T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/422
KARAR NO : 2017/483
KARAR TR : 10.07.2017
ÖZET : Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde İngilizce öğretmeni olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan emekli olan babasının vefatı nedeniyle tarafına yetim aylığı bağlanması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı Hizmetler Daire Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :B.Y. Vekilleri : Av. K.A. Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili :Av.H.Ş. O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; halen Milli EğitimBakanlığı bünyesinde İngilizce öğretmeniolarak görev yapmakta olan davacının, 01.04.2012 tarihindeeşinden boşanmasından sonra 07.07.2012 tarihindebabasının vefat etmesi üzerine (Sosyal Sigortalar Kurumu'ndanemekli olan babasının vefatı nedeniyle) tarafına yetimaylığı bağlanması istemiyle 04.01.2014 tarihindeyaptığı başvurunun reddine ilişkin 25.02.2014 günve 109329 sayılı Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğü Yurtdışı Hizmetler DaireBaşkanlığı işleminin iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır. Ankara 13. İdare Mahkemesi: 21.01.2015 gün veE:2014/836, K:2015/103 sayı ile, mevzuat hükümleri uyarıncayetim aylığı bağlanabilmesinin ön koşulununtalepte bulunan ilgilinin çalışmaması veya herhangi birgelirinin yahut aylığının bulunmaması olduğu, buön koşulun sosyal devlet ilkesi gereğince geliri bulunmayan veevli olmayan kız çocuklarının korunmasına yönelikolarak getirildiği, davacının ise halihazırda devlet memuruolarak görev yaptığı ve maaş aldığı,dolayısıyla yetim aylığı alabilmesinin önşartı olan gelirinin bulunmaması koşulunutaşımadığı dikkate alındığında;davacının tarafına yetim aylığı bağlanmasıistemiyle yaptığı başvurunun reddine dair dava konusuişlemde hukuka ve mevzuata aykırılıkbulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararvermiş, bu karar davacı vekili tarafından temyizedilmiştir. Danıştay OnbirinciDaire: 17.9.2015E:2015/4435, K:2015/4214 sayı ile, 5510 sayılı Kanun ilegetirilen kuralın uygulanmasından kaynaklandığıtartışmasız olan uyuşmazlığıngörüm ve çözüm yerinin, aynı Kanun'un 101.maddesi uyarınca iş mahkemeleri olduğuanlaşıldığından, İdare Mahkemesince davanıngörev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken,uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesindeusul hükümlerine uyarlık bulunmadığıgerekçesiyle davacının temyiz isteminin kabulü ilemahkeme kararının bozulmasına karar vermiş, davalıidare vekilince bu kararın düzeltilmesi istemiyle başvurudabulunulmuştur. Danıştay OnbirinciDaire: 9.5.2016Esas No: 2016/1869 Karar No: 2016/2277 sayı ile, kararındüzeltilmesi istemini içeren dilekçede ilerisürülen sebepler, anılan maddede sayılan sebeplereuymadığından, düzeltme isteminin reddine kararvermiştir. Ankara 13. İdare Mahkemesi: 28.9.2016 gün veE:2016/2855, K:2016/2570 sayı ile, bozma kararına uyarak,yürürlükteki 5510 sayılı Kanun ile getirilenkuralın uygulamasından kaynaklandığıtartışmasız olan uyuşmazlığın görümve çözüm yerinin aynı Kanunun 101. maddesi uyarıncaiş mahkemesi olduğu anlaşıldığındanuyuşmazlığın mahkemelerince çözümlenmeimkanı bulunmadığı gerekçesiyle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacı vekili, aynı istemleadli yargı yerinde dava açmıştır. ANKARA 17. İŞMAHKEMESİ:26.4.2017 gün ve E:2016/323, K:2017/122 sayı ile, 5510sayılı Yasa’nın geçici 4.maddesindekidüzenleme dikkate alındığında maddi olaya uygulanacakhükümlerin 5434 Sayılı Kanunda düzenlendiği ve5510 Sayılı Kanunun geçiş hükümlerine, AnayasaMahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesinin kararlarına göreuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği, bu nedenlemahkemelerinin görevsiz olup, davada idari yargınıngörevli olduğu, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğegiren 6100 sayılı HMK'nın dava şartlarıbaşlıklı 114/1-b maddesinde yargı yolunun caizolmamasının dava şartı olarak öngörüldüğü;mahkemelerince yapılan tespite göre davada idari yargıgörevli olup mahkemelerinin görevsiz olduğundan davaşartının noksan olduğu, HMK 115/1 maddesi gereği davaşartı noksanlığı mahkemece ve her aşamadakendiliğinden araştırılıp 115/2 maddesi gereğidava şartı noksanlığının tespiti halindedavanın usulden reddi gerekeceğinin belirtilmesikarşısında; davanın idari yargının görevalanına girdiğinden mahkemelerinin görevsizliğine, 6100sayılı HMK 114/1-b maddesine göre, yargı yolunun caizolmaması dava şartı olup, HMK 115/2 maddesi gereği davaşartı noksanlığından davanın usulden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacıvekili idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğüolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiistemiyle başvuruda bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Suna TÜRE, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay TuncayVARLI’nın katılımlarıyla yapılan 10.07.2017günlü toplantısında: 1-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli EğitimBakanlığı bünyesinde İngilizce öğretmeniolarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sosyal SigortalarKurumu'ndan emekli olan babasının 07.07.2012 tarihinde vefatınedeniyle tarafına yetim aylığı bağlanmasıistemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin 25.02.2014 gün ve 109329 sayılı Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğü Yurtdışı Hizmetler DaireBaşkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacınınbabası olan müteveffa Bedrettin Yıldız’ın 74677 s.s.no ile Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi sigortalı olduğu; kendisine 506sayılı Kanunun 2422 sayılı Kanunla değiştirilen60. maddesi’nin A-C fıkrası uyarıncayaşlılık aylığı bağlanmasına SosyalGüvenlik Kurumu Elazığ BölgeMüdürlüğünce karar verildiği anlaşılmıştır. 31.5.2006 tarihve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlarkapsamındaki hizmet akdine göre ücretleçalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendi hesabınaçalışanlar (Bağ-Kur’lular), tarımda kendiadına ve hesabına çalışanlar (TarımBağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretleçalışanlar, (Tarım sigortalıları), devletmemurları ve diğer kamu görevlilerini (EmekliSandığı İştirakçileri), geçicimaddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik vesağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabitutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hakve hükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada AnayasaMahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılıkararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, buKanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarakgörev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinidiğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonrakabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılıKanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenenGeçici 1 inci ve Geçici 4 üncü maddelerle, 5754sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlarile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerinegöre işlem yapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan dava AnayasaMahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılıkararı ile reddedilmiştir. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır. 5510sayılı Kanunun 101 inci maddesinde yer alan “…bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı retle sonuçlandırmıştır. Bubakımdan, 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa’yaaykırılık görülmemiştir. Davacınınbabası Bedrettin Yıldız’ın 5510 sayılı Yasayürürlüğe girmeden önce, Emekli Sandığıiştirakçisi olarak değil 506 sayılı Sosyal SigortalarKanunu hükümleri uyarınca emekli olduğu ve 5510sayılı Yasa’nın yürürlüğe girmesiyledavacının babasının ölümünden dolayıyetim aylığı almak istediğitartışmasızdır. Yukarıdayer verilen mevzuat hükümleri ve Anayasa Mahkemesi kararıbirlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlığa konu olaydaolduğu gibi, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarakçalışıp emekli olanların, 5510 sayılıKanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte, bu Kanunhükümlerine tabi olarak emeklilik haklarının devamedeceği ve haklarında 5510 sayılı Kanununöngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla 5510 sayılı Yasanın101.maddesi uyarınca da ihtilafların adli yargı yerindeçözümleneceği açıktır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı yeri görevli olduğundan, Ankara 17. İş Mahkemesinceverilen 26.4.2017 gün ve E:2016/323, K:2017/122 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 17. İş Mahkemesince verilen 26.4.2017 gün veE:2016/323, K:2017/122 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 10.07.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy