T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 481
KARAR NO : 2017 / 534
KARAR TR : 25.09.2017
ÖZET: Davalı şirkette çalışırken Kurumun özelleştirilmesi nedeniyle kamu kurumuna nakledilen davacının, maaş nakil bildiriminin ilgili mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle uğradığı parasal kaybın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :M. Y. Vekili :Av. M.S. Davalı :TürkTelekomünikasyon A.Ş. Vekili :Av. C. S. OLAY :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalışirkette mühendis olarak çalışırken kurumunözelleştirilmesi nedeniyle kamu kurumuna nakledilen müvekkilidavacının, ayrıldığı tarih itibarıylaödenen ek ücretin maaş nakil ilmühaberinde yeralmaması nedeniyle uğradığı parasal kayıptanfazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500 TL sininfaizi ile birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 16. İŞMAHKEMESİ: 29.05.2014 gün ve E:2014/485, K:2014/848 sayılıkararı ile “...Mahkememizce yapılan yargılama sonunda;davanın reddine, dair karar verilmiş, Yargıtay 9. HukukDairesi'nin 2011/52905 esas 2013/34439 karar sayılı bozmailamında özet olarak; "Davalı idarenin herhangi birözel hukuk tüzel kişisinden farklı olarak kimi kamusalayrıcalıklara ve yükümlülüklere tabi olan 406yasa hükümleri ile kamu kuramlarına nakil hakkı bulunanpersonelle ilgili olarak bazı kamusal görevler yüklendiği,bu nedenle yaptığı işlemlerin idari işlemolduğunu, bu nedenle idari yargının görevli olduğunubelirterek mahkemece davanın HMK' nın 114/1-b maddesi uyarıncayargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle aynı yasanın115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken,yazılı şekilde esasa girilerek davanın reddine kararverilmesinin hatalı olduğu" gerekçeleri ilebozulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce yeniden yapılanyargılama sırasında, tarafların bozma ilamınauyulması yönündeki beyanları nedeniyle, bozmayauyulmuştur. Bozma ilamı doğrultusunda, bozma ilamındakigerekçelere göre, davanın idari yargınıngörevine girmesi nedeniyle ...’’şeklindeki gerekçeile Davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usuldenreddine karar vermiş, karar temyiz edilmeksizin 16/09/2014 tarihindekesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır. ANKARA 2. İDAREMAHKEMESİ: 09.05.2017 gün ve E: 2014/1025 sayılıkararı ile “...27.01.2000 tarihli ve 4502 sayılı Kanun'un1. maddesi ile 406 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen dokuzuncufıkrada, "Türk Telekom, bu Kanun ve özel hukukhükümlerine tabi bir anonim şirkettir. Kamu İktisadiTeşebbüslerinin kuruluş, teşkilât ve faaliyetleri ileilgili mevzuat Türk Telekom'a uygulanmaz. Sadece, Türkiye BüyükMillet Meclisi denetimine ilişkin 02.04.1987 tarihli ve 3346sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleriuygulanır" şeklinde düzenlenmiş; anılanfıkra hükmü, 12.05.2001 tarihli ve 4673 sayılıKanun'un 1. maddesi ile değiştirilmiş ve "TürkTelekom, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonimşirkettir. Bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamuiktisadi teşebbüsleri de dâhil, sermayesininyarısından fazlası kamuya ait olan kamu kurum, kuruluş veortaklıklarına uygulanan mevzuat Türk Telekom'a uygulanmaz.Sermayesinin yansından fazlası kamuda kaldığısürece, Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimineilişkin 02.04.1987 tarihli ve 3346 sayılı Kanunun 9 uncu maddesihükümleri uygulanır. 16.07.1965 tarihli ve 697 sayılıKanun ile milli güvenlik ve kamu düzeniyle sıkıyönetimve seferberlik hallerinde telekomünikasyon hizmetlerininyürütülmesine ilişkin özel kanunlarınhükümleri saklıdır"; Ek 29. maddesinin 03.07.2005tarihli ve 5398 sayılı Kanun’un 14. maddesi iledeğişik birinci fıkrasında, "Türk Telekom hisselerinindevri sonucu kamu payının yüzde ellinin altınadüşmesi durumunda; Türk Telekom’da ek 22. maddenin (a)bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen aslî ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarak kadroluveya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzseksen gün aylıksız izinlisayılır..." hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan; 406sayılı Yasa'nın 4502 sayılı Yasa ile değişik2. maddesinin (c) bendinin birinci alt bendinin birinci cümlesinde,"Türk Telekom; telekomünikasyon şebekeleri üzerindensunulan ulusal ve uluslararası ses iletimini ihtiva eden telefonhizmetlerini, 31.12.2003 tarihine kadar bu Kanun ve görevsözleşmesi çerçevesinde tekel olarakyürütür" denildikten sonra, anılan (c) bendininbirinci alt bendine 12.05.2001 tarihli ve 4673 sayılı Yasa ileeklenen üçüncü cümlede, "Ancak, TürkTelekom'daki kamu payı %50'nin altınadüştüğünde, Türk Telekom'un tüm tekel haklan31.12.2003 tarihinden önce de olsa ortadan kalkmış olur"kuralına yer verilmiş ve ; 4502 sayılı Yasa'nınGeçici 3. maddesi ile de Türk Telekomünikasyon A.Ş., 233sayılı KHK'nin ekindeki "B-Kamu İktisadiKuruluşları (KİK)" bölümünde yer alankuruluşlar listesinden çıkarılmıştır. Bu düzenlemeler birliktedeğerlendirildiğinde, telekomünikasyon şebekeleriüzerinden sunulan ulusal ve uluslararası ses iletimini ihtiva edentelefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar "tekel" olarak yürütmeklegörevli kılınan ve çoğunluk hisseleri kamuya aitbulunan Türk Telekom'un, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, ancak kuruluş yasasındaki son düzenlemelerile kendine özgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamupayı %50'nin altına düşünceye kadar kamu kuruluşuniteliğini taşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır. Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon AŞ’dekitamamı Hâzineye ait bulunan hisselerden % 55'i, Bakanlar Kurulu'nun25.07.2005 tarihli ve 2005/9146 sayılı "Türk TelekomünikasyonAnonim Şirketi (Türk Telekom)'nin % 55 Oranındaki HissesininBlok Olarak Satışına İlişkin Nihai Devirİşlemlerine Dair Kararın YürürlüğeKonulması Hakkında Kararı” uyarınca, 14.11.2005tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile (6.550.000.000 USDbedelle) Oger Telekomünikasyon A.Ş.'nesatılmıştır. Bu sürece paralel olarakTürk Telekom personelinin durumu incelendiğinde: Türk Telekom A.Ş., 4502sayılı Yasa'nın 29.01.2000 tarihli ve 23948 sayılıResmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe girdiğidikkate alındığında, 29.01.2000 tarihi itibariyle 233sayılı KHK kapsamı dışında kalmış veanılan KHK eki cetvellerden çıkarılmışolması nedeniyle, Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu'nun 22.01.1996tarihli ve E: 1995/1, K: 1996/1 sayılı ve özelleştirmekapsamında bulunan kamu iktisadi teşebbüslerindesözleşmeli veya kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumlan ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğu yolundaki İlke Karan kapsamıdışında değerlendirilmesi gerekmektedir. Yukarıda anılan 4502sayılı Kanun'un 13. maddesi ile 406 sayılı Kanun'a eklenenEk 22. maddenin (a) bendinde, "a) Personelin statüsü:Telekomünikasyon hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekligörevler telekomünikasyon alanında sekiz yıl tecrübeyesahip ve en az dört yıllık yüksek öğrenimgörmüş bir genel müdür ile kadro, unvan, derece vesayılan Yönetim Kurulunun önerisi ve Bakanlığınteklifi üzerine bu Kanunun yürürlüğe girdiğitarihten itibaren yüzseksen gün içerisinde Bakanlar KuruluKararı ile belirlenen kadrolarda istihdam edilen personel eliyleyürütülür. Bu personel hakkında bu Kanundaöngörülen hükümler saklı kalmak üzere 399sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.Bunların dışında kalan personel iş mevzuatıuyarınca istihdam edilir. İş mevzuatına göre istihdamedilenlere ilişkin kayıt ve şartlar Yönetim Kurulutarafından tayin olunur" hükmüne yer verilmiş; bu benthükmü, 4673 ve 5189 sayılı Yasalarla yapılandeğişiklikler sonucunda; "a) Personelin statüsü:(Ekibare: 12.05.2001-4673/6. md.) Türk Telekom’daki kamu payı%50'nin altına düşünceye kadar, Türk TelekomYönetim Kurulu üyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğunaatanabilme genel şartlarına sahip olma ve en az dörtyıllık yüksek öğrenim görme şartlarıaranır.(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16.06.2004-5189/12 md.)Bunların dışında kalan personel iş mevzuatıuyarınca istihdam edilir. İş mevzuatına göre istihdamedilenlere ilişkin kayıt ve şartlar Yönetim Kurulutarafından tayin olunur" hükmünü almış;aynı maddenin (b) bendinin ikinci paragrafında da işmevzuatına tabi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır. 406 sayılıKanun’un anılan Ek 22. maddesi uyarınca, Türk TelekomA.Ş. Genel Müdürlüğü'ne ait asli ve süreklikadrolar belirlenerek 04.04.2000 tarihli ve 24010 (Mükerrer) sayılıResmi Gazetede yayımlanan 31.03.2000 tarihli ve 2000/331 sayılıBakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan listede: merkez teşkilatıiçin 100 ve taşra teşkilatı için 100 (6 BölgeMüdürü, 12 Bölge Müdür Yardımcısıve 82 İl Telekom Müdürü) kadro ihdas edilmiş; öteyandan, aynı Yasa maddesinin verdiği yetkiye dayanılarakhazırlanan "Türk Telekomünikasyon A.Ş. KapsamDışı Personel Yönetmeliği" adıaltındaki düzenleme, Yönetim Kurulunun 31.8.2000 tarih ve 407sayılı kararıyla kabul edilmek suretiyle yürürlüğekonulmuştur. Kanunla, Kurumda görev yapanpersonelden asli ve sürekli görev yapacak olanları kadrounvanı itibariyle belirlemek konusunda Bakanlar Kurulu'na yetkiverildiği açıktır. Bu yetki 4502 sayılıKanun'un yürürlüğe girdiği 29.01.2000 tarihi ile 5189sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2.7.2004tarihleri arasında geçerli olmuştur. Anayasa'nın 128. maddesinde,"Devletin, kamu İktisadî teşebbüsleri ve diğerkamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetleriningerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar vediğer kamu görevlileri eliyle görülür"denilmiştir. 406 sayılı Kanun'un Ek29. maddesinin 03.07.2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanun'ladeğişik birinci fıkrasında, "Türk Telekomhisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellinin altınadüşmesi durumunda; Türk Telekom’da ek 22. maddenin (a) bendininbu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleriuyarınca belirlenen asli ve sürekli görevlerdeçalışmakta olanlar ile 22.01.1990 tarihli ve 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kadrolu veyasözleşmeli personel statüsünde çalışanlarve kapsam dışı personel, kamu görevlerinden yüzseksengün aylıksız izinli sayılır. Bu personel belirtilensüre içinde Türk Telekom’da çalışmayadevam eder ve hisse devir tarihinden nakli için Devlet PersonelBaşkanlığına bildirildikleri tarihe kadarki aylıkücret, harcırah, sağlık giderleri, cenaze giderleri veölüm yardımı ile diğer mali ve özlükhakları Türk Telekom tarafındankarşılanır..." denilerek, yasa koyucu tarafındanTürk Telekom'da 22.01.1990 tarihli ve 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye tabi olarak sözleşmeli personelstatüsünde çalışanlar ile kapsam dışıpersonel, kamu personeli sayılmıştır. Olayda, Türk Telekom'dagörev yapmakta iken çalıştığı kurumunözelleştirilmesi sonucu tek taraflı iş akdi feshineticesinde 406 sayılı Yasanın Ek 29 ve devamı hükümleriile 4046 sayılı Yasanın 22.maddesi uyarınca başka kamukurum ve kuruluşlarına atanmak üzere Devlet PersonelBaşkanlığına bildirimi yapılan ve başka kurumanakledilen davacı tarafından, maaş nakil ilmühaberinin eködeme ilave edilmek suretiyle yeniden düzenlenmesi ve hak etmişolduğu ek ödeme farkının tarafına ödenmesiisteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılandavanın açıldığı anlaşılmaktadır. 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri veİdari Yargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralıbendinde: "a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar" idari dava türleri olarak sayılmış olup;kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzelkişilerine karşı açılan davalara bakılabilir. Buna göre, davanınaçıldığı tarihte davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan Türk Telekom A.Ş.'ninolması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan sözedilemeyeceğinden; uyuşmazlığın, özel hukukhükümlerine göre görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır...” görüşüyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyaincelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, Ahmet TevfikERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 25.09.2017 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı kurumdagörev yapmakta iken, 406 sayılı Yasa'nın Ek-29. maddesi ile4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adı DevletPersonel Başkanlığına bildirilen, sonrasında kamukurumu emrine atanan davacı vekili tarafından, maaş nakililmühaberinin yanlış düzenlendiği iddiasıylayeniden düzenlenmesi ve bundan kaynaklandığı iddia edilenzararın tazmini istemiyle açılmıştır. Telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar“tekel” olarak yürütmekle görevli kılınanve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekom’un, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancakkuruluş yasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgüstatüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı %50’ninaltına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır. Ancak, özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’dekitamamı Hâzineye ait bulunan hisselerden % 55’i, 14.11.2005tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile Oger Telekomünikasyon Anonim Şirketinesatılmıştır. 2577 sayılıîdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralıbendinde: a) (Değişik :8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) (Değişik:18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir. Buna göre, maaş nakililmühaberi düzenleme ve tazminat istemi tarihlerinde davalımevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan TürkTelekomünikasyon A.Ş. nin olması karşısında,idari yargı yetkisi kapsamında açılmış biridari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan,uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle Ankara 2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüyle, Ankara 16. İşMahkemesi’nin 29.05.2014 gün ve E:2014/485, K:2014/848sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 2. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 16. İşMahkemesi’nin 29.05.2014 gün ve E:2014/485, K:2014/848sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.09.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy