T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 635
KARAR NO : 2017 / 597
KARAR TR : 23.10.2017
ÖZET: Davalı şirkette çalışırken özelleştirme nedeniyle kamu kurumuna nakledilen davacının, maaş nakil bildiriminin ilgili mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle uğradığı parasal kaybın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :F. M.
Vekili :Av. B. Y.
Davalı : Türk TelekomünikasyonA.Ş.
Vekili :Av. M.K. (Adli Yargıda)
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; davacı müvekkilinin davalı şirkette işmevzuatı çerçevesinde sözleşmeli statüdeçalışmakta iken başka bir kamu kurum ve kuruluşunaatanmak üzere Devlet Personel Başkanlığınagönderilen nakil ilmühaberinde ayrıldığı tarihitibarıyla ödenen aylık 652,82 TL ikramiyeye yer verilmeksizinhatalı olarak düzenlendiğini, fazlaya ilişkin talep ve davahakları saklı kalmak üzere eksik yapılan ödemelerindavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 19. İŞMAHKEMESİ:06.10.2016 gün ve E:2016/188 K:2016/678 sayılıkararı ile “…Davacıya ait SGK şahsi sicildosyası ve tüm dosya kapsamından; dava konusuuyuşmazlığın statü hukukundankaynaklandığı, bu bağlamda uyuşmazlığınçözüm yerinin İdare Mahkemeleri olduğu;Yargıtay İçtihatlarının da bu yönde olduğu…” şeklindeki gerekçe ile MahkemeninGörevsizliğine dair karar vermiş, verilen karar temyiz edilmeksizin21/11/2016 tarihi itibarıyla kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 17. İDARE MAHKEMESİ:04.08.2017gün ve E:2016/5198 sayılı kararı ile “Telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar“tekel” olarak yürütmekle görevli kılınanve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekom’un, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancakkuruluş yasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgüstatüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı %50’ninaltına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır. Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ dekitamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i, BakanlarKurulu’nun 25.7.2005 tarih ve 2005/9146 sayılı “TürkTelekomünikasyon Anonim Şirketi (Türk Telekom)’nin % 55Oranındaki Hissesinin Blok Olarak Satışına İlişkinNihai Devir İşlemlerine Dair KararınYürürlüğe Konulması Hakkında Kararıuyarınca, 14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesiile (6.550.000.000 USD bedelle) Oger Telekomünikasyon A.Ş.’ nesatılmıştır. Busüreç kapsamında Türk Telekom personelinin durumuincelendiğinde: TürkTelekom A.Ş., 4502 sayılı Yasa’nın 29.1.2000 tarih ve23948 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarakyürürlüğe girdiği dikkatealındığında, 29.1.2000 tarihi itibariyle 233sayılı KHK kapsamı dışında kalmış veanılan KHK eki cetvellerden çıkarılmışolması nedeniyle, Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun22.1.1996 gün ve E: 1995/1, K: 1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunan kamu iktisaditeşebbüslerinde sözleşmeli veya kapsam dışıstatüde çalışan personelin kurumlan ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğu yolundaki İlke Kararı kapsamıiçinde değerlendirilmesine imkan bulunmamaktadır. Anılan4502 sayılı Yasa’nın 13. maddesi ile 406 sayılıYasa’ya eklenen Ek 22. maddenin (a) bendinde, “a) Personelinstatüsü: Telekomünikasyon hizmetlerinin gerektirdiği aslive sürekli görevler telekomünikasyon alanında sekizyıl tecrübeye sahip ve en az dört yıllıkyükseköğrenim görmüş bir genel müdürile kadro, unvan, derece ve sayıları Yönetim Kurulunun önerisive Bakanlığın teklifi üzerine bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüzseksen güniçerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen kadrolardaistihdam edilen personel eliyle yürütülür. Bu personelhakkında bu Kanunda öngörülen hükümler saklıkalmak üzere 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamehükümleri uygulanır. Bunların dışında kalanpersonel iş mevzuatı uyarınca istihdam edilir. İşmevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkin kayıt veşartlar Yönetim Kumlu tarafından tayin olur.”hükmüne yer verilmiş; bu bent hükmü, 4673 ve 5189sayılı Yasalarla yapılan değişiklikler sonucunda; “a) Personelinstatüsü: (Ek ibare: 12.5.2001-4673/6. md.) TürkTelekom’daki kamu payı %50’nin altınadüşünceye kadar, Türk Telekom Yönetim Kuruluüyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğuna atanabilme genelşartlarına sahip olma ve en az dört yıllıkyükseköğrenim görme şartları aranır.(Mülga ikinci ve üçüncü cümle:16.6.2004-5189/12 md.) Bunların dışında kalan personeliş mevzuatı uyarınca istihdam edilir. İş mevzuatınagöre istihdam edilenlere ilişkin kayıt ve şartlarYönetim Kurulu tarafından tayin olur.” hükmünüalmış; aynı maddenin (b) bendinin ikinci paragrafında daiş mevzuatına tabi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır. 406sayılı Yasa’nın anılan Ek 22. maddesi uyarınca,Türk Telekom A.Ş. Genel Müdürlüğü’neait asli ve sürekli kadrolar belirlenerek 4.4.2000 tarih ve 24010(Mükerrer) sayılı R.G. de yayımlanan 31.3.2000 tarih ve2000/331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan listede:merkez teşkilatı için 100 ve taşra teşkilatıiçin 100 (6 Bölge Müdürü, 12 BölgeMüdür Yardımcısı ve 82 İl TelekomMüdürü) kadro ihdas edilmiş; öte yandan, aynıYasa maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan“Türk Telekomünikasyon A.Ş. Kapsam DışıPersonel Yönetmeliği” adı altındaki düzenleme,Yönetim Kurulunun 31.8.2000 tarih ve 407 sayılı kararıylakabul edilmek suretiyle yürürlüğe konulmuştur. Kanunla,Kurumda görev yapan personelden asli ve sürekli görev yapacakolanları kadro unvanı itibariyle belirlemek konusunda BakanlarKurulu'na yetki verildiği açıktır. Bu yetki 4502sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği29.1.2000 tarihi ile 5189 sayılı Kanun’unyürürlüğe girdiği 2.7.2004 tarihleri arasındageçerli olmuştur. Anayasa’nın128. maddesinde, “Devletin, kamu İktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genelidare esaslarına göre yürütmekle yükümlüoldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliylegörülür” denilmiştir. 406sayılı Yasa’nın Ek 29. maddesinin 03.07.2005 tarih ve 5398sayılı Kanun’la değişik birinci fıkrasında,“Türk Telekom hisselerinin devri sonucu kamu payınınyüzde ellinin altına düşmesi durumunda; Türk Telekomda Ek 22. maddenin (a) bendinin bu Kanunla yürürlüktenkaldırılan hükümleri uyarınca belirlenen asli vesürekli görevlerde çalışmakta olanlar ile 22.01.1990tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabiolarak kadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüz seksen gün aylıksız izinlisayılır. Bu personel belirtilen süre içinde TürkTelekom da çalışmaya devam eder ve hisse devir tarihindennakli için Devlet Personel Başkanlığınabildirildikleri tarihe kadarki aylık ücret, harcırah,sağlık giderleri, cenaze giderleri ve ölümyardımı ile diğer mali ve özlük hakları TürkTelekom tarafından karşılanır...” denilerek, yasakoyucu tarafından Türk Telekom’da 22.01.1990 tarihli ve 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olaraksözleşmeli personel statüsünde çalışanlarile kapsam dışı personel, kamu personelisayılmıştır. Öteyandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde: "a) İdariİşlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari Eylem ve işlemlerdendolayı kişiler hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları, c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar" idari dava türleri olarak sayılmış olup;kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzelkişilerine karşı açılan davalarabakılabileceği dava konusu uyuşmazlıkta davalınınözel hukuk tüzel kişisi olması karşısındaidari yargı yetkisi kapsamında açılmış biridari dava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır. Sonuçitibariyle, gerek 4673 sayılı Yasa'nınöngördüğü açık kuralçerçevesinde, Türk Telekom’un hukuki konumu, gerekseEk 22'nci maddesinde kapsam dışı personel yönündeniçerdiği net düzenlemeler dikkatealındığında ve davalının özel hukuktüzel kişisi olması karşısında, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. NitekimUyuşmazlık Mahkemesinin benzer olaylara ilişkin olarakverdiği 03.10.2011 gün ve E:2011/124, K:2011/193 sayılı ve05.07.2010 tarih ve E:2010/56, K.2010/157, 03.02.2014 gün ve E:2014/59 veK:2014/121 kararlar da davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu yönündedir” gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyaincelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine” karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 23.10.2017günlü toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davalı şirkette görev yapmakta iken, 406 sayılıYasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adı Devlet Personel Başkanlığınabildirilen, sonrasında Kamu Kurumu emrine atanan davacıtarafından; maaş nakil ilmühaberinde yer verilmeyen eksiködemeye karşılık gelen aylık 652,82-TL’nınyasal faiziyle birlikte tazmini istemiyleaçılmıştır. Telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası ses iletiminiihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar “tekel”olarak yürütmekle görevli kılınan veçoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan Türk Telekom’un,tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancak kuruluşyasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgü statüyesahip olan ve sermayesindeki kamu payı %50’nin altınadüşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır. Ancak,özelleştirme kapsamında bulunan Türk TelekomünikasyonA.Ş.’deki tamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i,14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile OgerTelekomünikasyon Anonim Şirketine satılmıştır. Olayda, hissedevir (14.11.2005) tarihinde davalı şirket nezdinde çalışmaktaiken 406 sayılı Yasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046sayılı Yasa'nın 22. maddesine göre adı Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen ve sonrasında kamu kurumuemrine atanan davacı tarafından; maaş nakil ilmühaberinindüzeltilmesi ve parasal hakların giderilmesi istemiyle davaaçılmıştır. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde: a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir. Bunagöre, maaş nakil bildirimi düzenleme ve dava tarihlerindedavalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayanTürk Telekomünikasyon A.Ş.' nin olması karşısında,idari yargı yetkisi kapsamında açılmış biridari davadan söz etmek imkânı bulunmadığından; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilennedenlerle, Ankara 17. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulüyle, Ankara 19. İş Mahkemesince verilen 06.10.2016gün ve E:2016/188 K:2016/678 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 17. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileAnkara 19. İş Mahkemesince verilen 06.10.2016 gün ve E:2016/188K:2016/678 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 23.10.2017 gününde,Üye Birgül KURT’unKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Birgül KURT KARŞIOY Türk TelekomünikasyonAnonim Şirketi; 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun,18/06/1994 günlü, 21964 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 4000 sayılı Yasa’yla değiştirilen1.maddesi uyarınca, Posta İşletmesi GenelMüdürlüğünce yürütülen telekomünikasyonhizmetlerinin sermayesinin tamamı kamu kesimine ait olacak bir anonimşirket şeklinde yapılandırılması suretiylekurulmuş ve 233 ile 399 sayılı Kanun HükmündeKararnamelere tabi bir kamu iktisadi kuruluşu statüsüverilmişken; özelleştirilmesi amacıyla 4502 ve 4673sayılı Yasa’lar ile yapısı yenidendüzenlenmiş, 233 sayılı KHK’nin ekindeki“B-Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)”bölümünde yer alan kuruluşlar listesindençıkarılmıştır. Türk TelekomünikasyonA.Ş.’nde çalışan personelin hukukistatüsü ise, 406 sayılı Yasa’ya, 4502sayılı Yasa ile eklenen Ek 22.madde ile yeniden düzenlenmiş;aynı Yasa’nın Geçici 4. maddesinde, 4502sayılı Yasa’nın yürürlüğe girdiğitarihte Türk TelekomünikasyonA.Ş’de 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyetabi olarak kadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışmakta olanlardan isteyenlerin iş mevzuatınatabi personel statüsüne geçirileceği, işmevzuatına tâbi personel statüsüne geçmekistemeyenlerin mevcut statü, sosyal ve özlük haklarıylaistihdamlarına devam olunacağı kurala bağlanarak, işmevzuatına geçmek istemeyenlerin mevcut statü, sosyal veözlük hakları korunmuştur. Hisselerin fiilen devredildiği ve TelekomünikasyonKurumu ile imzalanan “Telekomünikasyon HizmetlerininYürütülmesine İlişkin İmtiyazSözleşmesi”nin imzalandığı 14/11/2005 tarihindensonra, hisselerinin yüzde elliden fazlası özel hukuk tüzelkişisine geçen Türk TelekomünikasyonA.Ş. kamu kuruluşu niteliğini kaybetmiştir. Ancak, 406 sayılı Yasa'nın Ek 29. maddesinin,5398 sayılı Kanun’un 14. maddesi ile değişik birincifıkrasında; özelleştirme tarihi itibarıyla Türk TelekomünikasyonA.Ş. de çalışmakta olan personelin haklarınınkorunması amacıyla, hukuki statülerini ve kamu kurumlarınanakil olanaklarını belirlenerek; Türk TelekomünikasyonA.Ş.’nin özelleştirilmesi sonucunda, işlevselgörevlerde bulunan ve ikamesi kısa sürede imkansız personelinisteklerine bağlı olarak makul bir süre kamu görevlerindenaylıksız izinli sayılmasına ve aylıksız izinsüresinin bitiminden itibaren beş yıl süre ile nakilhakları korunarak özel hukuk tüzel kişisindeçalışmalarına olanak sağlanmıştır. Diğer yandan, İmtiyaz Sözleşmesi ile birkamu hizmetini yürütmek hakkını elde eden TürkTelekomünikasyon A.Ş.’ne, devir sonrasındayetişmiş personel yetersizliği nedeniyle doğabilecekaksaklıkların önüne geçilebilmesi için,bünyesinde belli süre ile çalışmaya devam edensöz konusu personelin kamu kurumlarına naklen atanmasınınsağlanması amacıyla, 406 sayılı Yasahükümleri uyarınca; hak sahibi personelinin Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilmesi, bildirim ile beraber personelinnakledileceği kamu kurumunda yararlanacağı parasal haklara esasolmak üzere memur maaş nakil ilmühaberi düzenlenmesi,personelin ilişiğinin kesilmesi gibi görevleryüklenmiştir. Sayılan görevler kapsamında yapılan buişlemler, idare hukuku alanında hukuki sonuçlardoğurmakta ve ilgili personelin nakledilecekleri kurumdakistatülerini, özlük ve parasal haklarını belirlenmesineesas oluşturmaktadır. Budurumda; 406 sayılı Yasa hükümleri ile kamukurumlarına nakil hakkı bulunan personeli ile ilgili olarak bazıkamusal görevler yüklenen Türk TelekomünikasyonA.Ş.’nin belirtilen görevleri kapsamında tesis ettiğiişlemin, idari işlem niteliğinde olduğu ve bu işlemdenkaynaklanan uyuşmazlığa konu davanın görüm veçözümünün idari yargının görevindebulunduğu sonucuna varıldığından, davanınçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu yolunda verilen karara katılmıyorum. ÜYE BİRGÜL KURT
Full & Egal Universal Law Academy