T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 123
KARAR NO : 2017 / 211
KARAR TR : 10.4.2017
ÖZET : Karayolunda meydana gelen trafik kazasında sigortalı aracın uğradığı hasar bedelini ödeyen sigorta şirketinin, zararın bir kısmının davalı idarece giderilmesi istemiyle açtığı rücuen tazminat davasının, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk K A R A R Davacı : H. S.A.Ş. Vekili : Av.S. A. Davalı : Esenyurt BelediyesiBaşkanlığı Vekilleri : Av. G.K., Av. H. C. D. O L A Y :Davacı vekili; Müvekkil şirket nezdinde sigortalı bulunan Y.G., İnş., K., Z. ve Tic.Ltd. şirketine ait 34-…-7044 plakasayılı aracın, 25.02.2012 tarihinde Ekin Caddesi, Haramidereistikametine seyir ederken, Doğu Oto Giriş kapısıönünde davalı idareye ait rögar kapağınınüzerine sol arka tekerlek ile basması sonucu, kapağınaçılıp aracın alt kısımlarınaçarpması ile aracın direksiyon hakimiyetininkaybedildiğini, sağ tekerlek kısımlarından ortarefüje çarpması sonucu hasarlandığını; müvekkilişirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda,hasar bedeli olan 2.683,00-TL.nin aracın tamir edildiği servise 7.4.2012tarihinde ödendiğini; müvekkili şirketin, Ticaret Kanununun1472.maddesi hükmüne göre sigortalısınınhaklarına halef olduğunu; sözkonusu hasar içindavalı idareye rücu başvurusu yapıldığınıancak davalı tarafın müracaatlarına herhangi bir yanıtvermediğini, davalı tarafın meydana gelen zarardan sorumluolduğunu ifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 2.683,00 TL. alacağın, ödeme tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kararverilmesi istemiyle 17.08.2012 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır. İstanbul1. İdare Mahkemesi; 30/04/2013 gün ve E:2012/1399, K:2013/846sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek,davanın kabulüne, 2.683,00.-TL'nin dava tarihi olan 17.08.2012tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı idarecedavacı şirkete ödenmesine karar vermiş; bu kararadavalı tarafından itiraz edilmiştir. İstanbulBölge İdare Mahkemesi; 25.12.2013 gün ve E:2013/16993,K.2013/21671 sayı ile, uyuşmazlık konusu zararın 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’ndan doğması sebebiyle, adliyargının görev alanına giren bu davanın idaremahkemesince görüm ve çözümüne olanakbulunmadığından, uyuşmazlığın esasıincelenerek verilen itiraza konu kararda yasal isabetgörülmediği gerekçesiyle, itirazın kabulüne,İstanbul 1. İdare Mahkemesinin anılan kararınınbozulmasına karar vermiştir. İSTANBUL1.İDARE MAHKEMESİ; 25.3.2014 gün ve E:2014/581, K:2014/492sayı ile, İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin bozmakararına uyduktan sonra; “(…) 2918 sayılıkarayolları Trafik Kanunun 2. maddesinde bu kanunun karayollarında veaksine hüküm yoksa karayolu dışındaki alanlardankamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcuve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolutaşıt trafiği için faydalanılan yerlerde deuygulanacağı düzenlenmiştir. AynıKanunu’nun 11/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099sayılı Kanunu'nun 14.maddesi ile değişik 110. maddesinde,bu Kanundan doğan sorumluluk davalarının, işleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil adli yargıda görüleceği hükmebağlanmıştır. 2918sayılı Yasanın Geçici 21. maddesinde yer alan "BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek idare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz." kuralı dadikkate alındığında, Yasanın 110. maddesindeyapılan değişiklik ile getirilen görev kuralınınanılan değişikliğin yürürlüğe girdiği11/01/2011 tarihinden sonra açılacak davalardauygulanacağı açıktır. Dosyanınincelenmesinden, davacı şirketin kasko sigortası poliçesiile sigortalısı bulunan 34-EG-7044 plakalı aracın25.02.2012 tarihinde seyir halinde iken yolda bulunan rögar kapağınaçarpması sonucu meydana gelen trafik kazasındauğradığı zararın tazmini istemiyle 17.08.2012tarihinde bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Bu durumda,uyuşmazlık konusu zararın 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunundan doğması sebebiyle, bu davayıçözümlemeye Mahkememiz yetkili olmayıpuyuşmazlığın görüm ve çözüm yeriAdli Yargı yerine ait bulunmaktadır. Açıklanannedenlerle; davanın görev yönünden reddine…”karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu defa, aynı istemle 23.5.2014 tarihinde adli yargı yerindedava açmıştır. Büyükçekmece1.Asliye Hukuk Mahkemesi; 5.3.2015 gün ve E:2014/324, K:2015/89 sayıile, uyuşmazlığın esasını inceleyerekdavanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermiş; temyizedilmesi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi, 6.4.2016 gün veE:2015/18806, K:2016/4345 sayı ile, davada idari yargınıngörevli olduğu gerekçesiyle anılan kararıbozmuştur. BÜYÜKÇEKMECE1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 19.12.2016 gün ve E:2016/463 sayıile, “(…) Dava; davacı şirkete kasko poliçesi ilesigortalı aracın idareye ait rögar kapağınınüzerine sol arka tekerlek ile basması sonucu kapakaçılıp aracın alt kısımlarınaçarpması ile aracın direksiyon hakimiyetini kaybedereksağ tekerlek kısımlarından orta refüjeçarpması sonucu oluşan hasardan davalının sorumluolduğundan bahisle sigortalıya ödenen bedelin davalıdantahsili istemine ilişkin başlatılan takibe itirazın iptalidavası olup, Mahkememizcedavanın 2.274,45 TL yönünden kabulüne dair 05/03/2015tarih, 2014/324 esas, 2015//89 karar verildiği ve Yargıtay 17. HukukDairesi'nin 06/04/2016 tarih ve 015/18806 Esas 2016/4345 Karar sayılıilamıyla, idari yargının görevli olduğu nazaraalınarak 2247 sayılı yasanın 19. Maddesi gereğinceişlem yapılması gerektiğinden bozulmuş olup, bozmailamına uyularak Mahkememizin görevsizliğine ve bozma ilamıuyarınca 2247 sayılı, Kanunun 19. Maddesi uyarınca olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararverilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; Uyuşmazlığınniteliğine göre idari yargının görevli olduğununtespitine, aynı konuda İstanbul 1. idare Mahkemesinin 2014/581 esas,2014/492 karar sayılı kararı ile görevsizlik kararıverdiğinden, 2247 sayılı Yasanın 19. Maddesi uyarıncaolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesinden karar gelinceye kadar yargılamanınbekletilmesine…” karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Birgül KURT, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 10.4.2017günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Asliye HukukMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargıdosyasının Mahkemece, UYAP üzerinden temin edilmiş idariyargı dosyasının bir örneği ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,karayolunda meydana gelen trafik kazasında sigortalı aracınuğradığı hasar bedelini ödeyen sigortaşirketinin, zararın bir kısmının davalı idarecegiderilmesi isteminden ibaret bulunan bir rücuen tazminatdavasıdır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşlarıve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacı şirketin kasko sigortasıpoliçesi ile sigortalısı bulunan 34 … 7044 plakalısayılı aracın 25.02.2012 tarihinde Ekin Caddesi, Haramidere istikametineseyir ederken, Doğu Oto Giriş kapısı önündedavalı idareye ait rögar kapağına çarpmasısonucu meydana gelen trafik kazasında, davalı tarafın meydanagelen zarardan sorumlu olduğu ileri sürülerek,uğranılan zararın rücuen tazmini istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Büyükçekmece1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2016 gün ve E:2016/463 sayılı başvurusununreddi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Büyükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2016gün ve E:2016/463 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 10.4.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Birgül KURT Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy