T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 299
KARAR NO : 2017 / 333
KARAR TR : 08.05.2017
ÖZET: Davalı şirkette çalışırken özelleştirme nedeniyle kamu kurumuna nakledilen davacının, maaş nakil bildiriminin ilgili mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle uğradığı parasal kaybın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.K.
Vekili : Av. A.B.
Davalı :Türk Telekomünikasyon A.Ş
Vekili : Av. M.K.
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinindavalı şirkette çalışmakta iken Türk Telekomunözelleştirilmesi nedeniyle 406 sayılı Yasanın ek 29.Maddesi gereğince önce davalı ile İş Yasasıkapsamında iş akdi imzaladığını, daha sonrahizmet sözleşmesi sona erdirilerek 4046 sayılı Yasanın22 maddesi ve 406 sayılı Yasanın ek 29. Madde gereğincememur olarak bir Kuruma atandığını beyanla düzenlenenmaaş nakil ilmühaberinde 5473 sayılı Yasadan kaynaklananeködemeye yer verilmemesi nedeniyle alamadığı parasalhaklarına ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakkı saklıkalmak kaydı ile 1.500,00 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ilebirlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 11.İŞ MAHKEMESİ: 02.07.2013 gün ve E:2012/707, K:2013/761sayı ile “davacının davalı şirkette hizmetakdine dayalı olarak çalışırken Türk Telekomunözelleştirilmesi nedeni ile 406 sayılı Yasanın ek 29.maddesi gereğince memur olarak başka Kuruma atandığı,ancak daha önce Telekom’da çalışırken, 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5473 sayılıYasa ile getirilen ek 3.maddesi gereğince ödenen ek ödemeartışlarından faydalandırılmadığı iddiaedilerek 5473 sayılı Yasadan kaynaklanan ek ödemelerinhesaplanması ve tahsiline karar verilmesini istemiş ise de aynıkonuda açılmış bulunan Ankara 14. İşMahkemesi'nin dava dilekçesinin görev yönünden reddineilişkin kararının Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nceyapılan incelemesinde Mahkemenin kararının onanmasına kararverildiği anlaşılmış olmakla, 406 sayılıYasa hükümlerinden yararlanma hususu personelin başka kurumlarageçişi, nakli, statüleri, özlük ve parasalhaklarının değerlendirilmesi işlemler idari işlemniteliğinde olduğu” gerekçesiyle davanın 2577sayılı Yasa’nın 14/3-a ve 15/1-a maddesi uyarıncagörev yönünden reddine karar vermiş, temyiz edilen kararYargıtay 22. Hukuk Dairesinin 13/01/2014 tarih ve 2013/37272 E. 2014/94 K.sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı taleple idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA1.İDARE MAHKEMESİ: 25.06.2014 gün ve E:2014/1192, K:2014/1141 sayıile “6145 sayılı Kanun ile Türkiye Cumhuriyeti Posta,Telgraf ve Telefon İşletmesi kurulmuş; 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.06.1994 tarih ve 4000 sayılıKanunla değiştirilen 1. maddesi ile posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler, Posta İşletmesi GenelMüdürlüğünce, telekomünikasyon hizmetleri ise,“Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi” tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmıştır.
27.01.2000tarih ve 4502 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile 406sayılı Kanun’un 1. maddesine eklenen 9. fıkrada,“Türk Telekom, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerinetabi bir anonim şirkettir. Kamu İktisadi Teşebbüslerininkuruluş, teşkilât ve faaliyetleri ile ilgili mevzuat TürkTelekom’a uygulanmaz. Sadece, Türkiye Büyük Millet Meclisidenetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346 sayılı Kanunun 9 uncumaddesi hükümleri uygulanır.” denilmiş; anılanfıkra hükmü, 12.05.2001 tarih ve 4673 sayılıKanun’un 1. maddesi ile değiştirilmiş ve “TürkTelekom, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonimşirkettir. Bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamuiktisadi teşebbüsleri de dâhil, sermayesininyarısından fazlası kamuya ait olan kamu kurum, kuruluş veortaklıklarına uygulanan mevzuat Türk Telekom’auygulanmaz. Sermayesinin yarısından fazlası kamudakaldığı sürece, Türkiye Büyük Millet Meclisidenetimine ilişkin 2.4.1987 tarihli ve 3346 sayılı Kanunun 9uncu maddesi hükümleri uygulanır. 16.7.1965 tarihli ve 697sayılı Kanun ile milli güvenlik ve kamu düzeniylesıkıyönetim ve seferberlik hallerinde telekomünikasyonhizmetlerinin yürütülmesine ilişkin özelkanunların hükümleri saklıdır.”; ek 29.maddesinin 03.07.2005 tarih ve 5398 sayılı Kanun’un 14. maddesiile değişik 1. fıkrasında, “Türk Telekomhisselerinin devri sonucu kamu payının yüzde ellinin altınadüşmesi durumunda; Türk Telekom’da ek 22 nci maddenin (a)bendinin bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri uyarınca belirlenen asli ve sürekligörevlerde çalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarakkadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzseksen gün aylıksız izinlisayılır...” denilmiştir.
Öteyandan; 406 sayılı Kanun’un 4502 sayılı Kanun iledeğişik 2. maddesinin (c) bendinin 1. alt bendinin 1.cümlesinde, “Türk Telekom; telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini,
tarihinekadar bu Kanun ve görev sözleşmesi çerçevesindetekel olarak yürütür.” denildikten sonra, anılan (c)bendinin birinci alt bendine 12.05.2001 tarih ve 4673 sayılı Kanunile eklenen 3. cümlede, “Ancak, Türk Telekom’daki kamupayı % 50’nin altına düştüğünde,Türk Telekom’un tüm tekel hakları 31.12.2003 tarihindenönce de olsa ortadan kalkmış olur.” denilmiş; 4502sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi ile de TürkTelekomünikasyon A.Ş., 233 sayılı KHK’nin ekindeki“B-Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)”bölümünde yer alan kuruluşlar listesindençıkarılmıştır.
Budüzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,telekomünikasyon şebekeleri üzerinden sunulan ulusal veuluslararası ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003tarihine kadar “tekel” olarak yürütmekle görevlikılman ve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekom’un, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancakkuruluş yasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgüstatüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı % 50’ninaltına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ dekitamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i, BakanlarKurulu’nun 25.07.2005 tarih ve 2005/9146 sayılı“Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi (TürkTelekom)’nin % 55 Oranındaki Hissesinin Blok OlarakSatışına İlişkin Nihai Devir İşlemlerineDair Kararın Yürürlüğe Konulması HakkındaKararı uyarınca, 14.11.2005 tarihli Hisse SatışSözleşmesi ile (6.550.000.000 USD. bedelle) OgerTelekomünikasyon A.Ş.’ne satılmıştır.
Busürece paralel olarak Türk Telekom personelinin durumuincelendiğinde:
TürkTelekom A.Ş. 4502 sayılı Kanun’un 29.01.2000 tarih ve23948 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğegirdiği dikkate alındığında, 29.01.2000 tarihiitibariyle 233 sayılı KHK kapsamı dışındakalmış ve anılan KHK eki cetvellerdençıkarılmış olması nedeniyle,Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulunun 22.01.1996 tarih ve E: 1995/1 K:1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamında bulunan kamuiktisadi teşebbüslerinde sözleşmeli veya kapsamdışı statüde çalışan personelin kurumlanile olan ilişkilerinden doğan anlaşmazlıklarınçözüm yerinin idari yargı olduğu yolundaki ilkekararı kapsamı dışında değerlendirilmesigerekmektedir.
Anılan4502 sayılı Kanun’un 13. maddesi ile 406 sayılıKanun’a eklenen ek 22. maddenin (a) bendinde, “a) Personelinstatüsü: Telekomünikasyon hizmetlerinin gerektirdiği aslive sürekli görevler telekomünikasyon alanında sekizyıl tecrübeye sahip ve en az dört yıllıkyükseköğrenim görmüş bir genel müdürile kadro, unvan, derece ve sayıları Yönetim Kurulununönerisi ve Bakanlığın teklifi üzerine bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüzseksengün içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenenkadrolarda istihdam edilen personel eliyle yürütülür. Bupersonel hakkında bu Kanunda öngörülen hükümlersaklı kalmak üzere 399 sayılı Kanun HükmündeKararname hükümleri uygulanır. Bunlarındışında kalan personel iş mevzuatı uyarıncaistihdam edilir. İş mevzuatına göre istihdam edilenlereilişkin kayıt ve şartlar Yönetim Kurulu tarafındantayin olunur.” hükmüne yer verilmiş; bu benthükmü, 4673 ve 5189 sayılı Kanunlarla yapılandeğişiklikler sonucunda; “a) Personelin statüsü: (Ekibare:12.5.2001-4673/6. md.) Türk Telekom’daki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar, Türk TelekomYönetim Kurulu üyeliklerine atanacaklarda Devlet memurluğunaatanabilme genel şartlarına sahip olma ve en az dörtyıllık yükseköğrenim görme şartlarıaranır. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle:16.6.2004-5189/12 md.) Bunların dışında kalan personeliş mevzuatı uyarınca istihdam edilir. İşmevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkin kayıt veşartlar Yönetim Kurulu tarafından tayin olunur.”hükmünü almış; aynı maddenin (b) bendinin 2.paragrafında da iş mevzuatına tâbi olan Türk Telekomçalışanlarının aylık ücretlerininkendilerini atamaya yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından tespitolunacağı kurala bağlanmıştır.
406sayılı Kanun’un anılan ek 22. maddesi uyarınca,Türk Telekom A.Ş. Genel Müdürlüğü’neait asli ve sürekli kadrolar belirlenerek 04.04.2000 tarih ve 24010(Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan31.03.2000 tarih ve 2000/331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıekinde yer alan listede, merkez teşkilatı için 100 vetaşra teşkilatı için 100 (6 Bölge Müdürü,12 Bölge Müdür Yardımcısı ve 82 İl TelekomMüdürü) kadro ihdas edilmiş; öte yandan, aynıKanun maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “TürkTelekomünikasyon A.Ş. Kapsam Dışı PersonelYönetmeliği” adı altındaki düzenleme,Yönetim Kurulunun 31.08.2000 tarih ve 407 sayılı kararıylakabul edilmek suretiyle yürürlüğe konulmuştur.
Kanunla,Kurumda görev yapan personelden asli ve sürekli görev yapacakolanları kadro unvanı itibariyle belirlemek konusunda BakanlarKurulu’na yetki verildiği açıktır. Bu yetki 4502sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği29.01.2000 tarihi ile 5189 sayılı Kanun’unyürürlüğe girdiği 02.07.2004 tarihleri arasındageçerli olmuştur.
Anayasa’nın128. maddesinde, “Devletin, kamu İktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genelidare esaslarına göre yürütmekle yükümlüoldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliylegörülür.” denilmiştir.
406sayılı Kanun’un ek 29. maddesinin 03.07.2005 tarih ve 5398sayılı Kanun’la değişik 1. fıkrasında,“Türk Telekom hisselerinin devri sonucu kamu payınınyüzde ellinin altına düşmesi durumunda; TürkTelekom’da ek 22 nci maddenin (a) bendinin bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleriuyarınca belirlenen asli ve sürekli görevlerdeçalışmakta olanlar ile 22.1.1990 tarihli ve 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kadrolu veyasözleşmeli personel statüsünde çalışanlarve kapsam dışı personel, kamu görevlerinden yüzseksengün aylıksız izinli sayılır. Bu personel belirtilensüre içinde Türk Telekom’da çalışmayadevam eder ve hisse devir tarihinden nakli için Devlet PersonelBaşkanlığına bildirildikleri tarihe kadarki aylıkücret, harcırah, sağlık giderleri, cenaze giderleri veölüm yardımı ile diğer mali ve özlükhakları Türk Telekom tarafındankarşılanır...” denilerek, yasa koyucu tarafındanTürk Telekom’da 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı KanunHükmünde Kararnameye tâbi olarak sözleşmeli personelstatüsünde çalışanlar ile kapsam dışıpersonel, kamu personeli sayılmıştır.
Olayda,Türk Telekom A.Ş.’ de görev yapmakta iken 406sayılı Kanun’un ek 29. maddesi gereğince öncedavalı ile iş akdi imzalayan, daha sonra hizmet sözleşmesisona erdirilerek 4046 sayılı Kanun’un 22. maddesi ve 406sayılı Kanun’un ek 29. maddesi gereğince memur olarak birkuruma atanan davacı tarafından, Türk Telekom A.Ş.’de 2. tip iş sözleşmesiyleçalıştığı döneme ilişkin 5473sayılı Kanun uyarınca hak edilen 1.500,00 TL ek ödemeninyasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılandavanın açıldığıanlaşılmıştır.
2577sayılı Kanun’un 2. maddesinde idari dava türlerisayılmış olup, kural olarak, idari yargıda ancak Devlete vekamu tüzel kişilerine karşı açılan davalarabakılmaktadır.
Bunagöre; uyuşmazlığın çıktığıtarihte davalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliğitaşımayan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ninolması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan sözedilemeyeceğinden, uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu” gerekçesiyle davanın 2577 sayılıKanun’un 15/1-a maddesi uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, kararın 09/02/2017 tarihi itibarıyla kesinleştiğianlaşılmıştır.
Davacıvekili oluşan olumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü için Mahkememize başvurmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’ nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’ un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’ nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, özelleştirmenedeniyle davalı şirketten ayrılan davacınınhatalı düzenlendiğini ileri sürdüğümaaş nakil ilmühaberi nedeniyle uğradığı hakkaybının giderilmesiistemiyle açılmıştır.
Telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar“tekel” olarak yürütmekle görevli kılınanve çoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekom’un, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, ancakkuruluş yasasındaki son düzenlemeler ile kendine özgüstatüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı %50’ninaltına düşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Ancak,özelleştirme kapsamında bulunan Türk TelekomünikasyonA.Ş.’deki tamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i,14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile OgerTelekomünikasyon Anonim Şirketine satılmıştır.
Olayda, hissedevir (14.11.2005) tarihinde davalı şirket nezdindeçalışmakta iken 406 sayılı Yasa'nın Ek-29.maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22. maddesine göreadı Devlet Personel Başkanlığına bildirilen vesonrasında kamu kurumu emrine atanan davacı tarafından;maaş nakil ilmühaberinin düzeltilmesi ve parasal haklarıngiderilmesi istemiyle dava açılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde:
a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir.
O halde,maaş nakil bildirimi düzenleme ve dava tarihlerinde davalımevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan TürkTelekomünikasyon A.Ş.' nin olması karşısında,idari yargı yetkisi kapsamında açılmış biridari davadan söz etmek imkânıbulunmadığından; uyuşmazlığın,özel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Ankara 11. İşMahkemesinin 02.07.2013 gün ve E:2012/707, K:2013/761 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 11. İşMahkemesinin 02.07.2013 gün ve E:2012/707, K:2013/761 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 08.05.2017 gününde Üye BirgülKURT’ un KARŞI OYU VE OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy