T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 207
KARAR NO : 2017 / 255
KARAR TR : 10.04.2017
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E.V.
Vekili :Av. O.O.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekilleri :Av. E.D. (Adli Yargıda)
Av. N.T. (İdari Yargıda)
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; müvekkilinin 1987 yılında VanBaşkale Halk Eğitim Merkezinde başlayıp, İzmirTorbalı Halk Eğitim Merkezinden 2014 yılında emeklioluncaya kadar 20 yıl süre ile giyim, aile eğitimkurslarında usta öğretici olarakçalıştığını, emeklilik nedeniyleişten ayrılmasına rağmen kendisine kıdem tazimatıödenmediğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla 15.000,00TL kıdem tazminatının fesihtarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ilebirlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı vekilince, cevapdilekçesinde; Yargı yolu yönünden davanın usulden,mahkeme aksi kanaatte ise hukuka ve kanuna aykırı açılandavanın esastan reddini talep etmiştir. İZMİR6. İŞ MAHKEMESİ: 05.12.2016 gün ve E:2016/336, K:2016/293sayılı kararı ile “5521 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 1. maddesine göre iş mahkemeleriişçi ile işveren arasındaki hizmet akdinden ya dakanundan doğan uyuşmazlıkları çözümlemeklegörevlidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik kararıdoğrultusunda davacının çalışmaları İşKanunu kapsamında değildir. Uyuşmazlık hakkında davayabakma görevi İdari Yargı'ya aittir. Her ne kadardavacı vekili tarafından; davacının, davalı MilliEğitim Bakanlığına bağlı Halk EğitimMerkezinde emekli oluncaya kadar usta öğrenci olarakçalıştığı ve ödenmeyen kıdemtazminatının tahsilini talep etmişse de; davanın AdliYargının değil İdari yargının görevalanına girdiği anlaşılmıştır”şeklindeki gerekçeyle dava dilekçesinin GörevYönünden Reddine karar vermiş, aleyhine yasa yolunabaşvurulmayan kararın 14/12/2016 günükesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı vekili bu kez; aynı sebepten davalarınınkabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 15.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiile idari yargı yerinde dava açmıştır. İZMİR4. İDARE MAHKEMESİ: 10.03.2017 gün ve E:2017/114 Esassayılı gönderme kararı ile “506 SayılıSosyal Sigortalar Kanununun 2. maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarakbir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar...” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı Yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79. madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öte yandan,4857 sayılı İş Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının, işverenler ile bir iş sözleşmesinedayanarak çalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türlerive Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Davacının,506 sayılı ve 5510 sayılı Yasalarınyürürlükte olduğu dönemlerde idareyle arasındakurulan bir hizmet akdine dayalı olarakçalıştığı ve kıdem tazminatıalacağının iş kanunundan kaynaklanan haklardan biriolduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde görülüpçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın, getirtilen İzmir 6. İşMahkemesinin E:2016/336 sayılı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine değinertelenmesine” karar vererek Mahkememize başvuruda bulunmuştur. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Birgül KURT, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 10.4.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle her iki dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargı, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli EğitimBakanlığı bünyesindeki Başkale ve Torbalı HalkEğitim Merkezi Müdürlüklerinde ustaöğretici olarak görev yaparak, 2014 yılında emekliolan davacı tarafından, 1987-2014 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı olan kıdem tazminatının fesihtarihinden itibaren uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikteödenmesi istemiyle açılmıştır. 506 Sayılı SosyalSigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarakbir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında; kıdem tazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise, Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğertaraftan;5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur. Bu mahkemeler: A)(Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B)İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerinekaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar. İşmahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerdegörevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır. Fiili vehukuki imkânsızlıklar dolayısıyla işmahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerde deyukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. (Ekfıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunanyerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir. Davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahallimülkü amirin tasarrufu ile çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenihbar ve kıdem tazminatının İş Kanunundan kaynaklananhaklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,İzmir 4.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İzmir6. İş Mahkemesi’nin 05.12.2016 gün ve E:2016/336,K:2016/293 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 4.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile İzmir 6. İş Mahkemesi’nin 05.12.2016 gün veE:2016/336, K:2016/293 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 10.04.2017 gününde Üye Birgül KURT’unKARŞI OYU VE OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Birgül KURT Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy