T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 295
KARAR NO : 2017 / 330
KARAR TR : 08.05.2017
ÖZET : Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası nedeniyle açılan maddi tazminat istemli davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :İ.K. Vekili :Av. B.A. Davalı :Aksaray Belediye Başkanlığı Vekili :Av. C.A. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait68 EU 264 plaka araç ile dava dışı Yasemin Demiridaresindeki 68 DH 881 plaka sayılı aracınçarpışması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlıtrafik kazası meydana geldiğini, kazanın kavşaktakisinyalizasyon sistemindeki hata yüzünden her iki lambadakikırmızı renkli ışıkların yanmamasındankaynaklandığını, trafik kaza tespit tutanağınında bu yönde olduğunu, müvekkilinin aracında 14.000,00 TLzarar meydana geldiğini, kazanın oluşumundaışıklı sinyalizasyonunun bakımından sorumlu olandavalının kusuru olduğunu, araç hasarı olan14.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. AKSARAY2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 05.06.2014 gün ve E:2014/282,K:2014/713 sayılı kararı ile “dosyada mevcut davadilekçesi, cevap dilekçesi, Aksaray 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin2013/115 D. İş sayılı tespit dosyası, dava konusuaraçların trafik kayıtları birlikte ele alınıpdeğerlendirilmesi sonucu; davacıyla dava dışı YaseminDemir arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasındadavacının aracının hasarlandığı, trafik kazatespit tutanağına göre kazanın meydana gelme sebebinintrafik ışıklarındaki arıza olduğununbelirlendiği anlaşılmış olup, YerleşikYargıtay İçtihatları ve özellikle Yargıtay17.Hukuk Dairesinin 13/02/2014 tarih, 2014/1110 Esas-2014/1778 Karar sayılıilamı ve 06/03/2014 tarih, 2014/3808 Esas-2014/3112 Karar sayılıilamında açıkça karara bağlandığıüzere, davaya konu uyuşmazlık yönünden idariyargı yolunun görevli olduğu, zira belediyenin hizmet kusurunadayanılarak açılan davanın idari yargı yolundagörülmesinin zorunlu olduğu kanaatinevarıldığından iş bu davaya bakma görevinin idariyargı yerine ait olduğu” gerekçesiyle davanın yargıyolu yönünden reddine karar vermiş, karar davacı vekilince temyizedilmiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 17.02.2016 gün veE:2016/907, K:2016/1870 sayılı kararı ile onanmış,onama ilamı davacı vekiline ve davalılar vekillerine 21.04.2016tarihinde tebliğ olunmuş, tarafların yasal süreiçerisinde karar düzeltme yoluna gitmemesi nedeniyle hükmünkesinleştiği anlaşılmıştır. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. AKSARAYİDARE MAHKEMESİ: 05.04.2017 gün ve E:2016/635 sayılıkararı ile “…2576 sayılı Bölge İdareMahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu veGörevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasında;İdare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemelerinin görevine giren davalar ileDanıştay'da çözümlenecek olanlardışındaki iptal davaları ile tam yargıdavalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinin birininyürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar ve kanunlarla verilen diğerişleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır. Uyuşmazlıklailgili bir başka düzenleme olan 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 110. maddesinde "İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir." hükmüne yerverilmiştir. UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un19.maddesinde: Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesinveya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisinegelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan biryargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciingörevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli birkarar ile görevli merciin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesiniUyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.Yargı merciince, önceki görevsizlik kararma ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru karan ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacı tarafından, gerçekleşen trafikkazasından dolayı idarenin olayda hizmet kusuru bulunduğuiddiasıyla bedelin rücuen tazmini istemiyle Aksaray 2. Asliye HukukMahkemesinin 2014/282 esasına kayden davaaçıldığı, Mahkemesince yapılan yargılamaneticesinde verilen 05.06.2014 tarihli K2014/713 sayılı karar iledavanın idari yargının görevine girdiğinden bahislegörev yönünden reddine karar verildiği, anılankararın Yargıtay Hukuk Dairesinin 17.02.2016 tarih ve K:2016/1870sayılı kararıyla onanması üzerine bedelin rücuentazmini istemiyle Mahkememizin E:2016/635 sayılı dosyasında davaaçıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen 2918sayılı Kanunun 110. maddesinde yer alan açıkhüküm gereği karayolunda meydana gelen maddi hasarlı trafikkazasından kaynaklı sorumluluk davaları adli yargınıngörev alanına girmekte olup, yasa metni tüm sorumluluk davalarınıkapsayıcı lafza sahip olduğundan, davacı tarafındanödenen tazminatın, olayda hizmet kusuru bulunduğuiddiasıyla davalı idareden rücuen tazmini istemiyleaçılan iş bu davanın da idare mahkemelerinin görevalanına girmediği” şeklindeki gerekçesi ile davanınadli yargının görev alanına girdiğini belirterek, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesihükümleri uyarınca görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine karar vermiş, dosya Mahkememizegönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’ nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Ahmet Tevfik ERGİNBAY,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve BirgülKURT’ un katılımlarıyla yapılan 8.5.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. I-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’ nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’ nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı Belediyeninsorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyleoluştuğu öne sürülen maddi zararın tazminedilmesi istemiyle açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacınınaracıyla seyir halindeyken sinyalizasyon sistemindeki arıza nedeniyleolay yerindeki kavşakta her iki yöne de yeşilışık yanması sebebiyle kaza yaptığı, bu kazaneticesinde oluşan zararın kusurlu olduğu ilerisürülen davalı belediyeden tazmini talebiyle bakılan budavanın açıldığıanlaşılmaktadır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihselgelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2, 125 ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından da uyulmasızorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Aksaray İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Aksaray 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 05.06.2014gün ve E:2014/282, K:2014/713 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Aksaray İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Aksaray 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 05.06.2014 gün, E:2014/282, K:2014/713sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.05.2017gününde Üye Süleyman Hilmi AYDIN’ ın KARŞIOYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Ahmet Tevfik ERGİNBAY Üye Birgül KURT KARŞI OY 03.11.2015tarih ve 29521 sayılı Resmi Gazetede yayımlananUyuşmazlık Mahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/670,K:2015/671 sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum. 08.05.2017 Üye Süleyman HilmiAYDIN
Full & Egal Universal Law Academy