T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017 / 482 KARAR NO : 2017 / 535 KARAR TR : 25.09.2017 ÖZET : Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda oluştuğu öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacı : E. S. A.Ş Vekili :Av. H. B. Davalılar : 1 - GaziantepBüyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. M.Z. Y. 2 -GASKİ Genel Müdürlüğü Vekili : Av. H. Ş. OLAY : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; sigortalı A. H.ye ait 63 … 069plakalı aracın 26/12/2012 tarihinde işyerinin önündekisu birikmesi ve buzlanma sonucu hasarlandığını, olay nedeniile meydana gelen zararın olaya sebebiyet verenlerden tahsil edilmesiningerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin haklan saklı kalmaküzere 6.000 TL alacağın ödeme tarihi olan 21/02/2013’ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardanmüştereken ve müteselsilen rücuan tahsili istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. GAZİANTEP 7.ASLİYEHUKUK MAHKEMESİ: 10.12.2014 gün ve E: 2014/896, K:2014/1107sayılı kararı ile “Yapılan yargılama ve toplanandeliller sonucunda, davalılar Gaski ve BüyükşehirBelediyesi yönünden açılan davada davadışı A. H.’ ye ait 63 … 069 plakalı aracın26/12/2012 tarihinde A. H.' ye ait işyerinin önündeki subirikmesi ve buzlanma sonucu hasarlanması nedeni ile sorumlularıolarak gösterilen davalılardan tahsili istemli dava olduğu, heriki davalının sorumluluğunun hizmet kusuruna dayandığı,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunugereğince* kamu kuramlarının yaptırmışolduğu tesisleri kullanmaları veya bakımı nedeniyle3.kişilere vermiş bulundukları zararların tazminineilişkin davaların idari yargıda görüleceği,nitekim benzer mahiyetteki Mahkemem izin 2013/518 E. Sayılı davadosyasında Yüksek Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 10/07/2014 tarihve 2014/13741-11220 E.K. Sayılı ilamında da bu türdavaların idari yargıda görülmesinin gerektiğidüşüncesiyle GASKİ Genel müdürlüğüile Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığıhaklarında açılan davanın HMK'nun 114/1-c ve 115/2maddeleri gereğince d|va * şartı yokluğu nedeniyle usuldenreddine karar vermiş, karar taraflarca temyiz edilmeyerek 21.10.2015tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. GAZİANTEP 1. İDAREMAHKEMESİ:16.05.2017 gün ve E:2015/1043 sayılı kararıile “2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Yargı MercilerininUyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları"başlıklı 19. maddesinde; "Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararma ilişkin dava dosyası da temin edilerek,gerekçeli başvuru karan ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmü yeralmaktadır. Dava dosyasınınincelenmesinden; davacının zarar görenlere ödediğisigorta tazminatının kusuru oranında davalı idarelererücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle Gaziantep 7. HukukMahkemesi'nde açılan davada, anılan Mahkemenin 10.12.2014tarih ve E:2014/896, K:2014/l 107 sayılı kararıyla davanınİdari Yargının görev alanına girdiğidüşüncesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bukararın kesinleşmesi üzerine, 29.12.2015 tarihinde kayda girendilekçe ile görülmekte olan davanın Mahkememizdeaçıldığı anlaşılmaktadır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde idari dava türleri,idari işlemler hakkında açılan iptal davaları, idarieylem ve işlemlerden dolayı hakları muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları ile genelhizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklara ilişkindavalar olarak sayılmış, idari yargının idari eylem veişlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevliolduğu hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 2918sayılı Yasanın 19/01/2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir” hükmü yeralmaktadır. Uyuşmazlık konusuolayda; 2918 sayılı Yasanın 110. maddesinin karayollarında,can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenininsağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu anlaşıldığından; karayolunda meydana gelenkazada idarenin kusurlu olduğundan bahisle sigorta firmasıtarafından sigortalıya ödenen meblağın rucuen tahsiliiçin açılan davanın görüm veçözümünde Adli Yargı mercileri görevli olup,Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca, iş bu davada görevliyargı merciinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulması gerektiği sonucunaulaşılmıştır. Nitekim dava konusuuyuşmazlık ile aynı nitelikteki bir uyuşmazlıkta,Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 30/11/2015tarih ve E: 2015/786, K: 2015/811 sayılı karan ile de uyuşmazlıktaAdli Yargı mercilerinin görevli olduğubelirtilmiştir” şeklindeki gerekçesi ile davanınadli yargının görev alanına girdiğini belirterek, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesihükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine karar vermiş, dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, Ahmet TevfikERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 25.09.2017 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı idareninsorumluluk sahasında kalan yolda meydana araç hasarı nedeniyleödenen sigorta bedelinin rücuan tazmin edilmesi istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tümkonularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanununtıafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı, 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde deBu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden,davalı kurumların sorumluluk alanındaki yolda su birikmesi vebuzlanma sonucu sigortalı araçta oluşan hasar bedeliniödeyen davacı sigorta şirketinin rücuan tazmin talebiylebakılan bu davayı açtığıanlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun 110uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılanitiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi,şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“... Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarındada belirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayırımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adlı yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adlı yargıya bırakılabilir.İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarar görenin askerkişi ya da memur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkinolmasına veya olayın hemzemin geçitte meydana gelmesidurumlarına göre farklı yargı kollarındagörülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanantüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesive çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir...” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G 27 3 2014 Sayı: 28954, s. 136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıylaoluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumlulukdavalarının görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazminiistemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Gaziantep 1.İdare MahkemesininBaşvurusunun Kabulü ile Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin10.12.2014 gün ve E: 2014/896, K:2014/1107 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Gaziantep 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10.12.2014 gün ve E:2014/896, K:2014/1107 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 25.09.2017 gününde, ÜyelerdenSüleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nın KARŞI OYLARIve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI KARŞIOY 03.11.2015 tarih ve 29521sayılı Resmi Gazetede yayımlanan UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671sayılı kararında belirtilmiş olan düşüncedoğrultusunda sayın çoğunluğungörüşüne katılamıyoruz. 25.09.2017 Üye Üye Süleyman Hilmi AYDIN Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy