T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/667
KARAR NO : 2017/724
KARAR TR : 27.11.2017
ÖZET : Davacıya çıkarılan tebligatın, davalı idare çalışanı tarafından tebliği sırasında gerekli özenin gösterilmeyerek usulsüz olarak yapıldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : E.O. Davalı : Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi Vekili : Av. F.K. O L A Y :Davacı davadilekçesinde özetle; adli soruşturma ve yargılamalarsırasında davalı idare tarafından hatalı tebligatişlemleri sebebiyle uğranıldığı ilerisürülen 1.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiylealeyhine idari yargı yerinde dava açmıştır. Davalı Posta ve Telgraf TeşkilatıAnonim Şirketi vekili süresi içerisinde verdiği cevapdilekçesinde görev itirazında bulunmuştur. İSTANBUL 13.İDARE MAHKEMESİ : 19.7.2017gün E:2017/588 sayı ile, adli makamlarca, dava ya da takibin muhataplarınayapılan tebligatların doğru ve güvenli bir şekildeadrese teslimi ve bu kapsamdaki işlerin denetlenmesi PTT GenelMüdürlüğü'nün kamu hizmeti kapsamındakigörevleri arasında olduğu; özellikle adli makamlarcayapılan tebligatlarla ilgili 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 1.ve geçici 1. maddeleri ile 5584 Sayılı Posta Kanunu'nun 1. ve2. maddeleri dikkate alındığında; davalı idarenin adlitebligatlarla ilgili faaliyetleri tekel şeklinde yürütülenkamusal bir faaliyet olduğundan, bu görevin hiç veyagereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindeolduğu, dolayısıyla İdare’nin hatalı tebligatişleminden kaynaklı zararlardan dolayı açılandavanın; İdari Yargılama Usulü Yasası’nın2/1 -b maddesi gereğince idari yargının görev alanındabulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle,davalı idarenin görev itirazının reddine karar vermiştir. Davalı PTT GenelMüdürlüğü vekilinin adli yargı yararınaolumlu görev uyuşmazlığı çıkartılmasıyolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerinedava dosyası örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI :Davanın, davalıPTT idaresinin emrinde çalışan postadağıtıcısının davalı idareninyüklendiği resmi tebligatların yapılması işinigörevinin gereklerine uygun yapmaması sonucu davacının aleyhineve haksız olarak özel hukuka ait bir işlem tesisi ile maddizararın yol açıldığı iddiasınadayandığını, 4000 Sayılı Kanun iledeğiştirilen 406 sayılı Yasa’nın 1. Maddesinde “(Değişik fıkra: 05/11/2008-5809 S.K./67.mad) Posta ve telgraf tesis veişletilmesine ilişkin hizmetler T.C. Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğünce (PTT),telekomünikasyon hizmetleri ise yetkilendirilen işletmecilertarafından yürütülür.” hükmüne yerverildiğini, 4502 sayılı kanun ile de kurum isminin “TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü” adınıaldığını, davalı kurumun 22.02.2000 tarih ve 236972sayılı resmi gazetede yayınlanan ana statü’nün3. Maddesinin 1 numaralı bendinde bu Ana Statü ile Genel Müdürlüğüntüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir kamu iktisadikuruluşu olduğunun belirtildiğini, 233 sayılı KHK veAna Statü ile özerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarakkarlılık ve verimlilik esaslarına göre yönetilmesiöngörülen iktisadi faaliyetleri bakımından özelhukuk hükümlerine tabi olduğu, davalı kuruluşuntebligat işlemini hatalı yapmasından dolayıuğranılan zararın tazmini nedeniyle açılan benzerdavalarda, Uyuşmazlık Mahkemesinin verdiği 9.5.2016 tarihE.-K.2016/218-264 sayılı kararında daaçıklandığı üzere, belirtilen yasaldüzenlemeler karşısında, olayda bir idari işlem ya daeylemden doğmuş bir zarar söz konusuolmadığından, posta alıcısınınuğradığı zarardan dolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasınailişkin olarak açılan davanın, özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinin görevliolduğu görüşüne yer verilmekle, 2247 sayılıKanunun 10 ve 13. maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 27.11.2017 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Başsavcısı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; davacıyaçıkarılan tebligatın, davalı idareçalışanı tarafından tebliği sırasındagerekli özenin gösterilmeyerek usulsüz olarakyapıldığından bahisle uğranıldığıileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılmıştır. 17.07.1953 tarihliResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6145 sayılı Kanun ile“Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefonİşletmesi” kurulmuş; 1924 tarih ve 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000 sayılıKanun’la değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yeniden yapılandırılmış;27.1.2000 tarih ve 4502 sayılı Kanun ile de “TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü” adını almış olup,22.2.2000 tarih ve 23972 sayılı Resmi Gazete’de yayımlananAna Statü’nün “Hukuki Bünye”başlıklı 3. maddesinin 1 numaralı bendinde, bu AnaStatü ile teşkil olunan Türkiye Cumhuriyeti Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğü’nün,tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşuolduğu belirtilmiş ve aynı maddenin 2 numaralı bendinde de,233 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklıkalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunaişaret edilmiştir. Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda veekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığı açıktır. Bu durumda, posta hizmetiniyürüten Kuruluş ile bu hizmetten yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadifaaliyetlerinden doğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğinitaşıdığında kuşkuya yer yoktur. Öte yandan, 2.3.1950 tarihve 5584 sayılı Posta Kanununun yerini alan 9.5.2013 tarih ve 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi kurulmuş olup, Kanun’un‘’ Kuruluş ‘’ başlıklı21.maddesinde; ‘’ (1) Bu Kanun ile kuruluş ve tescileilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6102sayılı Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta veTelgraf Teşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında biranonim şirket kurulmuştur. (2) PTT'nin sermayesinintamamı Hazineye aittir. HazineMüsteşarlığının mülkiyet hakkı ilekâr payı hakkı saklı kalmak üzere ve kamunun paysahipliğinden kaynaklanan bütün mali hakları HazineMüsteşarlığında kalmak kaydıyla HazineMüsteşarlığının PTT'deki pay sahipliğinedayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileri Bakanlıktarafından kullanılır. Bu hak ve yetkilerinkullanımına ilişkin her türlü mali ve hukukisorumluluk Bakanlığa aittir. (3) PTT, bu Kanun ve 6102sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayanhükümlerine göre Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanın uygun görüşü alınarak hazırlananesas sözleşmesinin Genel Kurul tarafındanonaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ilefaaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacakdeğişikliklerde Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve Hazine Müsteşarlığınınbağlı olduğu Bakanın uygun görüşüaranır. 6102 sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesininvaz'ına müteallik hükümleri ile 414 üncü maddehükmü PTT hakkında uygulanmaz. (4) 16/7/1965 tarihli ve 697sayılı Ulaştırma ve Haberleşme HizmetlerininOlağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne SuretleYürütüleceğine Dair Kanun ile millî güvenlik vekamu düzeni gerekleri ve sıkıyönetim ve seferberlikhâllerinde posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır.‘’ hükümleri, (5) (Ek: 10/9/2014 - 6552/139 md.)T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi işyerlerihakkında; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeriAçma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair KanunHükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne DairKanunun 3 üncü maddesi ve 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılıBelediye Gelirleri Kanununun 81 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.’’hükümleri, Faaliyet Konuları ve Nitelikleri‘’ başlıklı 22.maddesinde; (1) PTT; yurt içinde veyurt dışında her türlü taşımacılıkhizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistikhizmetleri, pul basımı ve satımı, denetlemeye ilişkinhükümleri saklı kalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411sayılı Bankacılık Kanununa tabi olmaksızın,anılan Kanun kapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgiliolarak bankalarla yapacağı sözleşmeler doğrultusundabankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma,adres bilgi kayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmetsağlayıcılığı, elektronik ortam dâhil hertürlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esassözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleriyürütür. (2) PTT, 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince DenetlenmesininDüzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. (3) PTT'nin teşkilatı,sermaye miktarı, hisseleri, hesapları ve kârındağıtımına ilişkin esaslar esassözleşmesinde gösterilir. (4) PTT'nin yurt içinde veyurt dışında şirket kurma veya kurulu bulunanşirketlere ortak olmasına ilişkin usul ve esaslar BakanlarKurulu tarafından belirlenir. (5) PTT, uluslararası birlikve kuruluşların çalışmalarında, işletmeciolarak posta sektörünü temsil etmeye ve protokol yapmayayetkilidir. ‘’ hükümleri yer almakta olup, ‘’ Sorumluluk,Başvuru Hakkı ve Zamanaşımı ‘’başlıklı 29.maddesinde de; ‘’ (1) Hizmet akdiylegörev yapan işçiler hariç diğer PTTçalışanları ve acenteleri, PTT'nin paralarına vepara hükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarınakarşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak,rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerindeişledikleri suçlar ve ifa ettikleri görevlerinden doğansuçlardan dolayı kamu görevlisi gibicezalandırılır. (2) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak herhangi bir talepte bulunmak ve PTT'nin sorumlu olduğuhâllerde dava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir. (3) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak talepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusuişlemin tesisi tarihinden itibaren bir yılın sonundazamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT'ye başvuru ilekesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucununilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar.Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez. (4) PTT anlaşmazlıkkonusu olmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamakzorundadır. Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkilikılınmış mercilere başvurulduğunun tebliğedilmesi hâlinde, anlaşmazlık konusu evrak ihtilaf sonuçlanıncayakadar saklanır. (5) Mahkemeye, icraya ve kanunlayetkili kılınmış mercilere başvurulmasıhâlinde zamanaşımı süresi hariç genelhükümler uygulanır.‘’ hükümleri yeralmaktadır. Belirtilen yasaldüzenlemeler karşısında, olayda bir idari işlem ya daeylemden doğmuş bir zarar söz konusu olmayıp, postaalıcısının uğradığı zarardandolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasına ilişkinbulunan davanın, özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözümünde adli yargı yerigörevli bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi vekilinin görevitirazının İstanbul 13. İdare Mahkemesince verilen19.7.2017 gün E:2017/588 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi vekilinin görevitirazının İstanbul 13. İdare Mahkemesince verilen19.7.2017 gün E:2017/588 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 27.11.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Mehmet AKSU Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy