T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017/318 KARAR NO : 2017/368 KARAR TR : 05.06.2017 ÖZET: Mülkiyeti davacıya ait taşınmazda bulunan bahçeden su kanalı geçirilmek suretiyle taşınmaza el konulduğu, ekili ve dikili ağaçların yerinden söküldüğü bu nedenle meydana geldiği ileri sürülen zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.F.K. Vekili : Av. Ç.B. Davalılar : 1- ÖmerliBelediye Başkanlığı Vekili : Av. A.K. Dahili Davalı : 2- DSİGenel Müdürlüğü Vekili : Av. S.Ş. O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; davacının Ömerliİlçesi, Yeni Mahalle ada 101, parsel 33 te kiraz bahçesiolduğunu; bu bahçenin davalı Ömerli BelediyeBaşkanlığının sorumluluğu altındaolduğunu; Diyarbakır Devlet Su İşleri 10. BölgeMüdürlüğünün 102. ŞubeMüdürlüğünce izin alınmadan herhangi bir istimlakyapılmadan içine girilerek, daha önce yapılmışzarar ziyan tespitinde görüldüğü gibi, kirazağaçlarına ve tel örgüye, istinat duvarına,13.414,74 TL tutarında zarar verildiğini; bu işin yapılmasıve doğacak zararların karşılanması içinÖmerli Belediye Başkanlığı ile DSİ 10 BölgeMüdürlüğü arasında protokol yapılarakdavalı kurum Belediye Başkanı Süleyman Tekintarafından imzalandığını; böylecemüvekkilinin gayri menkulünün herhangi bir izin, istimlakyapılmadan zarara uğratıldığını;zararın, zarar tespitinin yapıldığı tarihten itibarengeçerli olmak üzere yasal faizi ile birlikte tahsili içiniş bu davanın açılmasının zaruri olduğunuileri sürerek, davalarının kabulü ile delil tespitiyapıldığı 5.8.2015 tarihinden geçerli olmaküzere yasal faizi ile birlikte takdir edilen 13.414,74 TL’indavalı kurumdan alınarak taraflarına verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır. ÖMERLİ ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:4.5.2016 gün ve E:2015/279, K:2016/163 sayı ile, davalıÖmerli Belediye Başkanlığının yasa gereğincegörevlendirilmiş bir kamu kurumu niteliğinde olduğu; eylemve işlemlerinin de kamusal nitelik taşıdığı, 5393sayılı Belediye Kanunu’nun 14/a. maddesine göre,belediyenin görevlerinden birinin de, su ve kanalizasyon gibi kentsel altyapı olduğu; somut olayda uğranıldığıöne sürülen zararın da, bir kamu kurumu olandavalının görevini yerine getirirken layıkıyla yerinegetirmemesinden, hizmet kusurundan kaynaklandığı; davalıÖmerli Belediye Başkanlığına, yürüttüğükamu hizmeti kapsamında yöneltilen davanın, idare hukukukuralları çerçevesinde ve idâri yargı yerindegörülmesi gerektiği, istenilen tazminatınkapsamının, hukuk mahkemesi tarafındançözümlenmesinin mümkün olmadığı;Dahili davalı DSİ Genel Müdürlüğününolaya ilişkin kusurunun bulunduğu yönündeki iddiadeğerlendirildiğinde; dahili davalı DSİ GenelMüdürlüğünün yürüttüğühizmetin, kamu hizmeti olduğu; bu kapsamda bir kamu kurumu olan dahilidavalının görevini yerine getirirken layıkıyla yerinegetirmemesinden ve hizmet kusurundan kaynaklanan davanın, idare hukukukuralları çerçevesinde ve idari yargı yerindegörülmesi gerektiği; istenilen tazminatınkapsamının, hukuk mahkemesi tarafındançözümlenmesinin mümkün olmadığıgerekçesi ile, davanın yargı yolunun caiz olmamasınedeniyle usulden reddine karar vermiş, bu karar davacı tarafındantemyiz edilmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi: 5.12.2016 gün ve E:2016/9297, K:2016/11895 sayıile, kararın vekalet ücretine ilişkin kısmınındüzeltilerek, geri kalan kısmının onanmasına kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. MARDİN 1. İDAREMAHKEMESİ: 10.4.2017 gün ve E:2017/94 sayı ile, idarenin davakonusu taşınmaza kamulaştırmasız el atmasındandoğan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, idariişlem veya eylemden kaynaklandığının kabulüneolanak bulunmadığı, haksız fiillere ilişkin özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümü gerektiği, bu nedenle de adlı yargıyerinin görev alanına girdiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için mahkemeleri dava dosyasının,Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2015/279 sayılı davadosyasıyla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,bu konuda verilecek karara değin davanın incelenmesinin ertelenmesinekarar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 05.06.2017 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının Mardinİli, Ömerli İlçesi, Yeni Mahalle, Aklat Mevkii, 101 Ada,33 parsel sayılı taşınmazda bulunan bahçesinden sukanalı geçirilmek suretiyle taşınmaza el konulduğu,ekili ve dikili ağaçların yerindensöküldüğü bu nedenle meydana geldiği ilerisürülen 13.414.74 TL zararın yasal faiziyle birlikte tazminiistemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, DSİ10. Bölge Müdürlüğü ile Ömerli BelediyeBaşkanlığı arasında Mazruna Deresi TaşkınKoruma işine ait protokol imzalandığı, bu protokolde“İşin Tanımı”, “BelediyeBaşkanlığının Sorumluluğu”,“İşe Başlama”,“Yükümlülükler”, “Anlaşmazlıklar”,“Protokolün yürürlüğe girmesi”başlıklı maddelerin yer aldığı; ÖmerliAsliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğine sunulan Fen Bilirkişi Raporundada, dava konusu taşınmazlardan Mardin İli, Ömerliİlçesi, Yeni Mahalle, 101 Ada, 33 parsel FasihKırmızıgül adına kayıtlı olduğu tarlavasfında olduğu tapu kaydında alanı 8867.83 m2 olduğuiçerisinden taşkın su kanalı geçtiği, raporaekli krokide (D1) harfi ile gösterilen ve pembe renkli kalem ile boyanankanalın kamulaştırma alanı 927.76 m2 kanalınkamulaştırma hattı geçtiğinin tespit edildiği;dava konusu taşınmazdan Fasih Kırmızıgül’eait Mardin İli, Ömerli İlçesi, Yeni Mahalle, 101 Ada, 33nolu parsel içerisinden taşkın su kanalıkamulaştırma hattı geçtikten sonra 2 parçayabölündüğü ve geriye kalan parçalardan raporaekli krokide (P1) harfi ile gösterilen kısmın alanı 5565.93m2 ve rapora ekli krokide (S1) harfi ile gösterilen kısmınalanı 2374.14 m2 olarak tespit edildiğianlaşılmıştır. İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukukaaykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılacak davalar ile idarenin aynıplan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesive bakımı sırasında kişilere verdiğizararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacakdavaların görüm ve çözümünün, iptalve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetimi yapanidari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakkamüdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır. Dava,davalı kurumca taşkınsu kanalı kamulaştırma hattıgeçmesi suretiyle davacının taşınmazınınbüyük oranda zarar gördüğünden bahisle madditazminat ödetilmesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. Söz konusu olayda, dosyakapsamındaki idare ile yapılan yazışmalardan ve belgelerdenanlaşıldığı üzere, Mardin İli,Ömerli İlçesi, DSİ 10. BölgeMüdürlüğü ile Ömerli BelediyeBaşkanlığı arasında Mazruna Deresi TaşkınKoruma işine ait protokol imzalandığı, davacının taşınmazının zarargördüğü iddia edilmiştir. 6098sayılı Borçlar Kanununun 49. ve müteakip maddelerindehaksız fiilden doğan davalar, 4721 sayılı Türk MedeniKanunun 683. maddesinde ise el atmanın önlenmesi davalarıdüzenlenmiştir. Bu tür davaların adli yargıdüzeninde yer aldığı tartışmasızdır. Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari davatürleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenlertarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Budurumda açılan davanın, idarenin plan ve projekapsamında yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak kurulmuş bir işlemekarşı ya da bu nitelikteki işlem ve eyleminden doğanzararların tazminine yönelik olarak 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2/1. maddesinde belirtilen davatürlerinden olması nedenleriyle uyuşmazlığınİdari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle; davada idari yargı yeri görevli bulunduğundan,Mardin 1. İdare Mahkemesince yapılan 10.4.2017 gün ve E:2017/94sayılı başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S ON U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, Mardin 1. İdareMahkemesince yapılan 10.4.2017 gün ve E:2017/94 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 05.06.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy