T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017 / 198 KARAR NO : 2017 / 276 KARAR TR : 8.5.2017 ÖZET : Davacının, davalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün işlemiyle belirlenen sıra cetvelinin iptali ve aynı idarece haciz uygulanan malların satışından elde edilen bedelin rehinli alacaklarına isabet eden kısmının öncelikle kendilerine ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan ve istihkak iddiasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün, ADLİ YARGI YERİNE ait olduğu hk. K A R A R Davacı : M.N. Ü. Vekili : Av.F.N.Ü. Davalı : MaliyeBakanlığını Temsilen Uluçınar Vergi DairesiMüdürlüğü Vekili : Av.E.S. O L A Y : 1-Davacı vekilidilekçesinde; müvekkilinin Gebze 1. Nolu İcra Dairesinin E:2009/4050esasında takibe konulan 72.000 TL kira alacağı+faiz vemasrafları için, kiralananda bulunan borçluya ait makineleriüzerinde hapis hakkı tesis edilerek kanuni deftertutulduğunu; davalı Vergi Dairesinin vergi alacağıiçin bu malları satışaçıkardığı öğrenilince, ilgili icradairesinden söz konusu makineler üzerinde rehinli alacaklarıiçin takip yapıldığının bildirildiğini; davalıİdarenin, Maliye Bakanlığının bu konuda verdiğigörüşü satıştan önce kendilerinebildirdiğini, ikinci yapılacak satış gününü dekendilerine bildirdiğini; Bakanlık görüşünde,rehin haklarının önde geldiğinin bildirilmişolduğunu; bu görüşü ileten Vergi Dairesinin, konulanhaczin daha önce tarihli olduğundan bahsederek, ilk sıradaolacaklarına dair bir bildirimde bulunulmadığından,satış günü müvekkili temsilen kiralanan yerdehazır bulunulduğunu; ancak satıştan sonra davaya konukararla rehin haklarının tanınmadığınıngörüldüğünü; davalı idarenin, hacizdenitibaren en geç 3 ay içinde satış istemesi gerekirkenbu kanuni süreye riayet etmediğinden haczin düştüğünü,satışlarda kanuni sürelere uymadığını ifadeederek; düşen haciz üzerine yapılan satıştamüvekkilinin rehin hakkının birinci sırada olduğuna bunedenle, Uluçınar Vergi DairesiMüdürlüğünün 23.07.2010 tarih 15253sayılı yazısına konu sıra cetveli hakkındakikararının/ Sıralama Cetvelinin İptaline ve Gebze 1. İcraMüdürlüğünün E:2009/4050 sayılıdosyasına konu alacaklarının, davalı idarenin kasasınagiren Satış Bedelinden Ödenmesine karar verilmesi istemiyle9.8.2010 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır. 1-a)GEBZE İCRA HUKUKMAHKEMESİ; 5.5.2011 gün ve E:2010/726, K:2011/334 sayı ile, davanınvergi alacağından dolayı idare tarafından yapılansatış devamında düzenlenen sıra cetveline itirazayönelik olduğu, İİK. 140 ve 141. maddelerigereğince icra müdürlüğünce sıra cetvelidüzenlenmesi halinde adli yargı görevli ise de, idarenindüzenlediği sıra cetveline ilişkin itirazların adliyargıda çözümleneceği yönünde birdüzenlemenin bulunmadığı, idari işlemniteliğindeki davaya, idari yargının bakması gerektiğindenbahisle; yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle davadilekçesinin reddine karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir. 2-Davacı vekili bu defa;müvekkilinin, sahibi bulunduğu Gebze Tatlıkuyu Mah.1319 SokNo:45 deki taşınmazında kiracı bulunan Senkron Metal veSeramik Kaplama San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine 01.02.2009 tarihine kadarödemeyen 150.000,00 TL kira alacağı için Gebze 1. SulhHukuk Mahkemesinin 2009/140 esasında kiralanan yerde bulunan makinalarüzerinde hapis hakkı kararı aldığını; ancakborçlunun mahkemede borcu ikrar etmesi esas alınarak alacakiçin icrada rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip değilikrar mahkeme kararı hükmünde olduğundan 2009/816 esastailamlı icra takibi yapıldığını; bu dosyadanüçüncü şahıslardaki alacaklara haciz konularakalacağın kısmen tahsil edildiğini; bu dosyanın,borçlu ile müvekkilinin uzun süreli kira alacağındandolayı uyuşmazlıkları olduğunu göstermeye ispatiçin, davalının İcra Mahkemesindeki muvazaaiddiasının aslı olmadığına delil gösterildiğini;müvekkilinin, çok uzun yıllardan beri kiracısıbulunan şirketin çalışanlarınıdüşünerek borçlunun durumunu düzeltmesi içinkira borçlarını sürekli ertelediğini, hattaKadıköy Mahkemelerinden aldığı tahliyekararlarını işleme koymadığını; ancakborçlarını ödeyemeyen kiracının kiralananyerdeki makinalara alıcı aradığınıöğrenilince 03.08.2009 tarihinde, 01.02,2009-01.07,2009 tarihinekadar birikmiş 72.000,00 TL kira alacağı içinİİK 270. maddesine dayanarak Gebze 1. İcraMüdürlüğünün 2009/4050 esasında icra takibiyapmak zorunda kaldığını; 24.08.2009 tarihinde de, Gebze 1.İcra Müdürlüğünün hapis haklarıylailgili takiplerini kanıtlayan yazısıyla Vergi Dairesinebaşvurarak, kiralanan yerdeki mallar üzerinde kiralayanın kanunirehin hakkı bulunduğu belirtilerek, makinaların satılmasıhalinde satış bedelinin öncelikle kendilerine ödenmesigerektiğinin ileri sürüldüğünü; VergiDairesince, kiralanan yerde bırakılmış makinaların23.12.2009 tarihinde pazarlık usulüyle satışaçıkardığının, alıcı ileuzlaşıldığının, ancak 130.000 TL bedelinkısmen ödenip bakiyesinin süresindeyatırılmadığının, Vergi Dairesininsatışı uzun süre askıda tuttuğununöğrenildiğini; bu arada Gebze Uluçınar Vergi DairesiMüdürlüğünün, Maliye Bakanlığı'nahapis haklarıyla ilgili taleplerini ileterek görüş istediğini;Maliye Bakanlığı Gelirler Dairesi Başkanlığının,21.5.2010 tarih B.07.1.GİB.4.41.15.027191 sayılıyazısında; Vergi Dairesinin icra takip dosyasındaki haciz vesatış tarihlerini dikkate alarak, kira alacağındandoğan rehin hakları nedeniyle (takiplerinin devam ettiğinintespiti halinde) takip tarihleri itibariyle alacaklarının öncelikliolduğunu bildirdiğini; Uluçınar Vergi Dairesinin, bugörüşe dayanarak 07.06.2010.12711 sayılı yazısındakira alacaklarının rehinli alacak olarak öncelikleödeneceğini bildirdiğini; Vergi Dairesinin, 23.06.2010 tarihinde,hacizli malları tekrar pazarlık usulüyle satışaçıkardığını, 1. pazarlıktaki kişiyesatışa karar verdiğini; satıştan sonra VergiDairesinin, 07.06.2010 tarihli yazısından cayarak, kendilerine veGebze 1.İcra Müdürlüğüne gönderdiği23.07.2010 tarih 15213 sayılı yazı ile kendi hacizlerininönce konulduğundan bahisle taraflarına ödemeyapılamayacağını bildirdiğini; Vergi DairesiMüdürlüğünün ödememe kararınakarşı 7 gün içinde, sıra cetveline itirazlaparanın kendilerine ödenmesine karar verilmesi içinUluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğü aleyhineGebze İcra Hukuk Mahkemesinin 2010 / 726 esasında davaaçıldığını; Mahkemenin, uyuşmazlıkta idariyargıyı görevli kabul ederek davalarını görevsizliktenreddettiğini ifade ederek; Gebze Uluçınar Vergi DairesiMüdürlüğünün 23.07.2010 tarih, 15253sayılı işlemi ile kabul edilen sıra cetvelikararının sebep, konu ve maksat yönünden iptaline; uyuşmazlıkkonusu satış bedelinden müvekkilininaçtığı Gebze 1. İcraMüdürlüğünün E:2009/4050 sayılıdosyasında 23.06.2010 tarihinde bildirilen 90.922,50 TL.’nin davatarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte ödenmesine kararverilmesi istemiyle 20.5.2011 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır. 2-a) Kocaeli 2.Vergi Dairesi;6.7.2011 gün ve E:2011/600, K:2011/427 sayı ile, iptali istenensıra cetvelinin vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümiçerikli olmaması ve uyuşmazlığın VergiMahkemesi görev alanına giren konularla herhangi bir ilgisininbulunmaması nedeniyle davanın Mahkemelerinin görev alanınagirmediği, söz konusu icrai nitelikteki idari işlemle ilgiliuyuşmazlığın genel görevli ve yetkili İdareMahkemesince görüm ve çözümlenmesi gerektiğindenbahisle; 2577 sayılı Kanunun 15/1-a maddesi uyarıncadavanın görev yönünden reddine, dosyanın görevliKocaeli İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. 2-b) Kocaeli 1. İdareMahkemesi; 21/3/2013 gün ve E:2011/922, K:2013/285 sayı ile,uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanınreddine karar vermiş; bu karar davacı vekili tarafından temyizedilmiştir. 2-c) Danıştay OnuncuDairesi; 23.5.2016 gün ve E:2013/4142, K:2016/2807 sayı ile, uyuşmazlıkta,davacının kendi alacağını hapis hakkı defterineişlettiğinden bahisle davalı idarece haczedilen menkul malüzerinde rehin hakkı bulunduğu iddiasının bir istihkakiddiası olduğunda ve davalı idarece yapılan inceleme sonucubu istihkak iddiasının reddedildiğinde duraksama bulunmadığı;bu durumda, 6183 sayılı Kanun'un 66 ve 68. maddelerinde yer alanaçık hüküm gereği, istihkak iddiasındankaynaklanan uyuşmazlığın görüm veçözümü adli yargı yerine ait olduğundan; davanınesasının incelenmesi suretiyle verilen İdare Mahkemesikararında yasaya ve usul hükümlerine uyarlık bulunmadığı;nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin (Hukuk Bölümü) benzeruyuşmazlıklara ilişkin içtihatlarının da buyönde olduğu; diğer yandan, İcra Hukuk Mahkemesiningörevsizlik kararı üzerine idari yargı yerlerindeaçılan davalarda, İdare Mahkemesince,uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevli olduğu sonucuna ulaşılmasıhalinde, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi hükümlerigereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerekirken,davanın esasının incelenerek verilen kararda hukuki isabetbulunmadığı gerekçesiyle; temyiz istemininkabulüyle, Kocaeli 1. İdare Mahkemesi'nin 21/3/2013 tarih ve E:2011/922,K:2013/285 sayılı kararının bozulmasına, yeniden birkarar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir. 2-d) KOCAELİ 1.İDAREMAHKEMESİ; 22.12.2016 gün ve E:2016/1286 sayı ile, bozmakararına uymuş; 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun’un 77 ila 87. maddelerinde menkulmalların haciz ve satışına ilişkin hükümlerin yer aldığı; aynı Kanun’un "Ammealacaklarında rüçhan hakkı" başlıklı21., "Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkakiddiaları” başlıklı 66. ve “İstihkakiddiaları ile ilgili diğer hükümler”başlıklı 68. Maddesi hükümlerine yer verdiktensonra; uyuşmazlıkta, davacının kendialacağını hapis hakkı defterine işlettiğindenbahisle davalı idarece haczedilen menkul mal üzerinde rehinhakkı bulunduğu iddiasının bir istihkak iddiasıolduğu, davalı idarece yapılan inceleme sonucu bu istihkakiddiasının reddedildiği, 6183 sayılı Kanun'un 66 ve68. maddelerinde yer alan açık hüküm gereği,istihkak iddiasından kaynaklanan uyuşmazlığın görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu gerekçesiyle; davanın, 2577 sayılıYasanın 14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarınca görevyönünden reddine, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesi'nin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının,davalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 23.07.2010tarih ve 15253 sayılı işlemiyle belirlenen sıra cetvelininiptali ve aynı idarece haciz uygulanan malların satışındanelde edilen bedelin rehinli alacaklarına isabet edenkısmının öncelikle kendilerine ödenmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 6183 sayılıAmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un "Amme alacaklarındarüçhan hakkı" başlıklı 21. maddesinde,"Üçüncü şahıslar tarafındanhaczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine ammealacağı için de haciz konulursa bu alacak da haczeiştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksimolunur. Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harçile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizler içintatbik edilen hacizlerde 2004 sayılı İcra ve İflasKanununun 268 inci maddesinin birinci fıkrasının soncümlesi hükmü uygulanmaz. Rehinli alacaklılarınhakları mahfuzdur. Ancak, gümrük resmi, bina ve arazi vergisigibi eşya ve gayrimenkulün aynından doğan ammealacakları o eşya ve gayrimenkul bedelinden tahsilinde rehinlialacaklardan evvel gelir.(…)" hükmüne; "Borçluelinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları”başlıklı 66. maddesinde, “Borçlu, elinde bulunanbir malı üçüncü şahsın mülküveya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü birşahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehinhakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu hacizzaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafındanyapılmışsa üçüncü şahsa,üçüncü şahıs tarafındanyapılmışsa borçluya bildirilir. Tahsil dairesi, hacizzaptını aldığı tarihten itibaren 7 güniçinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkakiddiasını kabul etmiş sayılır.Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiasıdinlenmez. İstihkak iddiası tahsildairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkakiddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeyemüracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncüşahsa bildirilir. Müddetinde davaaçılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmişsayılır.” hükmüne; “İstihkakiddiaları ile ilgili diğer hükümler”başlıklı 68. maddesinde, "İstihkak davalarınabakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesisalahiyetlidir.(…)" hükmüne yer verilmiş; aynıYasanın 77 ila 87. maddelerinde ise, menkulmalların haciz ve satışına ilişkin hükümleryer almıştır. Dosyanın incelenmesinden;davacının kira borçlusu olan Senkron Metal ÇelikKaplama Tic. Ltd Şti'nin muhtelif dönemler ve muhtelif nevilere aitvadelerinde ödenmeyen vergi borçları için, davalı VergiDairesince şirketin adına kayıtlı muhtelif menkulmallarına 17/03/2009 tarih 846232- 846233- 846091- 846092 cilt ve serinolu haciz tutanağı ile haciz şerhi konulduğu ve 23/12/2009tarihinde 132.500,-TL bedel karşılığısatıldığı, davacının ise; kiraalacağından dolayı 3/8/2009 tarihinde haciz kararıaldırdığı ve hapis hakkı defterineişlettiği, davacının davalı idareye 23/6/2010 tarihlidilekçeyle yaptığı başvuruyla, Senkron MetalÇelik Kaplama Tic. Ltd. Şti'den olan kira alacaklarınıyapılan satıştan tahsilini istemesi üzerine davalıidarece verilen 23/07/2010 tarih 15253 sayılı cevapta; adıgeçen şirketten alacağın rehin hakkını ifadeetmesine rağmen 6183 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarıncasatışı yapılan menkul mallar üzerindeki 3/8/2009tarihli fiili haciz işlemleri, dairelerince yürütülen17/3/2009 tarih 846232 ve 846233 sayılı haciz tutanaklarındansonra geldiğinden, dairelerinin alacağının gerisinedüştüğü, tahsil edilen satış bedellerininborç tutarını karşılamadığı, eldeedilen satış miktarının mükellefin hacizkapsamındaki vadesi geçmiş vergi borçlarına mahsupedildiği, yapılan mahsup sonunda arta kalan her hangi bir miktarbulunmadığından talebin yerinde getirilemediğininbildirildiği; davanın da anılan işlemle belirtilensıra cetvelinin iptali ile aynı idarece haciz uygulanan mallarınsatışından elde edilen bedelin rehinli alacaklarına isabeteden kısmının öncelikle kendilerine ödenmesine kararverilmesi istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının kendialacağını hapis hakkı defterine işlettiğindenbahisle, davalı idarece haczedilen menkul mal üzerinde rehinhakkı bulunduğu iddiasının bir istihkak iddiasıolduğunda ve davalı idarece yapılan inceleme sonucu bu istihkakiddiasının reddedildiğinde duraksama bulunmamaktadır. Bu durumda, 6183 sayılıKanun'un yukarıda aktarılan 66 ve 68. maddelerinde yer alanaçık hüküm gereği, istihkak iddiasındankaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümününadli yargı yerine ait olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle Kocaeli1.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüyle, Gebze İcraHukuk Mahkemesinin, 5.5.2011 gün ve E:2010/726, K:2011/334sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Kocaeli 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜİLE Gebze İcra Hukuk Mahkemesinin, 5.5.2011 gün ve E:2010/726,K:2011/334 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 8.5.2017 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy