T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 444
KARAR NO : 2017 / 525
KARAR TR : 25.09.2017
ÖZET: Yaşlılık sigortası aylığı alan davacının bu aylığının kesilmesine ve daha önce ödenen yaşlılık aylıklarının geri istenilmesine ilişkin uyuşmazlığın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : S. A. Vekili : Av. D. S. A. Davalı : Sosyal Güvenlik Kurumu Vekili : Av. C. G. (Adli Yargıda) Av. E.Y.(İdari Yargıda) OLAY :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının31/06/2003 tarihinde SGK' dan emekli olduğunu, 14/11/2003 tarihinde Vaniline öğretmen olarak tayininin çıktığım,Nisan 2004'de durumu dilekçeyle kuruma bildirip herhangi bir işlemyapılmayınca 05/05/2005 tarihli yeni bir dilekçe veripöğretmen olarak Emekli Sandığından maaşaldığını, aynı zamanda SSK'dan da emeklimaaşı ödendiğini, gereğinin yapılmasınıbildirdiğini, dilekçesinde tahsis numarası belirttiğini,bu şekilde statüsünü de göstermiş olduğunu,dilekçenin kurum kayıtlarında yeraldığını, davacının üzerine düşeniyapmasına rağmen kurumca emekli maaşı kesilmeyip kurumhatasıyla ödenmeye devam edildiğini, davacının iyiniyetli olduğunu, yersiz ödemenin kurum kusuruyla kaynaklandığını,bu nedenle davalı kurumca davacı hakkında tahakkuk ettirilenfaiz dahil 176.445,38 TL yersiz ödeme işlemine ait 07/05/2015 tarihve 6.875.125 sayılı işlemin kurum hatasındankaynaklandığının tespitiyle kurum işleminin iptalinekarar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 17. İŞMAHKEMESİ:18.02.2016 gün ve E:2015/629, K:2016/81 sayılıkararı ile “5510 sayılı Yasanın "5434sayılı Kanuna İlişkin GeçişHükümleri" başlıklı Geçici 4.maddesinin4.fıkrasma göre "Bu Kanunda aksine bir hükümbulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanununyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamınaalmanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihtenönce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarakçalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yenidençalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimlerihakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dâhil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılır."hükmünün yer aldığı, az önce belirtilen 5510sayılı yasanın geçici 4.maddesi gereği dava konusuedilen uyuşmazlıkla ilgili idare mahkemelerinin görevli olduğuanlaşılmıştır. Yargılama ve dosyakapsamına göre; az önce özetlenen yasal düzenleme vegetirtilen kayıt ve belgelere göre, ;5510 sayılıyasanın geçici 4.maddesindeki düzenleme dikkatealındığında maddi olaya uygulanacak hükümlerin5434 Sayılı Kanunda düzenlendiği ve 5510 SayılıKanunun geçiş hükümlerine, Anayasa Mahkemesi veUyuşmazlık mahkemesinin kararlarına göreuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği"gerekçesiyle HMK" nın 114/1 -b ve 115/2 maddeleriuyarınca davanın usulden reddine karar vermiş, temyiz edilmeyenkararın 07.04.2016 tarihi itibarıyla kesinleştiğianlaşılmıştır. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. ANKARA 1. İDAREMAHKEMESİ: 15.03.2017 gün ve E:2016/1272 sayılı kararıile “5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde, İş Kanununa göre işçi sayılankimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulacağı, bu mahkemelerin,İşçi Sigortalan Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaimolan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itirazve davalara bakacakları kurala bağlanmış; maddedebelirtilen İşçi Sigortaları Kurumunun adı 17.7.1964tarihinde kabul edilen 506 sayılı Kanun’un 136. maddesi ileSosyal Sigortalar Kurumu olarak değiştirilmiştir. 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 104. maddesindede, bu Kanunla yürürlükten kaldırılmayanhükümleri saklı kalmak kaydıyla, 17/7/1964 tarihli ve 506sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihlive 2925 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı ve 8/6/1949tarihli ve 5434 sayılı kanunlara yapılan atıflar ile ilgilimevzuatında emeklilik, malullük, vazife malullüğü vesosyal sigorta haklarına, yardımlarına veyükümlülüklerine, iştirakçiliğe vesigortalılığa, dul, yetim ve hak sahipliğişartlarına, emekli ikramiyesine, ek ödemelere, sağlıkhizmetleri veya tedavi bedellerinin ödenmesine ilişkin yapılanatıfların bu Kanunun ilgili maddelerine yapılmışsayılacağı belirtilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un"Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri"başlıklı 101. maddesinde ise bu Kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerindegörüleceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden;dava konusu uyuşmazlığın, Sosyal Sigortalar Kurumundanyaşlılık aylığı alan davacının15.11.2003 tarihinden itibaren kamu görevlisi olarakçalışması nedeniyle 01.01.2005-20.11.2014 tarihleriarasında ödenen yaşlılık aylığınınfaizi ile birlikte borç çıkarılarak genelhükümler çerçevesinde tahsil edileceği yolundatesis edilen işlemden kaynaklandığıanlaşılmıştır. Bu durumda, davacıya özelhukuk hükümleri çerçevesinde Sosyal Sigortalar Kurumutarafından ödenen yaşlılıkaylığının kesilerek borççıkarılması ve bu borcun genel hükümlerçerçevesinde tahsil edileceği yolunda tesis edilenişlemden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır ”gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesiuyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararvermiş, dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, Ahmet TevfikERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 25.09.2017 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan sorumluluk davasında adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Kanunun 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, Mahkemece idari yargıdosyasının, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, yaşlılıkaylığı alan davacının bu aylığınınkesilmesine ve daha önce ödenen yaşlılıkaylıklarının geri istenilmesine ilişkin SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı işleminin iptaliistemiyle açılmıştır. Davacıyayaşlılık aylığı bağlandığıtarihte yürürlükte olan 506 sayılı Kanunun“Yaşlılık Sigortası”başlığı altında düzenlenen; 59. maddesi:Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlarşunlardır: Sigortalıya: a)Yaşlılıkaylığı bağlanması, b)Toptan ödemeyapılması. 60.maddesi:Yaşlılık aylığından yararlanma esas veşartları aşağıda gösterilmiştir: a) Yaşlılıkaylığından yararlanabilmek için sigortalıların; a)Kadın ise 58, erkek ise 60yaşını doldurmuş olması ve en az 7000 gün veya, b) Kadın ise 58, erkek ise60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan berisigortalı bulunması ve en az 4 500 gün, Malullük,yaşlılık ve ölüm sigortaları primiödemiş olmaları şarttır. 63. maddesi: A) Bu Kanunagöre yaşlılık aylığı almakta iken,sigortalı olarak çalışmaya başlayanlarınyaşlılık aylıkları çalışmayabaşladıkları tarihte kesilir... 80. maddesi: ...Kurumalacaklarının tahsilinde 21/07/1953 tarih ve 6183 sayılıKanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde, alacaklı SigortaMüdürlüğünün bulunduğu yer İşMahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesinebaşvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz. Hükümleriniiçermektedir. 31.05.2006 tarih ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu 506 sayılı Yasanın aralarında yukarıdaözetlenen maddelerinin de bulunduğu 142 ve 143 üncü, ek 36ncı, geçici 20 nci, geçici 81 inci ve geçici 87 ncimaddeleri hariç tüm maddelerini ilga ederek,Yaşlılık Sigortasına ilişkin olarak 28-31 ncimaddelerinde benzer yeni düzenlemeler gerçekleştirmiştir. Yine 5510 sayılı“Primlerin Ödenmesi” başlıklı; 88/19 maddesi; ...Kurumun prim vediğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulamasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğuyer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesinebaşvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz... Şeklindeki düzenlemeylekurum alacaklarının tahsili konusunda doğacak ihtilaflarda 506sayılı Yasadaki gibi İş Mahkemesinin görevliolacağını belirlemiştir. Dosya incelemesinden; 01/10/1983- 31/07/2003 tarihleri arasında özel okullarda, işsözleşmeleri uyarınca 506 sayılı Yasaya tabi olarakçalışan davacının, 31/07/2003 tarihinde SSK’ya müracaat ederek Yaşlılık Sigortası yönündenişlem yapılması talebinde bulunduğu, bu kapsamdadavacıya 01/08/2003 tarihinden geçerli olmak üzere maaşbağlandığı, 14/11/2003 tarihinden itibaren MilliEğitim Bakanlığı bünyesinde atamasıyapılarak Van’ da öğretmenliğe başlayıpbilahare Emekli Sandığı kapsamında emekli olarak maaşalmaya başladığı, iki emekli maaşıaldığına dair başvurularına rağmen davacıyamaaş ödenmesine devam edildiği, 14/11/2014 tarihinde iseyaşlılık sigortası aylığı ödemesinindurdurularak 01/01/2005-20/11/2014 tarihleri arasında yersiz yapıldığıileri sürülen ödemelerin faizi ile birlikte geriödenmesinin istendiği, uyuşmazlığın 506sayılı Yasa uyarınca bağlanan YaşlılıkSigortası aylığına ilişkin olduğuanlaşılmaktadır. Yapılanaçıklamalar ışığında, 506 sayılıKanunun 80 ve 5510 sayılı Kanunun 88/19 maddelerinin emredicihükümleri gereği davacı tarafından açılandavanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğisonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Ankara 1. İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Ankara 17. İşMahkemesinin 18.02.2016 gün ve E:2015/629, K:2016/81 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 1. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 17. İş Mahkemesinin18.02.2016 gün ve E:2015/629, K:2016/81 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.09.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy