T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 255
KARAR NO : 2017 / 299
KARAR TR : 8.5.2017
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N. Ö.
Vekili :Av.İ.E.
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekili :Av. E.S.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin davalıBakanlık bünyesindeki Akçaabat Halk Eğitim ve TrabzonHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 1988-2014tarihleri arasında hizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde usta öğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden müvekkilinin dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığını ifadeederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik 3.000,00 TL kıdem tazminatının, iştenayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle 22.1.2015tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Davacıvekili 7.8.2015 havale tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 2.048,43TL değerinde artırarakıslah etmiştir.
Trabzon 1.İş Mahkemesi: 31.12.2015 gün ve E:2015/48, K:2015/503 sayıile, davanın kabulü ile, brüt 5.048,43TL kıdemtazminatı alacağının dava tarihinden itibaren bankalarcamevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya ödenmesine karar vermiş; bu karar davalı vekilincetemyiz edilmiştir.
Yargıtay7. Hukuk Dairesi: 6.6.2016 gün ve E:2016/9370, K:2016/12238 sayı ile,olayda, davacının Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündedışarıdan ücretli usta öğretici olarakgörevlendirildiği, ücretlerinin 657 Sayılı DevletMemurları Kanunu’nun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ders ücretleriyleödendiği; davacının sosyal güvenlik hukukuyönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamındagösterilmesinin iş sözleşmesi ileçalıştığını göstermeyeceği; 657sayılı Yasa’nın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayı ilegörevlendirildiği; davacı ile davalı idare arasındaiş sözleşmesi bulunmadığı, statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerekeceği; aradaki hukuki ilişkininiş sözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemeyeceğigerekçesiyle, bu hukuki olguya göreuyuşmazlığın çözüm yerinin idariyargı olduğu sonucuna varıldığındanhükmün bozulmasına karar vermiştir.
TRABZON 1.İŞ MAHKEMESİ: 29.12.2016 gün ve E:2016/489, K:2016/324sayı ile, Yargıtay bozma ilamına uyarak,“(…)Davacının 657 sayılı yasanın 89.maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veya Kaymakamlıkonayı ile görevlendirildiği, taraflar arasında işsözleşmesi bulunmadığı, statü hukukuna tabiolduğu, işçi işveren ilişkisibulunmadığı, bu nedenle davanın idari yargıda çözümlenmesigerektiğinden "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyledavanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki gibihüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1)Yargıyolu caiz olmadığından davanın usulden REDDİNE…”karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, 1.000,00TL kıdem tazminatınınödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZONİDARE MAHKEMESİ; 28.2.2017 gün ve E:2017/243 sayı ile, 506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun, 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 4857sayılı İş Kanununun ve 5521 sayılı İşMahkemeleri Kanununun bazı hükümlerine yer verdikten sonra;“ (…) Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda,davacı tarafından talep edilen kıdem tazminatınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevlibulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle, Mahkememizin görevine girmeyen ve Trabzon 1.İşMahkemesince görevsizlik verilen bu davada görevli mahkemeninbelirlenmesi için dava dosyasının 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir kararverilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine…” kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasınınMahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, AkçaabatHalk Eğitim ve Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarak görevyaparken emekli olan davacı tarafından, 1988-2014 tarihleriarasında fiilen çalıştığı günler karşılığıkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın “UyuşmazlıklarınÇözüm Yeri” Başlıklı 134. maddesinde,“Bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar,yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğegiren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi,Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında,kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresindenkaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlaraise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının 1988-2014yılları arasında Akçaabat Halk Eğitim ve TrabzonHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Trabzon 1. İş Mahkemesince verilen 29.12.2016gün ve E:2016/489, K:2016/324 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 1. İş Mahkemesince verilen 29.12.2016gün ve E:2016/489, K:2016/324 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 8.5.2017 gününde Üye BirgülKURT’un KARŞI OYU VE OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy