T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/448
KARAR NO : 2017/501
KARAR TR : 10.07.2017
ÖZET: Davacı adına kayıtlı 107510 numaralı Spor Toto bayiiliğinin iptaline ilişkin işlemin; bayiilik sözleşmesinin haksız bir biçimde tek taraflı olarak feshedildiği ileri sürülerek iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.Ş.
Vekilleri :Av. E. Ö.
Davalı :Spor Toto Teşkilatı Başkanlığı
Vekili :Av. S. N. S.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle, üçüncü bir şahsındavalı idareye verdiği şikayet dilekçesinde,davacının üç yıl boyunca para vermeden borçkarşılığı yazdırmak suretiyle kendisine bahisoynattığını, son oynadığında 3.000,00 TLborcu kaldığını, borçkarşılığı davacının kendisinden senetaldığını, senetleri icraya koydurduğunu vemaaşından icra yoluyla kesinti yapıldığını,bayii sahibi davacının insanlara yüklü miktardaborçla bahis oynattığını, bayii hakkındagerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiğini,davacıdan 29.02.2012 tarih ve 155 sayılı yazı ile konu ileilgili savunmasının idarece talep edildiğini,davacının verdiği savunma yeterli görülmeyerek 19.03.2012tarih ve 944 sayılı olurla Spor Müsabakalarına DayalıSabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliği’nin 24/s maddesi uyarınca borçkarşılığında oyun oynatan davacı adınakayıtlı 107510 numaralı bayiliğin iptaline kararverildiği, söz konusu olurun 19.03.2012 tarih ve 969 sayılıişlemle davacıya bildirilmesi üzerine söz konusuişlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 11.İdare Mahkemesi : 19.11.2012 gün ve E:2012/596, K:2012/1955sayı ile, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler birliktedeğerlendirildiğinde, davacının borçkarşılığı bahis oynattığı sonucunavarılması sebebiyle Spor Müsabakalarına Dayalı Sabitİhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliği’nin 24/s maddesi uyarınca bayilikruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukukaaykırılık bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar vermiş, bu karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir.
DanıştayOnuncu Daire: 9.9.2013 gün ve E:2013/1308, K:2013/6038 sayı ile,İdarenin, davacı ile yapmış olduğu bayiliksözleşmesinin, idari sözleşme niteliğitaşımayıp, idarenin özel hukuk alanındagerçekleştirdiği bir hukuksal işlem olduğu ve builişkiden doğan hakların kullanılmasına ve takibineilişkin davaların da özel hukuk hükümleriçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğidikkate alındığında, taraflar arasında imzalanansözleşmenin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargının görevindebulunduğu; bu itibarla, idare mahkemesince davanın görevyönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasıincelenerek karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığıgerekçesiyle, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesine uygunbulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, mahkeme kararınınbozulmasına karar vermiştir.
ANKARA 11.İDARE MAHKEMESİ: 15.4.2014 gün ve E:2014/551, K:2014/413sayı ile, bozmaya uyarak, idarenin, davacı ile yapmışolduğu bayilik sözleşmesinin, idari sözleşmeniteliği taşımayıp, idarenin özel hukuk alanındagerçekleştirdiği bir hukuksal işlem olduğu ve builişkiden doğan hakların kullanılmasına ve takibineilişkin davaların da özel hukuk hükümleriçerçevesinde çözümlenmesi gerekeceğidikkate alındığında, taraflar arasında imzalanan sözleşmeninuygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığıngörüm ve çözümü adli yargınıngörevinde bulunduğu gerekçesiyle, 2577 sayılıKanun’un 15/1-a maddesi uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş, bu karar davacı vekilitarafından temyiz edilmiştir.
DanıştayOnuncu Daire: 2.6.2016 gün ve E:2014/3428, K:2016/3026 sayı ile,İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizenbozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birininvarlığı halinde mümkün olduğu; incelenen kararınusul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülentemyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek niteliktegörülmediğinden, mahkeme kararının onanmasınakarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 6.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 20.4.2017 gün ve E:2016/403sayı ile, davacının bayilik sözleşmesinin, davalıİdare tarafından iptal edilmiş olduğu; idarece bu iptalişleminin kamu gücüne dayanılarak tek yanlıdüzenlenen bir yaptırım içerdiği; dava konusuişlemin hem bayilik sözleşmesine hem de SporMüsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve MüşterekBahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği hükümleriuyarınca tesis edildiği; alınan Yönetmelikhükümlerine göre sadece sözleşmeden kaynaklanmadığı;Yönetmelikteki iptal yetkisine de dayandırıldığı;sadece sözleşme hükümlerinden kaynaklanan biruyuşmazlık bulunmadığı dolayısıyla; sözkonusu uyuşmazlığın çözümündeİdari yargının görevli olduğu sonucunavarıldığı nedeniyle, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. Maddesi uyarınca görevli yargı yolununbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilmesine değin ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 10.07.2017günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Asliye HukukMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargıdosyasının Mahkemece, ekinde idari yargı kararları ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı adına kayıtlı 107510 numaralı Spor Totobayiliğinin iptaline ilişkin 19.03.2012 tarih ve 944 sayılıişlemin; bayilik sözleşmesinin haksız bir biçimde tektaraflı olarak feshedildiği ileri sürülerek iptali istemiyleaçılmıştır.
Davacıya Spor Toto Bayiliğiverildiği tarihitibariyle;
3289sayılı Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun’un 1. maddesine göre, Gençlik ve SporGenel Müdürlüğü, Başbakanlığabağlı ve tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumuiken; aynı Kanunun 4. maddesine göre GenelMüdürlüğe bağlı bir birim olan Spor TotoTeşkilat Başkanlığınıntüzelkişiliğinin bulunmadığı; Kanunun 2.maddesinin (i) bendi uyarınca, Türkiye'de düzenlenecek futbol vediğer spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli ve müşterekbahisler ile şans oyunlarının düzenlenmesi veyürütülmesi yetki ve görevinin GenelMüdürlüğe ait olduğu; GenelMüdürlüğün bu yetkisini, 7258 sayılı Futbolve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans OyunlarıDüzenlenmesi Hakkında Kanun’un 2. maddesi uyarınca SporToto Teşkilat Başkanlığı kanalı ilekullandığı; Başkanlığın ise kendisineait olan bu faaliyetini, sözleşme imzaladığı vebayilik ruhsatı verdiği bayileri aracılığı ileyürüttüğü görülmekte iken;
08.06.2011tarih, 27958(Mük.) Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe giren 638 No.lu “Gençlik ve SporBakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname” ile Gençlik ve SporBakanlığının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarıdüzenlenmiş; Kararnamenin 31. maddesinin 1.fıkrasında;21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanunda ve diğer mevzuatta gençlik hizmetleriyleilgili olarak Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüneyapılmış olan atıfların Bakanlığa, sporhizmetleriyle ilgili olarak Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğüne yapılmış olanatıfların Spor Genel Müdürlüğüneyapılmış sayılacağı; 2.fıkrasınınc bendinde (3289 sayılı Kanunun) 2 nci maddesinin birincifıkrasının (i) bendinin yürürlüktenkaldırıldığı; ç bendi ile; 4 üncümaddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin "e)Uluslararası Organizasyonlar Dairesi Başkanlığı"şeklinde değiştirildiği ve aynı maddede yer alan "BağlıBirimler: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı"ibaresinin yürürlükten kaldırıldığı;Kararnamenin 31. maddesinin 6.fıkrasının a bendinde; 29/4/1959tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer SporMüsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları DüzenlenmesiHakkında Kanunun; 1 inci maddesinin birinci fıkrasınınbirinci cümlesinin "Yurtiçinde ve yurtdışındaspor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli ve müşterekbahis oyunlarını oynatmak üzere, Gençlik ve SporBakanlığına bağlı, tüzel kişiliği haizSpor Toto Teşkilat Başkanlığı kurulmuştur."şeklinde değiştirildiği; Kararnamenin“Düzenleyici İşlemler” başlıklıGeçici 1. maddesinde; bu Kanun Hükmünde Kararnameninuygulanmasına ilişkin düzenlemelerin, bir yıl içindeyürürlüğe konulacağı, bu düzenlemeleryürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin buKanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayanhükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı;Geçici 9.maddesinde; Gençlik ve Spor GenelMüdürlüğünün, Spor Toto TeşkilatBaşkanlığının iş ve işlemleri nedeniyletaraf olduğu her türlü davalar ve icra takipleri ile sairhukukî ihtilaflardaki aktif ve pasif husumet ehliyetinin, bu KanunHükmünde Kararnamenin yürürlüğü tarihinde,başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Spor TotoTeşkilat Başkanlığına devredilmişsayılacağı hükümlerine yer verilmiştir.
638No.lu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılandeğişiklikler de dikkate alındığında; 7258sayılı “Futbol ve Diğer Spor MüsabakalarındaBahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun”2. maddesinde; Teşkilat Başkanlığının yetkisinibizzat kullanabileceği gibi kısmen veya tamamen özel hukuktüzel kişilerine devredebileceği veya mal ve hizmet satınalma yoluna gidebileceği belirtilmiş; Yurt içinde veyurt dışında yapılan her türlü spormüsabakası üzerine yurt içinde ve yurtdışında spora dayalı bahis ve şans oyunlarıdüzenlemek, denetim ve gözetimi altında düzenletmek,bunlara ilişkin her türlü izni vermek ve sözleşmeyiyapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunlarına yönelikmevzuata aykırı iş ve eylemlerin önlenmesi içingerekli denetimleri yapmak, faaliyetlerde bulunmak ve tedbirleri almak; sporadayalı bahis ve şans oyunlarının kamu yararına vesosyal amaçlara uygun olarak düzenlenmesi ve gelişmesinisağlayacak politikalar belirlemek ve uygulamak; izinsiz olarak sporadayalı bahis ve şans oyunları düzenleyen, başbayilikveya bayilik faaliyetinde bulunan veya kurallara aykırı hareket edengerçek ve tüzel kişilere uygulanacak yaptırımlarailişkin esasları belirlemek ve bunlar hakkında gerekli yasalişlemleri yapmak; spora dayalı bahis ve şans oyunlarıdüzenleme faaliyetinin gelişmesini sağlayacak tedbirleri almakve bu konuda yapılması gerekli düzenlemeleri Gençlik veSpor Bakanlığına önermek TeşkilatBaşkanlığının görev ve yetkileri arasındasayılmış; aynı Maddede, TeşkilatBaşkanlığının spora dayalı bahis ve şansoyunlarının düzenlenmesi ve düzenletilmesinde tek yetkiliolduğu; Gençlik ve Spor Bakanlığının izin veyaonayıyla spora dayalı bahis ve şans oyunlarınındüzenlenmesi, denetim ve gözetimi altında düzenletilmesi,oynatılması, gerekli altyapı ve organizasyonunsağlanması ve yürütülmesi için gerçek vetüzel kişilerle sözleşme yapabileceği ifadeedilmiş; spora dayalı bahis ve şans oyunlarınındüzenlenmesine ilişkin kararları almanın, bayiliklerinnerede kurulacağını ve sayısını tespit etmenin,bayilere verilecek komisyon ve teşvik primi oranlarını tespitetmenin Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasındaolduğu hükümlerine yer verilmiştir.
3289 ve 7258 sayılı Kanunhükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 28.02.2009 tarih ve27155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “SporMüsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve MüşterekBahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği”nin, spormüsabakalarına dayalı olarak düzenlenecek sabit ihtimallive müşterek bahislerin oynatılmasını, oyunçeşitlerini, bu oyunlara ait kupon kabul ve değerlendirmeişlemlerini, dağıtılacak ikramiye ile sabit, gezici vesanal ortam bayilerine ilişkin esaslar ile uygulama şekil veşartlarını kapsadığı belirtilmiş; 9maddesinde, bayilerin her muhasebe dönemi sonunda dönem boyuncatahsil ettikleri hasılattan, sözleşmeyle belirlenen orandakikomisyonlarını, ikramiye ödeme primlerini ve ödedikleriikramiye miktarlarını ayırarak, kalan meblağısözleşmede belirtilen süre içerisinde Teşkilatlehine otomatik ödeme talimatı verdikleri kendi adlarına açılmışbanka hesaplarına yatıracakları hükmüne yerverilmiş; “Bayilik ruhsatı” başlıklı 14. maddesinde; “Sabit bayilik faaliyetininyapılabilmesi için Teşkilattan ruhsat alınmasızorunlu olup, bayilik faaliyetinde bulunması uygun görülenlerebayilik ruhsatı verilir. Ruhsat verildiği tarihten itibaren Teşkilatçaiptal edildiği tarihe kadar başka bir işleme gerekolmaksızın geçerlidir. Ancak, Teşkilat tarafındangerekli görülen hallerde ruhsat yenilenebilir veya vizeedilebilir.”;
“Sabit bayiliksözleşmesi” başlıklı 15. maddesinde; “(1)Sabit bayilik ruhsatı verilen gerçek veya tüzel kişilerile Teşkilat arasında süresi 10 yılı geçmemeküzere süreli sabit bayilik sözleşmesi yapılır.
(2) Sabit bayilik sözleşmesiruhsatın geçerli olduğu sürece yürürlüktekalır, ruhsatın iptali halinde başkaca bir işleme gerekolmaksızın kendiliğinden feshedilmiş sayılır.
(3) Teşkilatça gerekligörülen durumlarda sabit bayilik sözleşmesi yenilenebilir.
(4) Sabit bayilik ruhsatı vermeyeve bu bayiler ile sözleşme yapmaya Teşkilat Başkanıyetkilidir. Teşkilat Başkanı bu yetkisini alt birimleredevredebilir.
(5) Sabit bayilikler tüzelkişilere birden fazla olarak ve 16 ncı maddede belirtilen kriterlerdahilinde verilebilir. Bu durumda verilen bayiliklerin her türlühukuki ve cezai sorumluluğu bu tüzel kişiye aittir.”; denilmiş;
Yönetmeliğin 16.maddesinde“Sabit bayilik ruhsatı verilmesi şartları”,17.maddesinde “Bayilerin işyerlerinde aranılacak asgarinitelikler”, 18.maddesinde “Sabit bayiliklerin verilmesindeizlenecek yöntem”, 19.maddesinde “Sabit bayilikteminatı”, 20.maddesinde “Sabit bayi komisyonu ve ikramiyeödeme primi oranı” 21.maddesinde “Sabit bayinin adresdeğişikliği”, 22.maddesinde “Sabit bayiliğindevredilmesi”, 23.maddesinde “Sabit bayilik faaliyetininsürekliliği ve yürütülmesi”ne ilişkindüzenlemelere yer verilmiş;
“Sabit bayilik ruhsatınıniptali” başlığını taşıyan 24.maddedeise “(1) Aşağıda belirtilen hallerde bayilik ruhsatı,Teşkilat tarafından tek taraflı olarak ve herhangi bir bildirimsüresine uyulmaksızın iptal edilir:
a) Gerçek kişi bayininölmesi halinde mirasçılarından altmış güniçinde bayilik ruhsatı talebinde bulunulmaması,
b) Bayilik ruhsatını haizolan şirketin iflas etmesi,
c) İzinli süreler vemücbir sebepler dışında, her ne sebeple olursa olsunbayinin bir takvim yılı içerisinde, izinsiz toplam on beşgün oyun oynatmaması,
ç) Teşkilatın izniolmaksızın, işyerinde Teşkilata ait olmayan oyunlaroynatması,
d) Teşkilat tarafından herbayi için belirlenen haftalık hasılat limitinin üzerindeoyun oynatılması,
e) Oyun bedellerinin kayıtdışı olarak bayinin kendi nam ve hesabına tahsil edilmesi,
f) Yetkisi dahilindeki ikramiyeödeme taleplerini geri çevirmesi,
g) Bayi olabilmeşartlarından herhangi birini kaybetmesi veya ruhsat verildikten sonrabu şartlardan herhangi birine sahip olmadığınınanlaşılması,
ğ) Teşkilatın itibarınızedeleyecek veya Teşkilata olan güvenin sarsılmasına nedenolacak davranış, yayın veya faaliyetlerde bulunulması,Teşkilat tarafından verilen talimat ve kurallara riayet edilmemesi,
h) Teşkilatın veyaBaşbayinin yetkili personellerine fiili saldırı, hakaret vetehditte bulunulması,
ı) Teşkilat veyaBaşbayinin mallarına kasıtlı zarar verilmesi,
i) 18 yaşındanküçüklere oyun oynatılması veya ikramiyeödenmesi,
j) Yılbaşından itibarendörder aylık periyotlardaki asgari haftalık satışhasılatı ortalamasının Yönetim Kurulunca belirlenenlimitin altında olması,
k) Teşkilattan yazılıizin almadan adresini değiştirmesi veya bayiliği devretmesi,
l) Teşkilata ait olan oyunhasılatlarının işlemiş yasal faiziyle birlikte veyagecikme cezalarının tamamının yatırma tarihindenitibaren en geç on beş gün içinde ödenmemesi,
m) Teşkilata ait olan oyunhasılatının bir takvim yılı içerisinde beşkez geç ödenmesi,
n) Güncellenen teminatmiktarının süresinde tamamlanmaması,
o) Süreli teminatmektuplarının süresi dolmadan en geç on günönce yenilenmemesi,
ö) Yasa dışı bahisoynatılması, oynatılmasına aracılık edilmesi,bunlara yer veya imkan sağlanması veya bunların reklam vetanıtımın yapılması,
p) Haklı bir gerekçeolmadan bilet iptal edilmesi, iptal edilen biletlerin bir yılsüresince saklanmaması veya iptal edilen biletlerin talep tarihindenitibaren en geç on beş gün içinde Teşkilata teslimedilmemesi,
r) Oyunları, Teşkilattarafından belirlenen değerinden fazla bedelle oynatması,
s) Borç mukabili veya kredikartıyla ya da kredili hesaptan oyun bedelini tahsil etmek suretiyle oyunoynatılması,
(2) Teşkilat tarafındanbayilik ruhsatı iptal edilenlere yeniden bayilik ruhsatıverilmez.” hükmü yer almıştır.
Öte yandan, Spor TotoTeşkilat Müdürlüğü ile davacı arasında 9.8.2006tarihinde Spor Toto Bayilik Sözleşmesi imzalanmıştır.
Sözkonusu Sözleşmenin 2. maddesinin (a) bendinde, 7258 sayılıFutbol Müsabakalarında Müşterek Bahisler TertibiHakkında Kanun, Futbol Müsabakalarında MüşterekBahisler Tüzüğü, Futbolda Müşterek BahisOyunları Uygulama Yönetmeliği ve bunlara ait tebliğler vetalimatların, bu sözleşmenin vazgeçilmezparçası olduğu, bunların bayilere aithükümlerine, bayinin aynen uymakla yükümlübulunduğu; Bayinin Teşkilatın ve Başbayinin re’senvereceği talimatlara, mevcut veya değişebilecek Yönetmelikvb. düzenlemelere uymayı peşinen kabul edeceği; (b)bendinde, ödemeler ile ilgili maddeler ve bayinin başbayiyekarşı olan yükümlülükleri de dahil olmaküzere, bayi tarafından işbu sözleşmenin maddelerineuyulmaması halinde bayilik ruhsatının Teşkilattarafından ayrıca herhangi bir gerekçe gösterilmeksiziniptal edileceği; (d) bendinde, bayilik ruhsatının herhangibir sebeple iptali halinde sözleşmenin kendiliğinden,tazminatsız olarak feshedilmiş sayılacağı; 8.maddesinin (b) bendinde, ödemeler ile ilgili maddeler dahil olmaküzere, bayi tarafından işbu sözleşmenin maddelerineuyulmaması halinde bayilik ruhsatının Teşkilattarafından ayrıca herhangi bir gerekçe gösterilmeksiziniptal edilebileceği hükme bağlanmıştır.
Uyuşmazlık konususözleşmenin hukuki niteliği incelendiğinde;
İdare,özel hukuk kişileri gibi özel hukuk sözleşmeleriyapabildiği gibi; kamusal yetkisinin verdiği üstünlükve ayrıcalıklara dayanarak konusu, hüküm vekoşulları bakımından özel hukuk sözleşmelerindenfarklı olan sözleşmeler de yapabilir. İdare hukukuesaslarına tabi bulunan bu sözleşmeler “idarisözleşme” olarak adlandırılırlar. İdarenin,genel ehliyetini kullanarak, sözleşme serbestisi ve taraflarıneşitliği gözetilerek gerçekleştirdiği sözleşmelerintamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması vedolayısıyla bunların yargısal denetiminin adli yargıyerince yapılmasına karşılık, 2577 sayılıYasa’nın idari dava türlerinin sayıldığı2/1-c maddesinde belirtildiği üzere, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi amacıyla ve kamusal nitelikte üstünhak ve yetkilere dayanarak yaptığı idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarıngörüm ve çözümünde ise, idari yargıyerleri görevli bulunmaktadır.
Anılandüzenlemeler uyarınca, müşterek bahisler ile şans oyunlarıdüzenleme hak ve yetkisi, Gençlik ve SporBakanlığına bağlı, tüzel kişiliği haizSpor Toto Teşkilat Başkanlığı’na aitolduğuna ve bu hak, bir sözleşme ile bayilik ruhsatı almakoşullarını taşıyanlara devredilebildiğinegöre, buna ilişkin bayilik sözleşmesinin, bir genelhizmetin yürütülmesi için yapılan idarisözleşme olduğu açıktır.
Olayda,davalı İdare tarafından 19.3.2012 Olur/tarih ve 944 sayıile; sözleşme ve yönetmelik hükümlerine rağmenkredi kartı ile oyun oynatıldığının tespitedildiği nedeniyle, Spor Müsabakalarına Dayalı Sabitİhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları UygulamaYönetmeliğinin 24. maddesinin birinci fıkrasının (s)bendi hükümlerine istinaden davacı adına kayıtlı 107510numaralı bayiliğin iptal edildiğianlaşılmaktadır.
Budurumda, idarece, kamu gücüne dayanılarak tek yanlıdüzenlenen bayilik sözleşmesinde yer alanyaptırımların uygulanmasına ilişkin işleminiptali isteminden doğan uyuşmazlığınçözümünde, idari yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Öteyandan, dava konusu işlemin, hem bayilik sözleşmesine, hem de SporMüsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve MüşterekBahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği hükümleriuyarınca tesis edildiği; İdarenin sözleşmeyianılan Yönetmelik hükümleri uyarınca tek taraflıolarak iptal etme yetkisi göz önünealındığında, sadece sözleşmehükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan biruyuşmazlıktan söz etme olanağı dabulunmamaktadır.
Açıklanannedenlerle, Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin başvurusunun kabulüile Ankara 11.İdare Mahkemesince verilen 15.4.2014 gün ve E:2014/551,K:2014/413 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 11.İdareMahkemesince verilen 15.4.2014 gün ve E:2014/551, K:2014/413 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 10.07.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Suna
TÜRE
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy