T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017 / 696 KARAR NO : 2017 / 745 KARAR TR : 27.11.2017 ÖZET: Yargı kararı ile tazminle yükümlü tutulan ve tazminatın tamamını ödemiş bulunan davacı tarafından, ödenen tazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın, olayda sorumlu olduğu ileri sürülen davalı idareden rücuen tahsili istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : G. S.A.Ş. Vekilleri : Av.B. Ö., Av. A. B. Davalı : Karayolları GenelMüdürlüğü Vekili : Av.M.A.Ünal Y. O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde;müvekkili şirket nezdinde sigortalı 06 … 5327 plakasayılı aracın, 07.07.2008 tarihindesürücüsünün sevk ve idaresinde iken, yol üzerindebulunan lastik parçası nedeniyle yaralamalı/maddihasarlı trafik kazası meydana geldiğini; araçta yolcuolarak bulunan M. U.’un sürekli maluliyete düçar olduğunu;adıgeçen tarafından, maluliyet tazminatı talebiylemüvekkili şirkete karşı Nizip 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2012/1113sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava sonucunda 27.12.2013 K:2013/1393 sayı ile müvekkilişirketin tazminat ödemeye mahkum edildiğini; bu kararın, Gaziantep13.İcra Müdürlüğü’nün E:2014/9278sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini; Mahkemetarafından verilen kararın, taraflarca temyiz edildiğini,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin E:2014/14026, K:2014/13894 sayılıilamı ile Yerel Mahkeme kararının davacı tarafıntemyiz itirazları yönünden bozulmasına hükmedildiğini;bunun üzerine, müvekkili tarafından karar düzeltmetalebinde bulunulduğunu, aynı Dairenin E:2015/5718, K:2015/9230sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin reddedildiğini;Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, E:2015/1245, K:2015/1265 sayı ile, Yargıtaykararına göre hüküm kurularak müvekkili şirketintazminat ödemeye mahkûm edildiğini; tüm bu kararlarüzerine, müvekkili şirket tarafından; 12.02.2014 tarihinde72.146,46-TL, 16.02.2015 tarihinde 21.774,60-TL, 14.01.2016 tarihinde124.725,18-TL olmak üzere toplam 218.646,24-TL ödeme yapılarakicra dosyasının kapatıldığını; söz konusu trafik kazasının, davalı Karayolları GenelMüdürlüğü'nün kusuru ile meydana geldiğini,müvekkili şirket ile tazminat hususunda müşterek vemüteselsil sorumluluğu bulunduğunu; söz konusu zarar vericiolayla ilgili olarak kesinleşen Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2015/1245,K:2015/1265 sayılı dosyası ile davalı tarafınkusurunun kesinleştiğinin tespiti ile, aynı zamanda İdilSulh Ceza Mahkemesi'nin E:2009/54 sayılı dosyası ileyapılan yargılama sürecinde alınan 01.10.2009 tarihli AdliTıp Kurumu raporuna göre; “...sanığın gecekaranlığında yolda bulunan lastik parçasınıçok uzaktan görmesinin mümkün olmadığı,yaklaştığında ne olduğunu tam anlamadançarpmamak için manevra yaptığı, bu şartlardameydana gelen olayda, kaplama üzerindeki bu lastikparçasının sonuç üzerinde eşdeğer orandamüessir olduğu.. " ifadeleriyle, davalınınsorumluluğundaki yol üzerinde bulunan lastik parçası iledavalının aynı derecede kusurlu olduğunun saptandığını; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 13., 14. ve devamımaddelerinde davalı Kuruluşun sorumluluğunun düzenlendiğini;anılan Kanun hükümleri, diğer ilgili mevzuathükümleri ve kesinleşmiş mahkeme ilamı ile;davalının yolda yer alan lastik parçasının kazayasebebiyet vermesi sonucu sorumlu olduğunun ispat edildiğini; Borçlar Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleriuyarınca, davalı taraf müvekkili şirket ile birliktemüteselsil ve müşterek sorumlu olduğundan, borcuntamamını ödeyen müvekkili şirketin, kusuruoranında davalıya rücu hakkı bulunduğunu; BorçlarKanununun 167.maddesinde, “(2) Kendisine düşen paydan fazlaifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğerborçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu,her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.”denildiğini; ceza yargılaması ve hukuk yargılamasındada, yolda bulunan lastik parçası nedeniyle davalınınmüşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu,kendinden fazla payını ödeyen müvekkili şirketindiğer sorumluya rücu hakkının bulunduğunu ifadeederek; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklıkalmak kaydıyla, 109.323,12-TL'nin ödeme tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle 18.2.2016 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 3.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ; 22.2.2016 gün ve E:2016/89, K:2016/52 sayı ile,“(…) Dava, sigorta şirketi tarafından ödenentazminatın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. (…) Karayollarınınyapımı iyileştirilmesi, gerekli iyileştirmelerininyapılması, Karayolları GenelMüdürlüğünün kamu hizmeti kapsamındakigörevleri arasında olup, bu görevin hiç veya gereğigibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. (Yargıtay4.Hukuk Dairesi 22/12/2011 tarih ve 2011/15251 esas, 2011/13980 karar) Davalı KarayollarıGenel Müdürlüğü bir kamu tüzel kişisi olupeylem ve işlemleri de kamusal nitelikte olan kamu hizmeti kavramıçerçevesindedir. İstemin ileri sürülüşve olayın gerçekleşme biçimine göre davanınKarayolları Genel Müdürlüğüneyöneltilmesinin nedeni, bu davalı tarafından bir plançerçevesinde gerçekleştirilen işlemisırasında yeterince özen gösterilmemesi sonucu zarara nedenolunduğu iddiasıdır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasası'nın 2/1-b maddesi gereğince butür istemlerin tam yargı davası olarak idari yargı yerindeaçılacak davada ileri sürülmesi gerekir. Görevkonusu kamu düzenine ilişkin olup mahkemelerce yargılamanınher aşamasında kendiliğinden gözetilir. Davalı KarayollarıGenel Müdürlüğünün hizmet kusuruna dayalıeyleminden dolayı açılan bu davanınçözümünde idari yargı yeri görevliolduğundan yargı yolu bakımından görevsizlik nedeniile davanın usulden reddine dair aşağıdaki hükümtesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıdaaçıklanan nedenlerle; 1-Yargı yolu caizolmadığından davanın usulden reddine…” kararvermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. Ankara16.İdare Mahkemesi; 1.6.2016gün ve E:2016/1648, K:2016/1888 sayı ile, 2577 sayılıYasanın 15/1-a maddesi uyarınca davanın yetki yönündenreddine, dava dosyasının yetkili Mardin İdare Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir. MARDİN 1.İDAREMAHKEMESİ: 26.9.2017 gün ve E:2016/2109 sayı ile,“(…) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 1’inci maddesinde ''Kanun'un amacının karayollarında, canve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu"; 2'nci maddesinde,"bu Kanun’un trafikle ilgili kuralları, şartları, hakve yükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usûlleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu Kanun'un karayollarındauygulanacağı" hükmü düzenlenmiş; 7'nci maddesindeKarayolları Genel Müdürlüğü'nün görevve yetkileri sayılmış; 13'üncü maddesinde"Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ilegörevli ve sorumlu bütün kuruluşların, karayoluyapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmakla yükümlü oldukları" kuralabağlanmıştır. Aynı Kanun'un 19.1.2011günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Kanunun 14'üncü maddesiyledeğişik 110'uncu maddesinde "İşleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundandoğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu ver mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir" hükmüne yerverilmiştir. Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı şirket tarafından sigortalanan 06 …5327plaka sayılı aracın 7.7.2008 tarihinde Nusaybin-Cizre D-400karayolunda seyir halinde iken meydana gelen trafik kazasında davalıidarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, davacı şirkettarafından, araçta yolcu olarak bulunan ve zarar gören davadışı M. U.'a ödenen tazminat miktarından, olaydamüşterek ve müteselsil sorumlu olduğu ilerisürülen davalı idarenin kusur oranına tekabül eden109.323,12-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasalfaiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle Ankara 3. Asliye HukukMahkemesinde açılan tazminat davasında verilen 22.2.2016 tarihve E:2016/89, K:2016/52 sayılı "yargı yolunun caizolmaması nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararındavacı vekili ile davalıya tebliğ edilerek taraflarca temyizyoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi üzerinebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan 2918sayılı Kanun'un değişik 110'uncu maddesi, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına, kamu ya da özelaraç olmasına veya olayın hemzemin geçitte meydanagelmesi durumlarına göre farklı yargı kollarındagörülmekte olan 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tümsorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. Söz konusu düzenlemenin gerekçesindede ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idari yargı veyaadli yargı kolları arasında uygulamada var olan yargı yolubelirsizliği giderilerek, söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesakbir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynıyargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu görülmektedir. Bu durumda; 2918 sayılıKanun'un 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110'uncumaddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin aynı Kanun hükmününiptali istemiyle yapılan itiraz başvurularında İdareMahkemelerinin davaya bakmakla görevli bulunmadığıyolundaki kararları gözetildiğinde, bahsi geçen Kanunmaddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemlerikapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgili kuralları,şartları, hak ve yükümlülükleri, bunlarınuygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları vebunların görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışmausûllerini kapsadığı, dolayısıyla meydana gelentrafik kazası nedeniyle açılacak sorumlulukdavalarının görüm ve çözümündeadlî yargının görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır. Nitekim, adli, idari ve askeriyargı kolları arasındaki görevuyuşmazlıklarını çözmekle görevli Anayasalkurum olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 2918 sayılı Kanun'un110'uncu maddesinin yürürlüğe girdiği 19.1.2011tarihinden itibaren benzer uyuşmazlıklarda istikrarlı olarakverdiği kararlarda, adli yargının görevli olduğunaişaret edilmektedir. Açıklanan nedenlerle,2247 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi uyarınca görevliyargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına, dava dosyasının Ankara 3.Asliye HukukMahkemesi'nin E:2016/89 sayılı dosyasıyla birlikteUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi'nce karar verilinceye değin davanın incelenmesininertelenmesine…” karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 27.11.2017 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, yargı kararı iletazminle yükümlü tutulan ve tazminatın tamamınıödemiş bulunan davacı tarafından, ödenentazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın, olaydasorumlu olduğu ileri sürülen Karayolları GenelMüdürlüğünden rücuen tahsili istemindenibarettir. Olayda, meydana gelen trafikkazasında araçta yolcu olarak bulunan Mahmut Uztimur tarafındanGüneş Sigorta A.Ş.ne karşı tazminat davasıaçıldığı; Mahkemece, hükmolunan tazminatınbu davanın davacısı olan anılan Şirketeyüklendiği anlaşılmaktadır. Tazminat davasına bakan Nizip1.Asliye Hukuk Mahkemesince, bozma üzerine verilen 23.12.2015 gün veE:2015/1245, K:2015/1265 sayılı kararda; davacınıniçerisinde yolcu olarak bulunduğu davalının trafiksigortacısı olduğu aracın, yolda bulunan davadışı araca ait araç lastiğine çarparak kazayasebebiyet verdiğinden de bahsedilerek davanın kabulüne kararverilmiştir. Anılan dava kapsamında, saptanan kusur vesorumluluk oranları esas alınarak davanın konusubakımından ayrım yapılmayıp zararın idare hukukuilkelerine göre idari yargı yerinde saptanmasınıngerekeceği yolunda bir görevsizlik kararı verilmediğine vehükmolunan tazminat da tamamen ödenmiş olduğuna göre;olayda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun2/1-b. maddesinde belirtilen "İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında, zarar gören tarafından açılmışbir dava yoktur. Öte yandan, ortada, Devlete,il özel idarelerine ve belediyelere ait akitten, haksız fiil vehaksız iktisaptan doğanlar dışındaki alacaklarıntahsil usulünü düzenleyen 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamınagiren bir kamu alacağı da bulunmamaktadır. Belirtilen tüm bu hususlara göre, tam yargıdavası niteliği taşımayan ve konusu bir kamualacağı olmayan rücu davasının, Borçlar Kanunuhükümlerine göre adli yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle,Mardin 1.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Ankara3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.2.2016 gün ve E:2016/89, K:2016/52 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Mardin 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileAnkara 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.2.2016 gün ve E:2016/89, K:2016/52sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,27.11.2017 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy