T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2017/268 KARAR NO : 2017/312 KARAR TR : 08.05.2017 ÖZET : 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesine aykırılık nedeniyle aynı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrası (e) bendi uyarınca Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk. K A R A R Davacı :Sağlık Bakanlığı Vekili :Av. F.O.(C.) Davalı :Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Vekili : Av. F.K. O L A Y : Türkiyeİş Kurumu Genel Müdürlüğü BursaÇalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğü’nün 16.4.2015 gün ve99601485-679-9493, 17.4.2015 gün ve 99601485-679-9561, 17.4.2015 günve 99601485-679-9423, 24.4.2015 gün ve 99601485-679-9566, 24.4.2015gün ve 99601485-679-9426, 24.4.2015 gün ve 99601485-679-9555,24.4.2015 gün ve 99601485-679-9481 sayılı işlemleri ile,Bursa Çekirge Devlet Hastanesinde meydana gelen ve sırasıylaŞirin Yıldırım, N.N., Ö.Ö.P, E.A., S.Y.F., M.A.ve A.K. isimli çalışanların yaralanması ilesonuçlanan iş kazasının, Bursa Sosyal GüvenlikKurumu İl Müdürlüğünce verilen bilgiyegöre, 6331 sayılı İş Sağlığıve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesinin ikincifıkrasında belirtilen sürede bildirmeyerek söz konusu Kanunaaykırılık nedeniyle aynı Kanun’un 26. maddesininbirinci fıkrası (e) bendi uyarınca Bursa Çekirge DevletHastanesi adına sırasıyla 2.240,00, 2.240,00, 2.466,00,2.466,00, 2.466,00, 2.240,00 ve 2.466,00 TL idari para cezasıverilmiştir. Davacıvekili, idari para cezalarının iptali istemiyle adli yargıyerine itirazda bulunmuştur. BURSA 2. SULH CEZAHAKİMLİĞİ: 10.9.2015 gün ve D.İş:2015/2507sayı ile; 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesinin ikincifıkrası hükmü uyarınca yapılan başvurukonusunda karar verme görevinin idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar vermiş,yapılan itiraz Bursa 3. Sulh Ceza Hakimliğince kesin olarakreddedilmiştir. Davacıvekili bu kez, 17.4.2015 gün ve 99601485-679-9423 sayılıişlemle verilen idari para cezasının iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. Davalı vekilininsüresi içinde, görev itirazında bulunmasıüzerine, Bursa 2. İdare Mahkemesi, 15.12.2015 gün ve E:2015/1340sayılı kararı ile, 6331 sayılı Kanun uyarıncaverilen idari para cezasına karşı yapılan itirazın,aynı Kanun’un 26. maddesinin ikinci fıkrasıhükmü uyarınca idari yargı yerinin görev alanınagirdiği gerekçesiyle davalı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiş, davalı vekilinin, adliyargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içindeverdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasınıngönderildiği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı, davada adli yargı yeriningörevli olduğunu belirterek, 2247 sayılı Kanun'un 10ve 13. maddeleri gereğince olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiş, UyuşmazlıkMahkemesinin 28.11.2016 gün ve E:2016/465, K:2016/554 sayılı kararıile, uyuşmazlığa konu edilen Bursa 2. İdareMahkemesi’nin görevlilik kararından önce, Bursa 2. SulhCeza Hakimliği’nce tarafları, konusu ve sebebi aynı olan,17.4.2015 gün ve 99601485-679-9423 sayılı işlemleverilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davayönünden verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlikkararının bulunması karşısında, idari yargıyerince adli yargının görev alanına müdahaledebulunulduğundan söz etmenin mümkün olmadığı,bu nedenle, 2247 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde öngörülenyönteme uygun bulunmayan Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı başvurusunun reddine karar verilmiştir. BURSA 2. İDAREMAHKEMESİ: 27.3.2017 gün ve E:2015/1340 sayı ile; 6331sayılı Kanun uyarınca Bursa Çalışma veİş Kurumu İl Müdürlüğü tarafındanverilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyleaçılan davada, 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 3 ve 27. maddeleri gereğince davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’un katılımlarıyla yapılan 08.05.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; UyuşmazlıkMahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenipdeğerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanması yönünden 2 ncimaddesinin ikinci fıkrasında yer alan, ‘cezauyuşmazlıkları’ ibaresinden, savcının ya daşahsi davacının talebi ile başlayan yargılamasısonunda sanığın mahkumiyetine ya da beraatinehükmedilebilecek davalarda, askeri ve adli ceza mahkemeleri arasındaçıkan görev ve hüküm uyuşmazlıklarınınanlaşılması, bunun dışında kalan tümgörev uyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği...”açıkça belirtilmiştir. Bu durumgözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, “17.4.2015 gün ve99601485-679-9423 sayılı işlemle verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılan dava yönündenoluşan” görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 6331sayılı Kanun’un 14. maddesine aykırılıknedeniyle aynı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrası (e)bendi uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 6331sayılı İş Sağlığı veGüvenliği Kanunu’nun “İş kazası ve meslekhastalıklarının kayıt ve bildirimi”başlığı altında düzenlenen 14. maddesinde,“(1) İşveren; a)Bütün iş kazalarının ve meslekhastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleriyaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler. b)İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme nedenolmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanınınzarara uğramasına yol açan veya çalışan,işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeliolan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler. (2)İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen süredeSosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur: a) İşkazalarını kazadan sonraki üç iş günüiçinde. b)Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimitarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını,öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde. (3)İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslekhastalığı ön tanısı koyduklarıvakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilensağlık hizmeti sunucularına sevk eder. (4)Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden işkazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularıise meslek hastalığı tanısı koyduklarıvakaları en geç on gün içinde Sosyal GüvenlikKurumuna bildirir. (5) Bu maddeninuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, SağlıkBakanlığının uygun görüşü alınarakBakanlıkça belirlenir” denilmiş; “İdaripara cezaları ve uygulanması” başlığıaltında düzenlenen 26. maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanunun; (……) e)14üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilenyükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her biryükümlülük için ayrı ayrıbinbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işvereneikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyensağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen sağlıkhizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası, (……) idari paracezası verilir.” denilmiş; aynı maddenin ikincifıkrasında, “(Değişik:4/4/2015-6645/4 md.) BuKanunda belirtilen idari para cezaları, 14 üncü maddedebelirtilen bildirim yükümlülüğünü yerinegetirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları hariçgerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İşKurumu il müdürünce verilir. 14 üncü maddedebelirtilen bildirim yükümlülüğünü yerinegetirmeyenler için uygulanan idari para cezaları hariçtahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelirkaydedilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenlereuygulanacak idari para cezaları ise doğrudan Sosyal GüvenlikKurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari paracezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılıKanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanır. Verilen diğeridari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içindeödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliğibulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına dadüzenlenebilir.” hükmü yer almış; 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun 102. maddesinde ise, “(.......) İdarîpara cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumunilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süreiçinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumcaitirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihindenitibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir. İdarîpara cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yolunabaşvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtteüçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari paracezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkınıetkilemez. (.......)” denilmiştir. Olayda,davanın, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı BursaSosyal Güvenlik İlMüdürlüğü tarafından, BursaÇalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğüne, Bursa Çekirge DevletHastanesinde meydana gelen, Şirin Yıldırım, NevinNarin, Özden Özkurt Pürcü, Emel Aydın, SibelYılmaz Ferhatoğlu, Meryem Ağırman ve Ayla Kaplanisimli çalışanların yaralanması ilesonuçlanan iş kazalarının 6331 sayılıİş Sağlığı ve GüvenliğiKanunu’nun 14. maddesinde belirtilen sürede Kurumabildirilmediğinin, aynı Kanun'un 26. maddesinin birincifıkrası (e) bendi uyarınca işlem yapılmaküzere bildirilmesi üzerine, Bursa Çalışma veİş Kurumu İl Müdürlüğü tarafındanbahsedilen hastane adına 6331 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyleaçıldığı, 6331 sayılı Kanun’da ise,idari para cezası verilecek hususların düzenlendiği ancak,idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği, ayrıca, bu Kanun uyarıncaSosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen idari paracezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılıKanunun 102. maddesi hükümlerinin uygulanacağıanlaşılmıştır. Öteyandan, 30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’deyayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesiyledeğişik 3. maddesinde ise, “ (1) Bu Kanunun; a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde, b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin1. fıkrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir.” düzenlemeleri yeralmıştır. Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görevkuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının6331 sayılı İş Sağlığı veGüvenliği Kanunu uyarınca, Bursa Çalışma ve İşKurumu İl Müdürlüğünce verildiği, 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 6331 sayılıKanun’da da bu Kanun uyarınca Çalışma veİş Kurumu İl Müdürlüğünce verilen paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle,görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Bursa 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10.9.2015 gün veD.İş:2015/2507 sayılı görevsizlik kararının17.4.2015 gün ve 99601485-679-9423 sayılı işlemle verilen idaripara cezasının iptali istemiyle açılan davayönünden verilen kısmının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Bursa 2. İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10.9.2015gün ve D.İş:2015/2507 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ 17.4.2015 gün ve 99601485-679-9423sayılı işlemle verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılan dava yönünden verilenkısmının KALDIRILMASINA, 08.05.2017 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Birgül KURT
Full & Egal Universal Law Academy