T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/259
KARAR NO : 2017/303
KARAR TR : 08.05.2017
ÖZET: Trabzon Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.M.
Vekili : Av.İ.E.
Davalı : Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. E.S.
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacınınMilli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Trabzon HalkEğitim Merkezi Müdürlüğünde 1986-2011 tarihleriarasında hizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde usta öğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden davacının dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığınıbelirterek; 3.000,00 TL kıdem tazminatının iştenayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adliyargıda dava açmıştır.
Davacıvekili 7.8.2015 havale tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 6.238,06 TL değerinde artırarakıslah etmiştir.
Trabzon 1.İş Mahkemesi: 31.12.2015 gün ve E:2015/46, K:2015/501 sayıile, davanın kabulü ile, brüt 9.238,06 TL kıdemtazminatı alacağının dava tarihinden itibaren bankalarcamevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya ödenmesine karar vermiş; bu karar davalı vekilincetemyiz edilmiştir.
Yargıtay7. Hukuk Dairesi: 6.6.2016 gün ve E:2016/9366, K:2016/12234 sayı ile,olayda, davacının Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündedışarıdan ücretli usta öğretici olarakgörevlendirildiği, ücretlerinin 657 Sayılı DevletMemurları Kanunu’nun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ders ücretleriyleödendiği; davacının sosyal güvenlik hukukuyönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamındagösterilmesinin iş sözleşmesi ileçalıştığını göstermeyeceği; 657sayılı Yasa’nın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayı ilegörevlendirildiği; davacı ile davalı idare arasındaiş sözleşmesi bulunmadığı, statü hukukunatabi olduğunun kabulü gerekeceği; aradaki hukuki ilişkininiş sözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemeyeceğigerekçesiyle, bu hukuki olguya göreuyuşmazlığın çözüm yerinin idariyargı olduğu sonucuna varıldığındanhükmün bozulmasına karar vermiştir.
TRABZON 1.İŞ MAHKEMESİ: 29.12.2016 gün ve E:2016/487, K:2016/323sayı ile, Yargıtay bozma ilamına uyarak, davanın yargıyolu caiz olmadığından davanın usulden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZONİDARE MAHKEMESİ: 28.2.2017 gün ve E:2017/241 sayı ile, davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahalli mülkiamirin tasarrufu ile çalıştığı, idareylearasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdemtazminatının iş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğudikkate alındığında, uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı; bu durumda, davacıtarafından talep edilen kıdem tazminatına ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevli bulunduğu gerekçesiile, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için adli yargıdosyası da temin edilerek dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 08.05.2017günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarak görevyaparken emekli olan davacı tarafından, 1986-2011 tarihleriarasında fiilen çalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının enyüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ilebaşlayan Dördüncü Kısmında, primlereilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bukanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi,Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında,kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresindenkaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlaraise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının 1986-2011yılları arasında Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ileTrabzon 1. İş Mahkemesince verilen 29.12.2016 gün ve E:2016/487,K:2016/323 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 1. İşMahkemesince verilen 29.12.2016 gün ve E:2016/487, K:2016/323sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.05.2017gününde Üye Birgül KURT’un KARŞI OYU VE OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy