T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/439
KARAR NO : 2017/4
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET : Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda oluştuğu öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.Ş.N.
Vekili :Av. T. E.
Davalılar :1- Seyhan İlçe Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. İ. S.
2- ASKİ Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü
Vekili :Av. P. K.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin01 NS 990 plaka numaralı aracının motoruna, 18.09.2014günü saat 16:30 civarında geçekleşen şiddetliyağış sonucu sokağın eğimli vealçalıp yükselen tarzda çukur oluşturacakşekilde yapılması ve altyapıçalışmalarının ve kanalizasyon sistemininyetersizliği nedeniyle sokakta oluşan su birikintisi içindengeçerken, su girmesinden dolayı aracında hasar ve değerkaybı meydana geldiği, aracının 2,5 ay servistekaldığı, yolda mahsur kaldığı, iki buçukay aracı olmadığı için gerek iş gerek özelhayatı açısından zorluklar çektiğindenbahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat ödenmesiistemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıidarelerden ASKİ Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü vekili savunma dilekçesinde davakonusu açısından görevli yargı yerinin adliyargı olduğunu ileri sürerek görev itirazındabulunmuştur.
ADANA 1. İDAREMAHKEMESİ : 21.1.2016 günve 2015/179 sayı ile, zararın kamu hizmetininyürütülmesi sırasında doğduğu nedeniyleidarenin hizmet kusuruna dayanılmış olması, zarara nedenolduğu iddia edilen eylemin abone ilişkisi kapsamında dabulunmaması karşısında, olayda kamu hizmetininyöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, hizmet kusuru veya başka nedenleidarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığınınsaptanmasını gerektireceği; bu hususlarınsaptanması ise idare hukuku ilkelerine göreyapılabileceğinden, 2577 sayılı Yasa’nın 2/1 -bmaddesi kapsamında bulunan tam yargı davasınıngörüm ve çözümünde idari yargı yerleriningörevli olduğu gerekçesiyle davalı ASKİ Genel Müdürlüğününgörev itirazının reddine karar vermiştir. DavalıASKİ Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içerisinde verdiği dilekçesi üzerine davadosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI: 2918 sayılı Kanunun 110.maddesinde yapılan değişiklikle, karayollarında meydanagelen trafik kazalarından doğan sorumluluk davalarındaaraç işletenin bir kamu kuruluşu olması halinde biledavaya adli yargı yerinde bakılması gerekeceğinden, somutolaya ilişkin davanın da özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği; bunedenle 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13 maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararvermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: Uğranıldığı ilerisürülen zarar, 2560 sayılı Kanun uyarınca kamutüzel kişisi olarak kurulmuş olan ASKİ GenelMüdürlüğünün Kanunda belirlenmiş olan kamuhizmeti niteliği taşıyan alt yapı tesisini kurma veişletme yetkisi kapsamında sunmuş olduğu hizmetin kötü işlemesi, hiç işlememesi ya da eksikişlemesi, bir başka anlatımla hizmet kusuru iddiasınadayandığından uyuşmazlığıngörümü ve çözümünün idariyargının görevine girdiği sonucunaulaşıldığı, bu nedenle 2247 sayılıYasanın 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddininuygun olacağı yönünde düşüncevermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan20.02.2017 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı ASKİ GenelMüdürlüğü vekilinin anılan Yasanın 10/2.maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve dahi 12/1.maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalıidarelerin sorumluluk sahasında kalan yolda oluştuğu önesürülen zararın tazmin edilmesi istemiyleaçılmıştır. Adana Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ASKİ),Adana Büyükşehir Belediyesinin Su ve Kanalizasyon Hizmetleriniyürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisikurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek, 2560sayılı kanun (2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş veGörevleri Hakkında Kanun, 05.06.1986 tarihli 3305 sayılıkanunun 3.maddesi ile gelen Ek 4 ve 5. maddeleri yollaması ilebütün belediyelere ait su ve kanalizasyon idaresi genelmüdürlükleri için uygulanmaktadır.) ve bu kanundadeğişiklik yapan 3009 sayılı kanunda belirtilengörevleri yerine getirmek üzere 3305 sayılı Kanunuyarınca 1996 yılında kurulmuş olup, 2560 sayılıKanunun 3009 sayılı kanunla değişik 1.maddesinin4.fıkrası uyarınca kamu tüzel kişisidir. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, 01 NS 990 plakalı aracının, 18/09/2014tarihinde Seyhan Belediyesi sınırlarındakiTürkmenbaşı Bulvarında seyir halinde ikengerçekleşen aşırı yağışlar sebebiyleoluşan su birikintisinden geçerken motoruna su girmesindendolayı araçta hasar ve değer kaybı oluştuğundanbahisle; maddi ve manevi zararın giderilmesi istemiyle davaaçıldığı anlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayrımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenininsağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Her nekadar Adana 1. İdare Mahkemesi görevlilik kararında; davaya konu zararın davalı idarelerin sorumluluksınırları dahilindeki yolun ve kanalizasyonun yapımı,bakımı ve onarımı ile trafik düzenlemesiningerektirdiği bütün işler kapsamında olmak üzere,yağmur sularının tahliyesini sağlayacakaltyapının oluşturulmaması ve gerekli önlemlerinalınmaması nedeni ile meydana gelmiş olmasını dikkate alarakdavanın kamu hizmetinin yürütülmesi sırasındakişilere verilen zararların giderilmesi kapsamında idariyargı yerinde görülmesi gerektiğini belirtmiş ise deve davaya konu olayda hizmet kusuruna dayanılmış olduğukonusunda bir tereddüt bulunmasa da; 2918 Kanun’un gerekçesi,2918 sayılı Kanun’un 110. Maddesinde herhangi bir ayrımyapılmaksızın bu kanunun uygulanmasından kaynaklanantüm sorumluluk davalarının adli yargı yerindegörüleceğinin düzenlenmiş olması ve AnayasaMahkemesi’nin yukarıda incelenen kararları bir bütünolarak değerlendirildiğinde; aynı konuya ilişkinfarklı yargı kollarında görülen davaların tek biryargı kolunda toplanması ve bu şekilde içtihatbirliğini ile usul ekonomisinin sağlanmasıamaçlandığı ve bu nedenle davaya konuuyuşmazlığın özel bir kanun olması nedeni ileöncelikli uygulanması gereken 2918 sayılıYasa’nın 110. Maddesi çerçevesinde adli yargıyerinde görülmesi gerektiği sonucunaulaşılmakla; davada idari yargının görevli olduğuyolundaki Adana 1. İdare Mahkemesi kararı yerindegörülmemiştir. Açıklanannedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’ncayapılan başvurunun kabulü ile, davalı Adana Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Adana 1.İdareMahkemesi’nin 21.1.2016 gün ve E:2015/179 sayılıkararının, 2247 sayılı Kanunun 12.maddesi gereğincemüracaatta bulunan Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü yönünden kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ iledavalı idare vekilinin görev itirazının reddineilişkin Adana 1. İdare Mahkemesince verilen 21.1.2016 gün veE:2015/179 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ 2247sayılı Kanunun 12.maddesi gereğince müracaatta bulunan AdanaSu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüyönünden KALDIRILMASINA, 20.02.2017 gününde ÜyeSüleyman Hilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY 3.11.2015 tarih ve 29521sayılı Resmi Gazetede yayımlanan UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.9.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum.20.02.2017 ÜYE Süleyman Hilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy