdareMahkemesi’nin başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 10. İdare Mahkemesi’ninBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 20.2.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy