T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017/462 KARAR NO : 2017/616 KARAR TR : 23.10.2017 ÖZET: Davacıya ait aracın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin alınan karara karşı Tercan Sulh Ceza Mahkemesinde açılan davada itirazın kabul edilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi üzerine, mülkiyetin kamuya geçirilmesi nedeniyle, ortaya çıkan zararın karşılanması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : S.İ. Ticaretve Sanayi Ltd. Şti. Vekili : Av. B.H. Davalılar : 1- TercanKaymakamlığı 2- Orman Ve Su İşleri Bakanlığı Vekili : Av. M. E. OLAY : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait 06ZJJ 12 plakalı aracın yasa dışı avlanma nedeniyleOrman ve Su İşleri Bakanlığı XIII. BölgeMüdürlüğü Erzincan Şube Müdürlüğütarafından 06.12.2013 tarihinde muhafaza altınaalındığını, idarenin teklifi ile davalı TercanKaymakamlığının 12.12.2013 tarih ve 401 sayılı elkoyma kararı ile mülkiyetinin kamuya geçirildiğini, bukarara karşı Tercan Sulh Ceza mahkemesine itiraz ettiklerini, 2014/4.D.İşsayılı dava neticesinde itirazlarının kabulüne kararverildiğini, bu karara karşı davalı idare tarafındanitiraz edildiğini; yapılan itirazlarının dareddedildiğini, Tercan Sulh Ceza Mahkemesi tarafından verilen karardoğrultusunda aracın müvekkili şirkete teslimedildiğini, aracın kullanılamaması nedeniyleuğradıkları zararın giderilmesi için muhafazayıyapan Erzincan Şube Müdürlüğü'ne yapmışoldukları başvurunun, 16.09.2015 tarih ve 193180 sayılıidari işlem ile sulh tekliflerinin reddedildiğini ileri sürerekmüvekkili şirkete ait 06 ZJJ 12 plakalı aracın 06.12.2013tarihinde muhafaza altına alınması ile 12.12.2013 tarih ve 401sayılı mülkiyetin kamuya geçirilmesine dair kararlardandolayı aracın bağlı kalması vekullanılamaması nedeniyle oluştuğu ileri sürülenzararın tazmini istemiyle davalı idarelere yaptıklarıbaşvurunun reddine ilişkin 16.9.2015 gün ve 193180 sayılıişlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. SİVASİDARE MAHKEMESİ : 10.12.2015 gün ve E:2015/1533,K:2015/1931 sayı ile, Uyuşmazlıkta, davalı idarece, 4915sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarıncadavacı şirkete ait aracın mülkiyetinin kamuyageçirilmesine karar verilmiş olup, Kabahatler Kanununda idaritedbir olarak belirlenen bu yaptırıma 4915 sayılı özelkanunda aksine hüküm bulunmaması nedeniyle Kabahatler Kanununungenel hükümlerinin uygulanması gerektiği; nitekimdavacı şirkete ait araç hakkında verilenmülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararına karşı daTercan Sulh Ceza Mahkemesine itiraz edildiği ve bu mahkeme tarafındananılan kararın kaldırılmasına karar verildiği buyaptırımlara karşı açılan davalarınçözümü Sulh Ceza Mahkemelerinin görevinegirdiğinden, bu işlemler nedeniyle uğranılan zararıntazmini isteminin de adli yargı yerinde görülmesi gerektiğigerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmüuyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacı vekilibu kez 06 ZTT 12 plakalı aracın 6.12.2013 tarihinde muhafazaaltına alınması ve 12.12.2013 tarih ve 401 sayılımülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin kararlar nedeniylebağlı kalması ve kullanılamaması nedeniyleoluştuğu ileri sürülen zararın tazmini istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. TERCAN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:9.3.2017 gün ve E:2016/91, K:2017/46 sayı ile, Söz konusumuhafaza altına alma ve elkoyma kararının idari işlemletesis edildiği, açılan bu davanın HMK'nın 114.Maddesi uyarınca işin esasında girilmeden davanın idariyargı merciilerinin görevli olduğuanlaşılmış olup, mahkemelerince yargı yolunun caizolmadığı gerekçesiyle usul yönünden reddine,Sivas İdare Mahkemesinin kararında da görev yönündenreddine karar verilmiş olduğu görüldüğünden,ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığıdolayısıyla tarafların talebi doğrultusunda UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 23.10.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Olaykısmında belirtildiği üzere, tarafları, konusu vesebebi aynı olan davada; idari yargı yerince adli yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle verilmiş vekesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bununüzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargı yerinin sahipolduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından birdeğerlendirme yapılması gerekmektedir. 1- 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde yer alan, “Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” hükmüne göre, idare mahkemesininkesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine adli yargıyerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararınkesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığıdoğmuş olacak; hukuk alanında doğmuş bulunan buuyuşmazlığın giderilmesi istemi ise, ancak davanıntaraflarınca ileri sürülebilecektir. 2- 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesindeki “Adli, idari,askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı merciidavada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.” hükmüne göre ise, adliyargı yeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlikkararı veren idari yargı yerine ait olduğunu belirtengerekçeli bir karar ile doğrudan UyuşmazlıkMahkemesi’ne başvurma olanağına sahiptir. Şu kadarki, başvuru kararının, görev konusundaUyuşmazlık Mahkemesi’nce karar verilmesine değin işinincelenmesinin ertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir. Yasakoyucu, 14.maddeye göre hukuk alanında olumsuz görevuyuşmazlığı doğması halinde her iki yargımerciince işten el çekilmiş olduğundan başvurmairadesini davanın taraflarına bırakmış iken, buyönteme nazaran daha kısa zamanda çözümeulaşılmasını amaçladığı 19. maddeile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciindensonra davayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmedendoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi’ne başvurmaolanağını tanımıştır. Olayda, adliyargı yerince, öncelikle görevsizlik kararı verilmeklebirlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciin belirtilmesiiçin re’sen Uyuşmazlık Mahkemesi’ne başvurulmasınada karar verilmiştir. Bu haliyle,Tercan Asliye Hukuk Mahkemesi’nce re’sen yapılan başvuru,2247 sayılı Yasa’da öngörülen yöntemeuymamaktadır. Ancak, adli ve idari yargı yerleriarasında olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari yargı dosyasının, son görevsizlikkararını veren Mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve sonuçta usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacıyaait aracın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin alınankarara karşı Tercan Sulh Ceza Mahkemesinde açılan davadaitirazın kabul edilerek kararın kaldırılmasına kararverilmesi üzerine, mülkiyetin kamuya geçirilmesi nedeniyle,ortaya çıkan zararın karşılanması istemiyledavalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin tesisedilen 16.09.2015 tarih ve 193180 sayılı işlemin iptaliistemiyle açılmıştır. 4915sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun "Av ve yabanhayvanı ticareti yasağına uymama" başlıklı26. maddesinde; "18 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları ve19 uncu madde gereğince Bakanlığın koyacağıesaslara uymayanlara, beşyüz Türk Lirasındanikibinbeşyüz Türk Lirasına kadar İdarî paracezası verilir. 18 inci maddenin üçüncüfıkrasında belirtilen yasağa uymayanlara üçbinTürk Lirası İdarî para cezası verilir."hükmü, "Avdan men etme ve mülkiyetin kamuyageçirilmesi" 28. maddesinde ise; "Bu Kanunla yasak edilenfiilleri işleyenler derhal avdan men edilir. Bu Kanunun 20 nci maddesikapsamında elkonulan av hayvanları ve türevleri ile saireşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahallîmülkî amir tarafından karar verilir." hükmü yeralmaktadır. 4915sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nda idariyaptırım kararlarına karşı itiraz ve dava açmayoluna ilişkin hüküm yer almadığından uygulananidari yaptırımlar, 5326 sayılı Kabahatler Kanununa tabihale gelmiştir. Zira 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3.maddesinde; Kanunun, İdarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde; bütünfiiller hakkında uygulanacağı belirtilmektedir. Kanunun 16.maddesinin 1. fıkrasında da; idari yaptırımları, idaripara cezası ve idari tedbirlerden oluştuğu; idari tedbirlerin,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirler olduğu tanımına yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davalı idarece, 4915 sayılı KaraAvcılığı Kanununa aykırı hareketedildiğinden bahisle anılan Kanun uyarınca davacışirkete ait aracın mülkiyetinin kamuya geçirilmesinekarar verildiği, davacı şirket tarafından bu karara itirazedildiği, Tercan Sulh Ceza Mahkemesinin D.İş No:2014/4sayılı kararıyla itiraz kabul edilerek mülkiyetinin kamuyageçirilmesi kararının kaldırılmasına kararverildiği, bunun üzerine davacı tarafındankaldırılan bu karar nedeniyle ortaya çıkan zararınkarşılanması istemiyle davalı idareyebaşvurulduğu, yapılan başvurunun 16.09.2015 tarih ve 193180sayılı işlemle reddi üzerine bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Olaydadavacı şirkete ait araç hakkında verilen mülkiyetinkamuya geçirilmesi kararına karşı Tercan Sulh CezaMahkemesine itiraz edildiği ve bu mahkeme tarafından anılankararın kaldırılmasına karar verildikten sonra buişlemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini isteminin deadli yargı yerinde görülmesi gerektiğiaçıktır. Açıklanannedenlerle Tercan Asliye Hukuk Mahkemesinin 2247 sayılıYasa’nın 19. madde kapsamında görülen 9.3.2017gün ve E:2016/91, K:2017/46 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Tercan Asliye HukukMahkemesinin 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddekapsamında görülen 9.3.2017 gün ve E:2016/91, K:2017/46sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 23.10.2017 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy