T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/47
KARAR NO : 2017/344
KARAR TR : 05.06.2017
ÖZET : Davacı şirket tarafından, şirketlerine ait OSTİM Organize Sanayi Bölgesinde bulunan LPG İkmal İstasyonunun işyeri açma ve çalışma ruhsatının geçerliliğinin kaybedildiğine ilişkin, OSTİM Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Ç.A. Akaryakıt vePetrol Ürn.İnş.İlt.Nak.Rentecar San ve Tic.Ltd.Şti. Vekili : Av. S.B. Davalılar : 1- Enerji PiyasasıDüzenleme Kurulu Vekili : Av. A.M.Ö. 2-OSTİM Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü Vekili : Av. H.İ.K. O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davacı şirketin adına ruhsatdüzenlenen "Ostim Mahallesi 1579. Cadde No:2 Yenimahalle ANKARA"adresindeki akaryakıt satış işletmesini devretmesi veşirketin işyerindeki faaliyetini sonlandırmışolması sebebi ile geçerli bir işyeri açma veçalışma ruhsatı bulunmadığı tespitininyapıldığı, söz konusu tespitin 4562 SayılıOrganize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4/7. maddesinde yer alan, yürürlüğegiren mevzi imar planına göre arazi kullanımı, yapı vetesislerin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgiliruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışmaruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir hükmüuyarınca, Enerji ve Piyasa Düzenleme KurumuSıvılaştırılmış Petrol Gazları DaireBaşkanlığı'nın 12.04.2016 tarih ve 14650sayılı olur'u ile 07.10.2008 tarih ve LPG BAY/941-94/08315sayılı LPG Otogaz Bayilik Lisansının iptal edilmesineilişkin işlem ile Otogaz Bayilik Lisansı almasına dayanakteşkil eden İşyeri Açma ve ÇalışmaRuhsatının geçerliliğinin kaybettiğinin bildirilmesineilişkin Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü'nün 06.04.2016 tarih ve 1861/2016sayılı işleminin tesis edildiğini ileri sürerek, buişlemlerin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı OSTİM OrganizeSanayi Bölge Müdürlüğü vekili, süresiiçinde verdiği cevap dilekçesinde 4562 sayılıKanunun 5/1. maddesinden sözederek, Kanunda özel hukuk tüzelkişisi olduğu tanımlanan Organize Sanayi Bölgesininaleyhine açılacak davaların adli yargı yerindegörüleceği, bu sebeple davanın yargı yolu nedeniylereddine karar verilmesini talep ederek, görev itirazındabulunmuştur. ANKARA 12. İDAREMAHKEMESİ :15.6.2016 gün ve E:2016/1968 sayı ile, somut uyuşmazlıkta,dava konusu geçerli işyeri açma ve çalışmaruhsatı olmadığının tespiti işleminin kamugücü kullanılarak tesis edilen bir idari işlem olduğuanlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun hükümleriuyarınca idari işlemlerin hukukaaykırılığından kaynaklanan iptal davalarınıngörüm ve çözümünün idari yargımercileri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğindendavalı idarenin görev itirazının reddi gerektiğisonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle; davalıOrganize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nüngörev itirazının reddine, Mahkemelerinin buuyuşmazlıkta görevli olduğuna karar vermiştir. Davalı OSTİMOrganize Sanayi Bölge Müdürlüğü vekilitarafından süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine, dilekçe davadosyası ile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.,4562 sayılı Organize Sanayi Bölge Kanunu’nun 3. , 5. ve25. maddelerinden sözederek, yapılaninceleme sonucunda, OSTİM OSB Müdürlüğünün,4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamındakurulduğunun anlaşıldığı; OSTİM OSBiçinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait LPG ikmalistasyonu hakkında, İşyeri Açma veÇalıştırma Ruhsatının geçerliliğinikaybettiğinin bildirilmesine ilişkin OSTİM Organize SanayiBölge (OSB) Müdürlüğünün 06/04/2016 tarih ve1861/2016 sayılı işleminin iptaline dair davanın,OSTİM OSB Müdürlüğü yönünden özelhukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiğinin düşünüldüğüdolayısıyla, 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13. maddelerigereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine kararvermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 10. ve 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısı'nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI: Bilim Sanayi ve TeknolojiBakanlığının onayı ve anılanBakanlıkça belirlenen yerde kurulan Organize Sanayi Bölgeleri;sanayileşmenin sağlıklı, düzenli ve çevreyleuyumlu gelişimini sağlamak amacıyla tanınan kamusalyetkiler ve ayrıcalıklara sahip olup; elektrik, su, kanalizasyon,doğalgaz arıtma tesisi, yol gibi alt yapı ve genel hizmettesisleri kurmak ve işletmekle, bölgenin mevzuata ve imarplanına uygun yapılaşmasından sorumlu olmaklagörevlendirildiği, Organize Sanayi Bölgelerinin, kamu hizmetiniteliğini taşıyan alt yapı hizmetlerini ve imarauygunluğunu idare hukuku ilke ve kurallarına göre kamusal yetkive ayrıcalıkları kullanarak kurup, sürdürmeklegörevli bulunduğu, Organize Sanayi Bölgelerinin, bu türkamusal hizmetlerinden bölgede faaliyette bulunan firmalarınyararlanması konularında özel hukuk kurallarına göresözleşmeler yapmakta ise de; bu durum, anılan özel hukuksözleşmeleri dışında elektrik, su, doğal gaz,kanalizasyon, imara uygunluk gibi kamu hizmeti niteliği taşıyanhizmetlerinin uygulamasının idare hukuku ilke ve kurallarınatabi oluşunu ortadan kaldırmadığı; dava konusu olaydada, davacı şirketin, Ostim Organize Sanayi Bölgesinde bulunanLPG İkmal İstasyonunun Bayilik Lisansının iptal edilmesineilişkin işlem ile işyeri açma ve çalışmaruhsatının geçerliliğinin kaybedildiğineilişkin işlemin, tek yanlı, kamu gücüne dayalı vekamu hizmeti yürütümüne ilişkin olduğununaçık olduğu, bu nedenle uyuşmazlığıngörüm ve çözüm görevinin idari yargıyerine ait bulunduğu dolayısıyla, 2247 sayılıKanunun 13’üncü maddesi uyarınca yapılanbaşvurunun reddi gerektiği yolunda düşüncevermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay Tuncay VARLI’nınkatılımlarıyla yapılan 05.06.2017 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10.ve 13. maddelerinde öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirkettarafından, şirketlerine aitOstim Organize Sanayi Bölgesinde bulunan LPG İkmal İstasyonununişyeri açma ve çalışma ruhsatınıngeçerliliğinin kaybedildiğine ilişkin 6.4.2016 günve 1561/2016 sayılı OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü işleminin iptali istemiyle OSTİMOrganize Sanayi Bölge Müdürlüğüne karşıaçılmıştır. 5393 sayılı BelediyeKanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları”başlıklı 14. maddesinde 4562 sayılı Organize SanayiBölgeleri Kanunu hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiş;Değiştirilen, Eklenen ve YürürlüktenKaldırılan Hükümler başlıklı 85. maddesininh bendinde, «…12.4.2000 tarihli ve 4562 sayılı OrganizeSanayi Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesinin altıncıfıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir. Yürürlüğegiren mevzii imar plânına göre arazi kullanımı,yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası vekullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma veçalışma ruhsatları OSB tarafından verilir vedenetlenir. İşyeri açma ve çalışmaruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma veçalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSBtarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresihesabına yatırılır…», 4562sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4.maddesininaltıncı fıkrasında “(Değişikfıkra: 3/7/2005-5393/85 md.) Yürürlüğe giren (…)imar planına göre arazi kullanımı, yapı vetesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıylailgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma veçalışma ruhsatları OSB tarafından verilir vedenetlenir, İşyeri açma ve çalışmaruhsatın verilmesi sırasında işyeri açma veçalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSBtarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresihesabına yatırılır.” 5.maddesinde - “(Değişik: 4/7/2012-6353/20 md.) OSB,müteşebbis heyetin başvurusu üzerine Bakanlıkçaverilen kamu yararı kararı ve sınırlarıbelirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırmaişlemleri yapabilen veya yaptırabilen bir özel hukuk tüzelkişiliğidir. Arazininmülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazi bedeliödeme yükümlülüğü OSB tüzelkişiliğine aittir.” hükmü yer almakta olup,12.04.2000 günlü, 4562 sayılı Organize SanayiBölgeleri Kanunu’nun, 04.07.2012 günlü, 6353sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 20.maddesiyledeğiştirilen 5.maddesinin Anayasa’ya aykırılığıiddiasıyla Danıştay Altıncı Dairesi tarafındanyapılan itiraz başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesi 31.10.2013gün, E:2013/49, K:2013/125 sayılı kararı ile özetle;04.07.2012 günlü, 6353 sayılı Kanun’un 20.maddesiyledeğiştirilen 5.maddesinin birinci fıkrasında yer alan‘’… yapabilen veya … ‘’sözcüklerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna veiptaline karar vermiştir. 8. maddesinde -“Yönetim kurulu, müteşebbis heyetin en az dördükendi üyeleri arasından olmak üzere seçeceğibeş asıl, beş yedek üyeden oluşur. Yönetim kuruluüyeleri iki yıl için seçilir. Yönetimkurulu üyeleri kendi aralarında bir başkan ve birbaşkanvekili seçerler. Yönetim kurulu en az ayda iki defatoplanır ve toplantı salt çoğunluk ile yapılır.Geçerli bir mazereti olmadan üst üste yapılanüç toplantıya veya mazereti olsa dahi altı ayiçinde yapılan toplantıların en az yarısınakatılmayan üyeler üyelikten çekilmişsayılırlar. Kararlar salt çoğunlukla verilir.Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna itibar edilir. Yönetimkurulu; kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeridüzenlemeler ile müteşebbis heyetin kararlarıçerçevesinde OSB’nin sevk ve idaresini yürütmeklegörevlidir.”hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, OSTİM Organize SanayiBölge Müdürlüğü’nün özel hukuktüzel kişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzelkişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adliyargı yerlerince yapılacağının açık olduğugözetildiğinde, davacının, söz konusu tesis hakkındaişyeri açma ve çalışma izni verilmesi isteminin reddinedair davalı OSB tarafından tesis edilen işlemin yargısaldenetiminin adli yargı yerinde yapılması gerekir. Açıklanan nedenlerleYargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusununkabulü ile, davalı OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü vekilinin görev itirazının Ankara12. İdare Mahkemesinin 15.6.2016 gün ve E:2016/1968 sayılıgörevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı OSTİM Organize SanayiBölge Müdürlüğü vekilinin GÖREVİTİRAZININ, Ankara 12. İdare Mahkemesinin 15.6.2016 gün veE:2016/1968 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 05.06.2017 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Suna TÜRE Üye Turgay Tuncay VARLI
Full & Egal Universal Law Academy