T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 257
KARAR NO : 2017 / 301
KARAR TR : 8.5.2017
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N, Ç,
Vekili :Av.İ, E,
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekili :Av. D.Ç.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin davalıBakanlık bünyesindeki Sürmene Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1996-2012 tarihleri arasında hizmetakdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden müvekkilinin dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatı alamadığını ifade ederek; fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00TL kıdem tazminatının, işten ayrılarak emekliolduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ilebirlikte davalıdan tahsili istemiyle 22.1.2015 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.
Davacıvekili 7.8.2015 havale tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 5.214,86TL değerinde artırarakıslah etmiştir.
Trabzon 1.İş Mahkemesi: 31.12.2015 gün ve E:2015/50, K:2015/505 sayıile, davanın kabulü ile, brüt 8.214,86TL TL kıdemtazminatı alacağının dava tarihinden itibaren enyüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya ödenmesine karar vermiş; bu karar davalı vekilincetemyiz edilmiştir.
Yargıtay7. Hukuk Dairesi: 6.6.2016 gün ve E:2016/9372, K:2016/12240 sayı ile,olayda, davacının Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündedışarıdan ücretli usta öğretici olarakgörevlendirildiği, ücretlerinin 657 Sayılı DevletMemurları Kanunu’nun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ders ücretleriyleödendiği; davacının sosyal güvenlik hukuku yönündenSosyal Sigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesinin işsözleşmesi ile çalıştığınıgöstermeyeceği; 657 sayılı Yasa’nın 89.maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veya Kaymakamlıkonayı ile görevlendirildiği; davacı ile davalı idarearasında iş sözleşmesi bulunmadığı,statü hukukuna tabi olduğunun kabulü gerekeceği; aradakihukuki ilişkinin iş sözleşmesi, bir başkaanlatımla işçi-işveren ilişkisi olaraknitelenemeyeceği gerekçesiyle, bu hukuki olguya göreuyuşmazlığın çözüm yerinin idariyargı olduğu sonucuna varıldığındanhükmün bozulmasına karar vermiştir.
TRABZON 1.İŞ MAHKEMESİ: 29.12.2016 gün ve E:2016/491, K:2016/325sayı ile, Yargıtay bozma ilamına uyarak,“(…)Davacının 657 sayılı yasanın 89.maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veya Kaymakamlıkonayı ile görevlendirildiği, taraflar arasında işsözleşmesi bulunmadığı, statü hukukuna tabiolduğu, işçi işveren ilişkisibulunmadığı, bu nedenle davanın idari yargıdaçözümlenmesi gerektiğinden "yargı yolunun caizolmaması" nedeniyle davanın usulden reddine ilişkinaşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1)Yargıyolu caiz olmadığından davanın usuldenREDDİNE…” karar vermiş, bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, 1.000,00TL kıdemtazminatının ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZONİDARE MAHKEMESİ; 28.2.2017 gün ve E:2017/246 sayı ile, 506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun, 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 4857sayılı İş Kanununun ve 5521 sayılı İşMahkemeleri Kanununun bazı hükümlerine yer verdikten sonra;“ (…) Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda,davacı tarafından talep edilen kıdem tazminatınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevlibulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle, Mahkememizin görevine girmeyen ve Trabzon 1.İşMahkemesince görevsizlik verilen bu davada görevli mahkemeninbelirlenmesi için dava dosyasının 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir kararverilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine…” kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, SürmeneHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ustaöğretici olarak görev yaparken emekli olan davacıtarafından, 1996-2012 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatınınödenmesi istemiyle açılmıştır.
506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın “UyuşmazlıklarınÇözüm Yeri” Başlıklı 134. maddesinde,“Bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar,yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevlimahkemelerde görülür” hükmüne yer verilmiş;506 sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ilebaşlayan Dördüncü Kısmında, primlereilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bukanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olduğubelirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevliolarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının 1996-2012yılları arasında Sürmene Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Trabzon 1. İş Mahkemesince verilen 29.12.2016gün ve E:2016/491, K:2016/325 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 1. İş Mahkemesince verilen 29.12.2016gün ve E:2016/491, K:2016/325 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 8.5.2017 gününde Üye BirgülKURT’un KARŞI OYU VE OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Ahmet Tevfik
ERGİNBAY
Üye
Birgül
KURT
Full & Egal Universal Law Academy