T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 264
KARAR NO : 2017 / 308
KARAR TR : 08.05.2017
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.Y.
Vekili :Av. İ. E.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. E. G. (Adli Yargıda)
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı MilliEğitim Bakanlığı bünyesinde Trabzon Halk EğitimMerkezi Müdürlüğünde 1983-2010 tarihleri arasındahizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını, tatildönemlerinde sigortası ödenmediğinden geriye kalangünleri de dışarıdan prim ödeyerek, SGK’ danemekli olmasına rağmen fiilençalıştığı günler için kıdemtazminatı alamadığını, fazlaya ilişkin haklarsaklı kalmak kaydıyla 3.000 TL kıdem tazminatınınemeklilik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle 22.01.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı vekilince, cevapdilekçesinde; Yargı yolu yönünden davanın usulden,mahkeme aksi kanaatte ise hukuka ve kanuna aykırı açılandavanın esastan reddini talep etmiştir. Trabzon 1.İş Mahkemesi: 31.12.2015 gün ve 2015/74 E. 2015/508K. sayılı kararı ile davanın kabulüne ve 8.572,49 TL brütkıdem tazminatının dava tarihinden itibaren mevduata uygulananen yüksek faizi ile birlikte davalı taraftan alınarakdavacı tarafa ödenmesine karar vermiş, verilen karar davalıvekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 7.Hukuk Dairesi: 06.06.2016 gün ve 2016/9376 E. 2016/12244K. sayılı kararında; “… Davacının MilliEğitim Bakanlığı bünyesinde Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde dışarıdan ücretliusta öğretici olarak görevlendirildiği, davacıyaücretlerinin 657 sayılı kanunun 89.maddesine uygun olarakBakanlar Kurulu Kararları uyarınca Maliye Bakanlığıncabelirlenen saat ücreti ile ödendiğianlaşılmaktadır. Davacının sosyal güvenlik hukukuyönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesiiş sözleşmesiyleçalıştığını göstermez. Davacı657 sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde Valilik ve Kaymakamlık onayıylagörevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasındaiş sözleşmesi bulunmamaktadır. Statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerekir. Bu hukuki olguya göreuyuşmazlığın çözüm yeri idari yargıyaolmalıdır. Mahkemece dava dilekçesinin yargı yoluyanlışlığı nedeni ile reddine karar verilmesigerektiği” görüşüyle temyiz olunan kararınbozulmasına hükmetmiştir. TRABZON 1. İŞ MAHKEMESİ: 29.12.2016 gün ve 2016/494E. 2016/335 K. sayılı kararı ile bozma ilamında belirtilengerekçelerle davaya bakmaya idari yargının görevliolduğunu belirterek, dava dilekçesinin yargı yoluyanlışlığı nedeniyle reddine karar vermiş,verilen karar taraflarca temyiz edilmeyerek 22.01.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez; aynı sebepten davalarınınkabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 1000 TL tazminatı dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiile idari yargı yerinde dava açmıştır. TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 28.02.2017 gün ve 2017/245 Esassayılı gönderme kararı ile “davacının 506sayılı Yasa yürürlükteyken mahalli mülki amirintasarrufu ile çalıştığı, idareyle arasındabir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarıncagörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına, dava dosyasının ve Trabzon 1. İşMahkemesi'nin E:2016/494 sayılı dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine değinertelenmesine” karar vererek başvuruda bulunmuştur. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’ nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’ un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle idari yargı dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’ nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’ nin davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ ın ise idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde 1983-2010 tarihleri arasında hizmet akdi ile kadrosuzmevsimlik işçi statüsünde usta öğretici olarakçalıştığını, tatil dönemlerihariç belirtilen tarihlerde sigortasının ödendiğini,dışarıdan da prim ödeyerek SGK’ dan emekliolmasına rağmen fiilen çalıştığıgünler için kıdem tazminatıalamadığını ileri süren davacının fazlayailişkin haklar saklı kalmak kaydıyla adli yargıda 3.000 TL,idari yargıda 1.000 TL kıdem tazminatının emekliliktarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasa hükümleri01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106.maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadelisigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gerekenveya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında; kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise, Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğertaraftan;5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur. Bu mahkemeler: A)(Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B)İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerinekaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar. İşmahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerdegörevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır. Fiili vehukuki imkânsızlıklar dolayısıyla işmahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerde deyukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. (Ekfıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunanyerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacının 03.11.1983-21.07.2010 yıllarıarasında Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğü’nde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır. Davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahallimülkü amirin tasarrufu ile çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenkıdem tazminatının İş Kanunundan kaynaklanan haklardanolduğu ve Mahkememizin benzer durumlarda verdiği istikrarkazanmış emsal kararları dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Trabzonİdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Trabzon 1.İş Mahkemesi’nin 29.12.2016 gün ve E:2016/494 K:2016/335sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 1. İş Mahkemesi’nin29.12.2016 gün ve E:2016/494 K:2016/335 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.05.2017gününde Üye Birgül KURT’ un KARŞI OYU VE OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy